II SA/Ke 254/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Chobian, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2019r. skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej Dyrektor IAS) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] wymierzającej A. B. karę pieniężną w łącznej wysokości 200.000 zł za urządzanie gier hazardowych bez koncesji na automatach do gry typu walizkowego o nazwie: BLACK HORSE (bez numeru),VEGAS (bez numeru) w lokalu przy [...]. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Przytoczona wyżej decyzja z dnia 15.06.2018r.,wymierzająca karę pieniężną w łącznej wysokości 200.000,00 zł, została uznana przez organ za doręczoną z upływem 2.07.2018r. – zgodnie z art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 800 ze zm.),zwanej dalej O.p. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 16 lipca 2018r. Odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia wniosła w dniu 22.10.2018 r. A. B.. Postanowieniem znak: 2601-IOA.4246.85.2018 Dyrektor IAS, po rozpatrzeniu wniosku A. B., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia 15.06.2018r. Mając na uwadze powyższe Dyrektor IAS wydał w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. opisane na wstępie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi podstawę do stwierdzenia jego uchybienia, a przy badaniu terminowości wniesienia środka zaskarżenia nie bada się zawinienia bądź braku zawinienia strony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. postanowienie złożyła A. B., podnosząc zarzuty: - błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez przyjęcie, że nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, - przeprowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracyjnych, - złamania zasady słuszności i sprawiedliwości podatkowej oraz zasady nakazującej orzekanie w razie wątpliwości (w sprawach trudnych) na korzyść podatnika, zawartych w art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące, niezrozumiałe i odbiera jej możliwość udowodnienia, że nie była osobą urządzającą gry na automatach, gry takie nie były w ogóle prowadzone w ww. lokalu, nie była ich właścicielką i nie miała wpływu na ich umieszczenie w tym miejscu. Jej sytuacja finansowa jest obecnie tragiczna, nie jest w stanie spłacić zobowiązania z powodu jego znacznej wysokości, nie czuje się winna, gdyż nie czerpała żadnych zysków z automatów. Nie jest prawnikiem i nie zdawała sobie sprawy z tego, że toczą się wobec niej dwa równoległe postępowania. Była przesłuchiwana w obydwu sprawach (jak obecnie wie - karnej i administracyjnej) w tym samym miejscu, tzn. w siedzibie organu I instancji i była przekonana, że toczy się wobec niej jedno postępowanie (obie sprawy dotyczyły tego samego zdarzenia, przesłuchiwały te same osoby). Z tych przyczyn nie zorientowała się, że postępowanie w niniejszej sprawie zakończyło się wydaniem decyzji. Natomiast w czasie, gdy decyzja była doręczana, skarżąca przebywała za granicą i nie dostała tej korespondencji. Dopiero po powrocie, po otrzymaniu informacji o postępowaniu egzekucyjnym, ustaliła telefonicznie w Urzędzie Celno-Skarbowym, a następnie przy pomocy pełnomocnika, że były to odmienne postępowania. Mając na uwadze powyższe A. B. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 5.06.2018r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzkiego Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta dotyczy legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń administracyjnych. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Kontrolowane przez Sąd postanowienie organu odwoławczego jest postanowieniem kończącym postępowanie, wobec czego możliwe było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Dyrektora IAS, który stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymierzającej A. B. karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych bez koncesji na automatach. Podstawę do wydania tego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z art. 223 § 2 O.p. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Podkreślenia wymaga, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne jego przekroczenie zobowiązuje ten organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 27 listopada 1996 r. o sygn. akt SA/Łd 2665/95, publ. BS 1997, nr 5, poz. 32). W postępowaniu tym organ odwoławczy nie jest upoważniony do badania przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W rozpatrywanej sprawie obiektywny fakt uchybienia ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania jest niewątpliwy. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji wraz z pouczeniem o sposobie zaskarżenia (k. 169-181 akt administracyjnych) została uznana przez organ za doręczoną w dniu 2.07.2018r. – zgodnie z art. 150 § 2 O.p. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień po stronie organu. Przesyłka, zawierająca decyzję organu I instancji, została bowiem wysłana na prawidłowy adres i w związku z niemożnością doręczenia – została dwukrotnie awizowana: w dniach 18 i 26 czerwca 2018r. – zgodnie z wymogami art. 150 O.p. Skarżąca nie kwestionowała, że adres, na który skierowano decyzję, nie jest jej adresem do korespondencji, nie informowała o zmianie swojego adresu (art. 146 O.p.), nie wskazała innego adresu do doręczeń - nawet w okresie, kiedy czasowo nie przebywała pod adresem zamieszkania (pobyt w Norwegii). O obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu do doręczeń i konsekwencjach braku zawiadomienia skarżąca została pouczona (k. 47-48). Adres, na który dokonano doręczenia decyzji, skarżąca wskazywała sama w toku postępowania (k. 51). Pod adresem tym odbierała przesyłki jeszcze w czerwcu 2018r. W październiku 2018r., składając odwołanie, także wskazała ten sam adres. Organ I instancji był więc uprawniony do kierowania korespondencji (w tym decyzji z dnia 15 czerwca 2018r.) na ww. adres, a jej nieodebranie przez skarżącą w zwykłym trybie (art. 148 i art. 149 O.p.) skutkowało doręczeniem w trybie fikcji prawnej, o której mowa w art. 150 O.p., co nastąpiło w dacie 2.07.2018r. Późniejsze powzięcie przez stronę wiedzy o wydaniu ww. decyzji, uprzednio skutecznie doręczonej w trybie art. 150 O.p., nie otworzyło na nowo terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem skarżącej w dniu 16.07.2018r. Natomiast odwołanie zostało nadane przez A. B. w placówce pocztowej dopiero w dniu 22.10.2018 r. (k. 195-200 akt administracyjnych). Dodatkowo strona równocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednak postanowieniem z dnia 30.01.2019 r. (wydanym tego samego dnia) Dyrektor IAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 15.06.2018 r. (k. 235 akt administracyjnych). Powyższe okoliczności zostały prawidłowo ustalone przez organ odwoławczy. Zdaniem Sądu, wobec takiego stanu faktycznego Dyrektor IAS nie mógł orzec inaczej niż w zaskarżonym postanowieniu, do czego zobligowany był treścią art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Rozstrzygnięcie to jest postanowieniem formalnym i ocena zgodności z prawem tego postanowienia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przez organ przepisów postępowania co do terminowości wniesienia odwołania. Twierdzenia skarżącej, że w czasie, gdy decyzja była doręczana, przebywała za granicą, a o jej wydaniu dowiedziała się po otrzymaniu informacji o postępowaniu egzekucyjnym, nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy (dotyczącej jedynie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania), gdyż prawny skutek doręczenia nastąpił w terminach opisanych w art. 150 O.p., zaś fakt późniejszego zapoznania się z treścią tak doręczonej decyzji nie ma znaczenia dla skuteczności tej czynności. Jednocześnie bez wpływu na istotę niniejszej sprawy pozostają zarzuty skargi dotyczące de facto wniosku o przywrócenie uchybionego terminu i okoliczności, które zdaniem strony uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ponownie zaakcentowania wymaga, że argumentacja A. B. nie odniosła skutku, gdyż odrębnym rozstrzygnięciem 30.01.2019r. organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia 15.06.2018r. Ubocznie wskazać należy, że wyrokiem z dnia 27 czerwca 2019r. o sygn. akt II SA/Ke 255/19 tut. Sąd oddalił skargę A. B. na to postanowienie. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do uznania, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.