II SA/Ke 258/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. M. od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 28 czerwca 2017r. sygn. akt II SA/Ke 258/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego p o s t a n a w i a : utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach odmówił przyznania Z. M. prawa pomocy. W ustawowym siedmiodniowym terminie skarżący złożył sprzeciw od w/wym. orzeczenia, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy zgodnie z wnioskiem oraz zarzucając nieuwzględnienie jego obecnej sytuacji życiowej i dochodowej przy dokonywaniu oceny w zakresie spełniania przesłanek do uzyskania prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu Z. M. podniósł, iż jest emerytem, otrzymuje świadczenie w wysokości 1978,15 zł., jednakże stan jego zdrowia nie tylko nie pozwala mu na prowadzenie działalności gospodarczej, ale również powoduje, że koszty leczenia pochłaniają całość przychodów. Choruje na cukrzycę insulinozależną typu 2, co rodzi konieczność utrzymywania diety, stałego codziennego przyjmowania leków i rodzi stale rosnące wydatki na leki, diagnostykę, badania i rehabilitację. Ma narastające problemy z pamięcią i orientacją. Regularnie odbywa chemioterapie w Świętokrzyskim Centrum Onkologii w Kielcach – Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku. Rozpoznano u skarżącego nadciśnienie krwi, chorobę zwyrodnieniową stawów kręgosłupa i obustronną przepuklinę pachwinową. Jak nadto wskazał, cała emerytura skarżącego jest na bieżąco rozchodowana na leki i badania lekarskie. Musi korzystać z badań prywatnych, albowiem nie może z uwagi na chorobę nowotworową oczekiwać na kolejkę w NFZ. Ciągłe hospitalizacje i efekty uboczne chemioterapii uniemożliwiają skarżącemu uzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej. W chwili obecnej nie prowadzi działalności i nie ma z jej tytułu przychodów. Dodatkowo skarżący podniósł, iż znaczne kwoty związane z likwidacją uchybień stwierdzonych w czasie kontroli inspekcji weterynaryjnej pochłonęły wszystkie jego oszczędności. Za przyznaniem pomocy w formie przyznania radcy prawnego, jak wskazał skarżący, przemawia skomplikowany charakter sprawy, oraz to, że z uwagi na stan zdrowia nie będzie w stanie osobiście podejmować w toku postępowania czynności mających na celu obronę swoich praw w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast na zasadzie art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a., w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, zaś w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Z kolei stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sprzeciw Z. M. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem szczegółowa analiza treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, nie wskazuje, aby poprzez uiszczenie opłaty od skargi (ewentualnie dalszych kosztów postępowania sądowego) Z. M. miał ponieść uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny skutkujący brakiem możliwości zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych. Na wstępie zauważyć należy, iż Z. M., podobnie jak żona skarżącego, otrzymuje comiesięcznie dochód z tytułu świadczenia emerytalnego. Stały łączny dochód rodziny w każdym miesiącu wynosi zatem ok. 4000 złotych. Ponadto we wniosku o przyznanie prawa pomocy strona wskazuje na dodatkowe źródło dochodu z działalności gospodarczej. Co prawda w sprzeciwie skarżący podnosi, iż obecny stan zdrowia uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej i uzyskiwanie przychodów z tego tytułu, jednakże z przedłożonych do akt sprawy przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika, aby skarżący formalnie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Z. M. niewątpliwie jest osobą cierpiącą na cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze, przepuklinę pachwinową, chorobę zwyrodnieniową stawów kręgosłupa, co potwierdzają złożone przez stronę karty informacyjne leczenia szpitalnego. Jak skarżący wskazuje w sprzeciwie, w związku ze stanem zdrowia istnieje po jego stronie konieczność zakupu leków, pokrywania wydatków na badania, rehabilitację, diagnostykę. Jednakże z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wydatki wnioskodawcy na leki stanowią niewielką część wszystkich miesięcznych wydatków skarżącego. Głównym obciążeniem finansowym skarżącego, jak wskazuje na to treść powyższego wniosku, są raty kredytowe. Łącznie z ratą leasingową wydatki te stanowią kwotę miesięcznie 2588 zł.. Zauważyć należy nadto, iż pomimo szeregu wydatków, na jakie wskazał skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona była w stanie zgromadzić oszczędności w kwocie około 40.000 zł., które zostały przeznaczone na remont budynku gospodarczego służącego jako magazyn skór. Tymczasem pomoc finansowa ze strony Skarbu Państwa w formie prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez podmioty inicjujące postępowanie przed sądem. Przede wszystkim prawo pomocy powinno być udzielane osobom pozostającym w stanie ubóstwa. Skarżący uzyskuje stały dochód. Prowadzi nadto działalność gospodarczą. Jest w stanie sfinansować prywatne badania. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, mając na względzie wysokość możliwych do poniesienia w toku niniejszego postępowania przez skarżącego opłat sądowych, skarżący jest w stanie uiścić koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony Podkreślić przy tym należy, iż konieczność regulowania własnych zobowiązań cywilnoprawnych zaciągniętych przez skarżącego nie uzasadnia wniosku o przyznanie pomocy ze strony Skarbu Państwa w sfinansowaniu wnioskodawcy kosztów postępowania sądowego. Zdaniem Sądu, powyżej przedstawiona sytuacja rodzinna i materialna skarżącego nie uzasadnia również przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Odnosząc się do zawartych w sprzeciwie twierdzeń skarżącego, iż z uwagi na stan zdrowia nie będzie w stanie osobiście podejmować w toku postępowania czynności mających na celu obronę swoich praw, wskazać należy, że stawiennictwo stron na rozprawie nie jest obowiązkowe. Nadto, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 260 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.