II SA/Ke 259/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi B.I. na decyzję Wojewody z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz B. I. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda Świętokrzyski decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] znak: [...] wydaną w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] Starosty z dnia [...] znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. i S. L. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce oznaczonej Nr 119/2 w miejscowości W. S., gmina B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, iż z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła w dniu 2.11.2006r. B. I. – właścicielka działki sąsiedniej, wskazując, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i nie została powiadomiona o wydaniu decyzji, a przedmiotowy budynek zaprojektowano w granicy z jej działką oznaczoną Nr 122. Wiadomość o wydaniu decyzji powzięła w dniu 28 października 2006r. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Starosta odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce Nr 119/2 w miejscowości W. S. stwierdzając, że strona brała udział w tym postępowaniu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania B. I. uchylił powyższą decyzję z powodu naruszenia przepisów proceduralnych tj. niezachowania wymaganej przepisami formy wszczęcia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Starosta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [..] z dnia [...] znak: [...]. Decyzją z dnia [...] znak: [...] podjętą w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa Starosta odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] znak: [...] uznając, iż organy zapewniły B. I. czynny udział w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce Nr 119/2 w miejscowości W. S. W odwołaniu od powyższej decyzji B. I. podniosła, że organ nie doręczył jej prawidłowo decyzji, albowiem została skierowana na adres pod którym ona od kilku miesięcy nie mieszkała. Wojewoda rozpatrując odwołanie stwierdził, że zostały zachowane warunki formalne do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oraz organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania. Postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] nie było dotknięte wadą proceduralną, albowiem B. I. została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia z dnia 21.08.2006r.), w toku postępowania przyjmowała korespondencję, decyzja została również jej doręczona w trybie art. 44 kpa o czym świadczy dwukrotne awizo przesyłki w dniach 11.09.2006r. i 18.09.2006r. a następnie jej zwrot do Starostwa Powiatowego z adnotacją: "zwrot, nie podjęto w terminie". Nadto podniesiono, iż B. I. zawiadomiła o zmianie adresu dopiero w dniu 21.11.2006r. a więc już po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom odwołującej B. I. zapewniono czynny udział w postępowaniu, brak zatem rzeczywistych przesłanek do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w konsekwencji zaś stosownie do art. 151 § 1 kpa istniała podstawa prawna do odmowy uchylenia decyzji Starosty z dnia [...]. W skardze na decyzję Wojewody z dnia [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty z dnia [...] B. I. wniosła o ich uchylenie, jak również uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia D. i S. L. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce oznaczonej Nr 119/2 w miejscowości W. S., gmina B. Skarżąca ponowiła zarzut odnośnie nieprawidłowego doręczenia jej decyzji, co uniemożliwiło złożenie odwołania i spowodowało ostateczność decyzji. Skarżąca sformułowała również zarzuty merytoryczne, które w jej ocenie podważają zasadność udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce Nr 119/2 w W. S. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne . Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 44 k.p.a. przewidujący tzw. doręczenie zastępcze reguluje sytuację kiedy nie można adresatowi doręczyć pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a, a więc bezpośrednio adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Wówczas pismo takie składa się na okres czternastu dni w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy, z tym że równocześnie zawiadomienie o tym należy umieścić w skrzynce na korespondencję lub w drzwiach mieszkania albo biura lub innego pomieszczenia. Spełnienie powyższych warunków - zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. - rodzi domniemanie prawne, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu. Powyższy przepis należy interpretować w powiązaniu z art. 41 § 1 k.p.a., który nakłada na strony, ich przedstawicieli i pełnomocników obowiązek zawiadomienia organów administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. Obowiązek ten ciąży na stronie od daty dowiedzenia się o prowadzonym postępowaniu administracyjnym zaś na organie ciąży na podstawie art. 9 k.p.a. obowiązek pouczenia o tej powinności i skutkach niedopełnienia jej. Jak o tym stanowi art. 41 § 2 k.p.a. w razie zaniechania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem, a więc także doręczenie zastępcze, ma skutek prawny. Obowiązek powyższy obciąża stronę tylko w toku postępowania a ustaje gdy decyzja staje się ostateczna. W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącej w dniu 21 sierpnia 2006r. na adres: O. B.K. W dniu 24 sierpnia 2006r. w odpowiedzi na zawiadomienie skarżąca złożyła w Starostwie Powiatowym na piśmie oświadczenie co do braku zgody na realizację inwestycji w granicy działki 119/2 w miejscowości W. S., wskazując w piśmie adres: W. S. gm. B. Wobec faktu istniejącej rozbieżności pomiędzy adresem na który doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz adresem wskazanym przez B. I. w piśmie z dnia 24 sierpnia 2006r. obowiązkiem organu było wyjaśnienie, na który z adresów zamieszkania należy stronie doręczać korespondencję. To ustalenie było bowiem niezwykle istotne dla ochrony praw B. I. jako strony postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji realizowanej bezpośrednio wzdłuż granicy z jej działką o Nr 122 w W. S. Obowiązek organu udzielania informacji faktycznej i prawnej wynika z art. 9 kpa, statuującego jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, której uchybienie stanowi naruszenie prawa. Zgodnie z art. 9 kpa zdanie drugie, organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zakres przedmiotowy udzielania informacji stronie obejmuje zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego jak i przepisach prawa procesowego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy organ powinien pouczyć skarżącą o treści art. 41 k.p.a oraz o skutkach niepowiadomienia organu o zmianie adresu, tym bardziej, że w toku postępowania skierował do strony pismo z dnia 31 sierpnia 2006r. na adres K. O. B. Temu obowiązkowi organ nie uczynił zadość, a skoro tak to w sytuacji jaka miała miejsce w tej sprawie organ nie mógł stosować doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a. w odniesieniu do decyzji Starosty z dnia [...] gdyż nie ustalił na jaki właściwie adres powinien tę decyzję doręczyć B. I. W tej sytuacji zasadnie wywodzi skarżąca, iż decyzja Starosty nie została jej prawidłowo doręczona. Brak skutecznego doręczenia stronie decyzji oznacza pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu w toku instancji a zatem pozwala na przyjęcie, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przez udział w postępowaniu należy bowiem rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w czynnościach decydujących, który jest realizowany przez doręczenie stronie decyzji. (por. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B.Adamiak J.Borkowski Wydanie 7 s.644) W konsekwencji obalenia domniemania z art. 44 kpa należy uznać, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Błędnie zatem Wojewoda przyjął, iż brak przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 prowadzi w postępowaniu wznowieniowym stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 kpa do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Wobec wadliwej oceny prawnej organu odwoławczego w zaistniałym stanie faktycznym należało uznać, że decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Starosty naruszają prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność ich uchylenia. Podnoszone przez skarżącą zarzuty merytoryczne będą stanowić przedmiot rozstrzygnięć w postępowaniu wyjaśniającym od nowa prowadzonym w trybie postępowania w sprawie wznowienia i z tego względu Sąd nie mógł dokonać ich kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym poza oceną Sądu pozostają zarzuty odnośnie uchylenia decyzji Starosty z dnia [...]. W tym stanie rzeczy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku, zaś o kosztach orzekł stosownie do art. 200 powołanej ustawy.