II SA/Ke 260/05
WyrokWSA w Kielcach2006-01-20
Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego w przypadku samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania przed uzyskaniem stosownego pozwolenia?Ratio decidendi
Tak, organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli doszło do samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania bez wymaganego pozwolenia. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, organ może wydać decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, nawet jeśli inwestor złożył wniosek o zmianę sposobu użytkowania, który nie został jeszcze rozpatrzony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego na funkcję produkcyjną. Skarżąca B. P. twierdziła, że nie dopuściła się samowoli budowlanej, ponieważ złożyła wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku, który nie został rozpatrzony. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 260/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant: referent stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20.01.2006 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. P. i W. S. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej B. P. i W. S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku znajdującego się na działce nr ew.940 w L. gm. Z. z funkcji budynku zakładu produkcyjnego elementów stalowych do poprzedniej funkcji budynku gospodarczego - na podstawie art.138 par.1 pkt.2 kpa. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazania W. S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania w/w budynku i w tym zakresie orzekł o braku podstaw do nałożenia tego obowiązku na W. S., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zaskarżoną decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął na podstawie art.51 ust.1 pkt.1 w zw. z art.71ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. po ustaleniu podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 1 grudnia 2003r., że na przedmiotowej działce znajduje się budynek murowany, parterowy, w którym w jednym z pomieszczeń wykonano roboty polegające na wymianie ścian z istniejących kamiennych na murowane z siporeksu i bloczków, wykonano wewnątrz wylewkę betonową oraz ustawiono wiertarki stołowe i słupowe, tokarkę, prasę mimośrodową, nożyce i walce. W trakcie tej czynności W. S. / brat skarżącej/ oświadczył, że od października 2003r. prowadzona jest w tym budynku działalność gospodarcza polegająca na produkcji drobnych elementów stalowych, a poprzednio budynek ten był użytkowany jako inwentarski. Sprawa o zmianę sposobu użytkowania tego budynku toczy się przed innym organem.
Organ odwoławczy wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] wobec stwierdzenia samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku i zakończenia prac budowlanych organ I instancji nakazał wstrzymać jego użytkowanie, a następnie gdy postanowienie to stało się ostateczne wydał zaskarżoną decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tego budynku. Organ odwoławczy uznał w świetle powyższych okoliczności, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wyjaśnił, że z materiału sprawy wynika, iż B. P. oraz W. S. w dniu 20.10.2003r. wystąpili do Urzędu Gminy o wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku. Wniosek ten został przekazany do Starostwa Powiatowego w dniu 18.02.2004r. Inwestorzy złożyli do UG w dniu 16 lutego 2004r. projekt przebudowy tego budynku, z którego wynika, że przewidziano w nim m.in. halę produkcyjną, pomieszczenia socjalne. Zakres projektowanych robót budowlanych wymagał uzyskania pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania jednak, aby uzyskać taka decyzję konieczne jest przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.
Odnośnie W. S., organ odwoławczy uznał w oparciu o materiał dowodowy, w tym pisma skarżącej i J. S. / matki skarżącej/ - właścicielki działki, że nie może on być obciążony obowiązkiem wynikającym z decyzji organu I instancji, ponieważ tylko B.P., dla potrzeb swojej firmy złożyła wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, B. P. domagała się jej uchylenia i nakazania Wójtowi Gminy wydania decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na budynek usługowo-socjalny. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie dopuściła się samowoli budowlanej, ponieważ złożyła w dniu 22.10.2003r. wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku do właściwego organu czyli do Wójta Gminy, który został jej bez podania przyczyny zwrócony. Następnie 16.02.04r. ponownie złożyła ten wniosek wraz z pełną dokumentacją budowlaną do Wójta Gminy, jednak dotychczas nie został on rozpatrzony, co jest dowodem braku kompetencji tego organu. Skarżąca przyznała, że jej wniosek wraz z projektem przebudowy budynku został przekazany do Starosty, ale traktuje to jako "zbywanie" sprawy. Podniosła, że prowadzenie działalności w zakładzie jest podstawowym źródłem utrzymania jej samej oraz jej dzieci, a wstrzymywanie tej działalności przyczyni się do likwidacji zakładu i narazi ją na dodatkowe koszty finansowe.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W związku z treścią art.2 ust.2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane / Dz.U.z 2004r., nr 93, poz.888/, który stanowi iż w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, zastosowanie w niniejszej sprawie będzie miał przepis art.71 ustawy Prawo budowlane z 1994r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004r.
Stosownie do treści przepisu art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie (Dz. U. z 2003r., nr 207, poz.2016 ze zm./ zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała pozwolenia właściwego organu. Według zaś przepisu art. 71 ust. 2 pkt. 2 tej ustawy, zmiana taka może polegać, także na podjęciu albo zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Natomiast z treści ust. 3 art. 71 w/w ustawy Prawo budowlane wynika, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że urządzenie w obiekcie budowlanym, wybudowanym jako budynek gospodarczy, zakładu produkującego elementy stalowe, w którym jak wynika ze skargi, zatrudniony jest pracownik, stanowi właśnie taką zmianę sposobu użytkowania tego obiektu budowlanego, która wymagała pozwolenia organu (w drodze wydania odpowiedniej decyzji administracyjnej).
W rozpatrywanym przypadku organy prawidłowo przyjęły, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego. Jak wynika z akt sprawy skarżąca złożyła, do Wójta Gminy w dniu 22.10.03r. wniosek o wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na produkcyjno-socjalny, który to wniosek w dniu 16.02.2004r. uzupełniła przedkładając projekt przebudowy budynku. Wniosek ten zgodnie z właściwością został przekazany do Starostwa Powiatowego postanowieniem z dnia [...]. Jednak jak wynika z niekwestionowanych ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 1 grudnia 2003r., już w październiku 2003r., po wybudowaniu ściany zewnętrznej z siporeksu, dokonaniu wylewki betonowej, wymianie drzwi zewnętrznych i zamontowaniu maszyn w postaci wiertarki stołowej, wiertarki słupowej, tokarki, prasy mimośrodowej, nożyc, walców - skarżąca rozpoczęła w tym budynku działalność gospodarczą polegającą na produkcji elementów stalowych.
Z powyższego wynika, że przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu, do takiej zmiany użytkowania w istocie rzeczy już doszło.
Redakcja powoływanego przepisu art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nie nasuwa żadnych wątpliwości, co do tego, że w okolicznościach samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, właściwy organ w trybie art.51 ust.1 tej ustawy, mógł nakazać skarżącej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez konieczności zobowiązywania jej do wykonania czynności, które umożliwią dalsze użytkowanie obiektu zgodnie z prawem, skoro zmiana sposobu użytkowania tego obiektu już faktycznie została dokonana i prowadzono w nim produkcję elementów stalowych.
Zarzuty skargi w świetle powyższych rozważań są bezzasadne. Dodać tylko należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o zmianę sposobu użytkowania zgodnie z treścią art. 80 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. jest starosta. Prawidłowo zatem wniosek ten został przekazany do Starostwa Powiatowego. Jeśli organ właściwy do rozpoznania wniosku pozostaje w zwłoce w rozstrzygnięciu sprawy, skarżąca ma prawo wnieść skargę do sądu na bezczynność organu po wyczerpaniu trybu postępowania o jakim mowa w art.37 kpa. W niniejszym postępowaniu kontrolowana jest zaskarżona decyzja wydana przez Inspektora Nadzoru Budowlanego, a nie czynności podejmowane w tej sprawie przez Wójta Gminy.
Zmieniając bez wymaganego pozwolenia sposób użytkowania budynku, skarżąca winna się liczyć ze skutkami popełnionej samowoli. Dopiero przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania umożliwi właściwemu organowi rozpoznanie wniosku o wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania tego budynku.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że ostatecznie zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U.z 2002r., nr 162, poz.1270 ze zm./ oddalił skargę w niniejszej sprawie.
Powołane przepisy
art.138art.51 ust.1art.71uart.2 ust.2 ustawyart.71 ustawyart. 71 ust. 1 ustawyart. 71 ust. 2art. 71art. 50art. 51art. 57 ust. 7art. 51 ust. 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło