II SA/Ke 261/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 261/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: Referent stażysta Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi Ł. W. od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach 240 ( dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]po rozpoznaniu odwołania A. C. od decyzji wydanej z upoważnienia Rady Miejskiej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] przyznającej pomoc społeczną w formie zasiłku celowego w miesiącu lutym w wysokości 200 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, witamin i środków czystości oraz odmawiającej przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego w kwocie 95 zł przez okres 3 miesięcy na zakup biletów MZK na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż A.C. we wniosku z 5 lutego 2004r. domagał się udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego w wysokości 461 zł na okres co najmniej pół roku oraz zasiłku celowego w kwocie po 95 zł przez okres 3 miesięcy na zakup biletów MZK lub wydania takiej samej ilości biletów w naturze. Organ I instancji przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości 200 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, witamin oraz środków czystości uznając, że jest to najpilniejsza potrzeba wnioskodawcy, odmówił natomiast przyznania świadczenia na zakup biletów autobusowych ze względu na brak środków. Odnośnie przyznania zasiłku okresowego organ I instancji wydał odrębną decyzję. Od decyzji organu I instancji odwołał się A. C. wnosząc o jej uchylenie w punkcie 2, przesłuchanie na rozprawie administracyjnej Prezydenta Miasta W. L. na okoliczność powodów dyskryminowania go przez funkcjonariuszy samorządowych oraz przyczyn nierealizowania polityki społecznej, jaką obiecywał, przesłuchania dyrektora MOPR M. S. na okoliczność wyjaśnienia przyczyn odmowy pomocy w tak ważnej kwestii jak mobilność podopiecznego, a także zapewnienia pomocy w przypadku kiedy ulegnie wypadkowi oraz sprawienia pochówku w wyznaczonym miejscu. Wniósł także o rozpatrzenie sprawy na rozprawie jawnej z jego udziałem oraz zaproszonych przez niego przedstawicieli władz. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Świadczenia społeczne są uznaniowe a ich wysokość uzależniona jest przede wszystkim od możliwości finansowych ośrodka. Wysokość przyznawanych wnioskodawcy świadczeń nie odbiega od wysokości świadczeń przyznawanych innym podopiecznym. W bieżącym roku sytuacja ośrodka jest nadal bardzo trudna a liczba osób zgłaszających się po pomoc ciągle wzrasta. W miesiącu lutym ośrodek na zasiłki celowe wydatkował kwotę 116.913,06 zł, z której przyznano 1080 zasiłków. Średnia kwota zasiłku celowego wynosi 108 zł. W takiej sytuacji nie jest możliwe przyznanie świadczenia na zakup biletów autobusowych. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie jawnej rozprawy oraz przesłuchania wskazanych osób organ II instancji wskazał, iż nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 89 kpa , a przesłuchanie Prezydenta i dyrektora MOPR jest niecelowe i wykracza poza zakres rozpatrywanej sprawy. Kwestia przyrzeczenia pochówku była przedmiotem decyzji z [...]. W skardze na tę decyzję A. C. zarzucił, iż organ II instancji odmawiając przeprowadzenia postępowania odwoławczego i rozpatrzenia sprawy na jawnej rozprawie administracyjnej po raz kolejny naruszył jego prawa podmiotowe wydając krańcowo niesprawiedliwą i wykluczającą go decyzję zaocznie, bez wysłuchania go. Zarzucił naruszenie podstawowych praw obywatelskich i praw człowieka wynikających z art. 2, 7, 30, 32, 45, 67 i 68 Konstytucji. Zarzucił także rażące naruszenie art. 6-12 kpa, 28, 107 § 3, 127, 89 kpa, art. 17 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. Podniósł, iż odbieranie mu prawa do korzystania z dobra publicznego, jakim jest miejska komunikacja to odbieranie mu prawa do mobilności, co jest równoznaczne z uwięzieniem i takie postępowanie jest jaskrawo sprzeczne z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. W związku z tak sprecyzowanymi zarzutami A. C. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania i zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania odwołania na rozprawie, a także napiętnowania postępowania kolegium wobec niego jako szykany urzędniczej, cynizmu i przejawu wyjątkowo złej woli. W odpowiedzi na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważenia wymaga kwestia, czy z uwagi na treść art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej w związku z art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd może merytorycznie rozpoznawać skargę, skoro zaskarżona decyzja zapadła na podstawie ustawy o pomocy społecznej z 1990r. Otóż Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2005r. (OTK - A 2005/3/21), iż w wypadku decyzji negatywnej (a więc takiej, jaka zapadła w niniejszej sprawie w części dotyczącej zasiłku celowego na przejazdy komunikacją miejską) nawet jej wygaśnięcie nie dezaktualizuje powinności dokonania jej kontroli przez sąd administracyjny. Badanie zgodności z prawem decyzji dotyczy bowiem momentu jej wydania. Odnosząc się do skargi, to nie zasługuje ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza ani prawa materialnego obowiązującego w dacie jej wydania, ani tez przepisów postępowania w takim zakresie, iż mogłoby ono mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej potrzeby osoby korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie negowały, iż zapewnienie skarżącemu możliwości poruszania się środkami komunikacji miejskiej mieści się w zakresie celu pomocy społecznej, jednakże uznały, iż potrzeba ta nie może zostać zaspokojona z uwagi na brak możliwości finansowych ośrodka. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 1990r. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż decyzja podejmowana przez organ administracji w tej kwestii ma charakter uznaniowy i zależy od tzw. uznania administracyjnego, co nie oznacza jednak, iż organ może podejmować decyzję w kwestii przyznania zasiłku celowego w sposób całkowicie dowolny. Jednakże w niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie można organowi II instancji zarzucić dowolności. Organ ten ustalił, iż środki, jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, nie pozwalają na zaspokojenie wszystkich potrzeb osób, które takiej pomocy potrzebują, w tym potrzeby korzystania ze środków komunikacji miejskiej. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż skarżący jest szykanowany oraz że jest gorzej traktowany niż inne osoby, skoro od kilku lat utrzymuje się wyłącznie z pomocy społecznej, a przyznany mu w lutym zasiłek celowy był wyższy od zasiłków tego typu przyznanych innym podopiecznym Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Zaspokajanie każdej potrzeby zgłaszanej przez skarżącego przy ograniczonych środkach, jakimi na ten cel dysponuje ośrodek, musiałoby się odbywać kosztem niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb innych osób, takich jak potrzeba zakupu żywności, lekarstw. Skarżący zarzuca naruszenia szeregu przepisów, w tym m. in. Konstytucji. Zarzuty te są nieuzasadnione. I tak wskazać należy, iż brak jest podstaw do uznania, iż organ II instancji odmawiając skarżącemu przyznania pieniędzy na przejazdy autobusowe kosztem niezaspokojenia niezbędnych potrzeb innych osób, w jakikolwiek sposób naruszył zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2), działał poza prawem (art. 7), naruszył godność skarżącego (art. 30) czy też zasadę równego traktowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło naruszyć art. 45 Konstytucji, bowiem przepis ten dotyczy sądu, którym Kolegium nie jest. Skarżący od wielu lat korzysta z pomocy społecznej, nie można więc uznać, iż organ naruszył art. 67 Konstytucji. Brak jest także podstaw do uznania, iż przepis art. 68 jest źródłem uprawnienia skarżącego do korzystania z pomocy finansowej mającej na celu poruszania się przez niego komunikacją miejską. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 17 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, skoro przepis ten przewiduje możliwość wydawania orzeczeń na posiedzeniu niejawnym. Organ II instancji władny był uznać, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 89 kpa, albowiem władny był także nie uwzględnić wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego w odwołaniu. W niniejsze sprawie, która dotyczy przyznania konkretnego zasiłku celowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było uprawnione do prowadzenia postępowania mającego na celu dokonanie oceny polityki prowadzonej przez Prezydenta Miasta w zakresie pomocy społecznej i egzekwowania składanych w toku wyborów przyrzeczeń. Z kolei dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, który wydał decyzję w I instancji, w uzasadnieniu wskazał na przyczynę odmowy przyznania zasiłku na przejazdy komunikacją miejską , więc brak jest podstaw do przesłuchiwania tegoż dyrektora na tę samą okoliczność. Drugą okolicznością, na jaką skarżący chciał przesłuchać dyrektora MOPR, było usłyszenie, że ,,zapewni on codzienny transport wozem służbowym i rehabilitację, gdyby skarżący uległ nieszczęśliwemu wypadkowi wędrując pieszo po ulicach oraz ... że pokryje koszty rehabilitacji lub zapewni godny pochówek". Te świadczenia nie były przedmiotem decyzji organu I instancji, dlatego też słusznie organ II instancji dowodu tego nie uwzględnił. Skarżącemu zostało doręczone pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, z którego wynika, jakimi środkami ośrodek dysponował na cele zasiłków celowych. Miał on także zapewnioną możliwość wypowiedzenia się na piśmie w obszernym odwołaniu, jakie złożył od decyzji organu I instancji, miał także możliwość przedstawienia swojej sytuacji w trakcie przeprowadzania wywiadu na okoliczność sytuacji materialnej i rodzinnej, w jakiej pozostaje. Mając powyższe na uwadze, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Natomiast o kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).