II SA/Ke 266/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi CzesławaC. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu własności ziemi I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata P. G. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z 20 stycznia 2014 r., znak: [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu zażalenia C. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z 10 grudnia 2013 r. odmawiające sprostowania Aktu Własności Ziemi znak: [...] wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w P. z 15 maja 1978 r. H. W, H. W., M. Z. jako współwłaścicielom nieruchomości o nr [...] ha położonej w J. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z 23 września 2013 r. C. G. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o sprostowanie ww. AWZ poprzez "dopisanie go do listy współwłaścicieli nieruchomości". Pismem z 22 października 2013 r. organ ten przekazał wniosek, zgodnie z właściwością, Burmistrzowi Miasta i Gminy P.. Odmawiając sprostowania AWZ organ I instancji wskazał art. 113, 123, 124 i 125 kpa oraz wyjaśnił, że żądanie strony wykracza poza granice sprostowania, gdyż prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji. W zażaleniu C. G. podniósł, iż ww. Akt Własności Ziemi został wydany dla osób, które nie były właścicielami gruntu, co potwierdza decyzja Ministra Rozwoju i Gospodarki Żywnościowej z 4 lutego 1982 r. jak również postanowienie Sądu Rejonowego w J. z 18 sierpnia 1983 r. Rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym Kolegium wskazało na art. 113 § 1 kpa oraz podniosło, że sprostowanie decyzji dotyczyć może wyłącznie omyłek czy też błędów nieistotnych, albowiem eliminowanie istotnych uchybień dopuszczalne jest wyłącznie w drodze odwołania od decyzji, czy poprzez nadzwyczajne tryby postępowania w odniesieniu do decyzji ostatecznych. SKO wyjaśniło, że w związku z powyższym Burmistrz Miasta i Gminy P. rozpatrując wniosek C. G. z 23 września 2013 r. bada jedynie formalnie czy jego zakres odpowiada sprostowaniu omyłki w trybie art. 113 kpa. Zdaniem Kolegium ocena zakresu wniosku dokonana przez organ I instancji jest prawidłowa. Sprostowanie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z 15 maja 1978 r. w żądany we wniosku sposób nie może być kwalifikowane jako oczywista omyłka albowiem przekracza uprawnienie organu z art. 113 § 1 kpa, zwłaszcza dlatego, że w tym trybie nie ma on możliwości korygowania merytorycznej treści rozstrzygnięcia. Tego rodzaju zmiana pociąga konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które mogłoby doprowadzić do innego rodzaju ustaleń niż wynikające z dołączonych do aktu dokumentów, stanowiących podstawę jego wydania, a w ramach postępowania w przedmiocie sprostowania wykluczone jest tego rodzaju postępowanie. Sprostowanie aktu własności ziemi musi mieć miejsce w stanie faktycznym, który legł u podstaw wydania aktu. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył C. G.. Wskazał, że jego skarga dotyczy rozpatrzenia aktu wydanego w 1978 r., z treści którego wynika dwuznaczność określenia: droga czy działka. Wniósł o "ujednolicenie tego pojęcia". Skarżący podniósł, że Komisja Uwłaszczeniowa w P. wydając akt w 1978 r. nie wzięła pod uwagę, że gospodarstwo M. Z. było uregulowane aktem notarialnym i postanowieniem Sądu w Jędrzejowie. Wskazał, że Ministerstwo Rolnictwa na żądanie H. W. odrzuciło jej żądanie, gdyż M. Z. swój majątek sprzedała osobom trzecim. Wyjaśnił, że rok po zakupie w 1978 r., Komisja Uwłaszczeniowa w P. wydała akt współwłasności na M. Z. i H. W. na rzekomą drogę o powierzchni 200 m2 i szerokości 3,5 m. Komisja "nie rozciągnęła" gruntu lecz wzięła go z działki skarżącego, co uwidacznia jego akt kupna. Jego zdaniem, jako właściciel gruntu, ma prawo walczyć o swoją własność W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w Kielcach odmawiające sprostowania - na wniosek C. G. - Aktu Własności Ziemi z dnia 15 maja 1978 r. [...], utrzymanego w mocy decyzją Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia przy Wojewodzie K. z dnia 16 czerwca 1981r. Nr [...], na mocy którego H. W., H. W., M. W. stali się z mocy prawa współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów miasta Jędrzejowa i na szkicu wykonanym przez geodetę inż. W. G. numerem [...] ha. Jak wynika z akt sprawy żądanie skarżącego sprowadza się faktycznie do zmiany współwłaścicieli wyżej opisanej nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jak słusznie wskazało Kolegium, błąd pisarski to widoczne wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki, to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą przedstawioną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, bądź z treścią wniosku. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2012 r. sygn. akt II OSK 940/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest zatem dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 1996 r. sygn. akt II SA 432/95 (Lex Nr 27874), że co do zasady nie jest wyłączona dopuszczalność stosowania art. 113 § 1 kpa w stosunku do decyzji (aktów własności ziemi) wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.), pomimo, że nie ma możliwości wzruszenia w trybie administracyjnym aktu własności ziemi, a także niedopuszczalne jest wydawanie nowych aktów własności ziemi. Niemniej zakres żądanych przez skarżącego zmian w akcie własności ziemi Naczelnika Miasta i Gminy w P. z 15 maja 1978 r. wykracza poza dozwolony zakres zmian określony przepisem art. 113 § 1 kpa. Skarżący, jak słusznie zauważają orzekające w sprawie organy, domaga się "dopisania go" do listy współwłaścicieli nieruchomości nr ewid. [...] położonej w J. Tego rodzaju zmiana pociąga konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które mogłoby doprowadzić do innego rodzaju ustaleń niż wynikające z dołączonych do aktu dokumentów, stanowiących podstawę jego wydania, co jest niedopuszczalne w ramach postępowania w przedmiocie sprostowania. Sprostowanie aktu własności ziemi musi mieć miejsce w stanie faktycznym, który legł u podstaw wydania aktu i może dotyczyć jedynie oczywistej pomyłki w przedstawionym już wyżej rozumieniu tego określenia. Nie może uzasadniać sprostowania nawet słuszne przekonanie, że inny stan faktyczny zachodził w dacie wydania aktu własności ziemi, a co za tym idzie innego rodzaju fakty winien taki akt stwierdzać. Innymi słowy, żądanie skarżącego nie mogło znaleźć realizacji w postępowaniu o sprostowanie aktu własności ziemi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 354/13, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).