II SA/Ke 267/24
WyrokWSA w Kielcach2024-08-08
Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i orzeczoną niezdolność do pracy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie mogą podjąć lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Osoba posiadająca orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i orzeczoną niezdolność do pracy nie może podjąć ani zrezygnować z zatrudnienia, co wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie jest ono zapłatą za sprawowanie opieki, lecz rekompensatą za brak możliwości zarobkowania.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na męża Z. K., który posiadał znaczny stopień niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, podobnie jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz Konstytucji RP. Skarżąca posiadała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i orzeczoną niezdolność do pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2024 r., [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z 25 marca 2024 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] i Gminy M. z 21 listopada 2023 r. orzekającą o odmowie przyznania K. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na Z. K..
W uzasadnieniu Kolegium ustaliło, że w odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wydanie decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP; 2) błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych; 3) błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającą na pominięciu celów tej ustawy i przyjęcie, że okoliczność zawieszenia pobierania przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na wniosek złożony przez skarżącą, ZUS decyzją z 18 października 2023 r., zawiesił wypłatę emerytury i wstrzymał jej wypłatę od 1 listopada 2023 r.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało na art. 17 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (brzmienie obowiązujące na datę podjęcia zaskarżonej decyzji, opublikowane w Dz. U. z 2024 r., poz. 323), zwanej dalej ustawą, oraz, że zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 27 września 2023 r. Z. K. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 30 września 2025 r. Ponadto orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 10 listopada 2022r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu tym wskazano, że zostało ono wydane do 30 listopada 2023 r., a niepełnosprawność istnieje od 26 sierpnia 2022 r. Kolejnym orzeczeniem wydanym przez ww. Zespół 1 grudnia 2023 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 grudnia 2025 r.
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dokonał błędnej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a) ustawy. Na podstawie tego przepisu organ ten wywiódł, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje współmałżonkowi, chyba że legitymuje się on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
SKO wyjaśniło, że omawiany przepis stosuje się w sprawach, w których
o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się osoba objęta obowiązkiem alimentacyjnym względem osoby chorej, inna niż współmałżonek, np. dzieci. Wówczas ocenie podlega, czy osoba chora jest w związku małżeńskim i czy współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jeżeli tak jest to wówczas przyjmuje się, że ciążący na nim w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny przechodzi na kolejną osobę nim objętą, najczęściej na dzieci. W badanej sprawie
o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się żona osoby chorej, a nie np. dzieci, w związku z czym art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a) ustawy nie miał zastosowania.
SKO wskazało na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy i okoliczność, że organ
I instancji stwierdził, że pomimo zawieszenia emerytury skarżąca nadal posiada uprawnienia do świadczenia z ZUS i wobec tego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Stanowisko organu wyrażone powyżej jest błędne. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego
i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia organ I instancji oparł również na treści art. 17 ust. 1b ustawy, w nawiązaniu do czego Kolegium wskazało na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt K 38/13 i to, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji okoliczność, że niepełnosprawność u Z. K. nie powstała w wieku określonym w art. 17 ust. 1b ustawy nie wyklucza możliwości uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem nie ma znaczenia wiek, w którym ta niepełnosprawność powstała, istotne zaś jest, że występuje ona w stopniu znacznym.
Wskazując na art. 17b ust. 1-2 ustawy Kolegium ustaliło, że jak wynika
z zaświadczenia wydanego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 24 listopada 2023 r., skarżąca jest zarejestrowana jako producent rolny w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W piśmie tym wskazano, że w latach 2022-2023 nie składała wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich jak również nie ubiegała się o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe
i wapno nawozowe zawierające magnez.
W toku rozpatrywania sprawy organ I instancji ustalił, że skarżąca figuruje
w ewidencji podatkowej jako podatnik podatku rolnego opodatkowany z gruntów stanowiących gospodarstwo rolne w myśl przepisów ustawy z dnia 15 listopada
1984 r. o podatku rolnym o pow. 1,3306 ha fizycznych, co stanowi 0,8112 ha przeliczeniowych. W latach 2022-2023 nie korzystała ze zwolnień podatkowych, umorzeń i innych ulg podatkowych, z akt podatkowych nie wynika, aby grunty zostały wydzierżawione, w roku 2023 nie składała wniosku o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej oraz w latach 2022-2023 nie były wydawane decyzje o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.
W piśmie z 11 marca 2024 r. skarżąca wyjaśniła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w gospodarstwie rolnym z dniem 1 stycznia 2023 r., co było związane z pogarszającym się stanem zdrowia jej męża. Od tego czasu ziemia nie jest uprawiana, leży odłogiem.
W ocenie SKO, mając na uwadze wskazany wyżej cel świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zastąpienie dochodu uzyskiwanego dotychczas z wykonywanej pracy, nie można traktować jako czynnika decydującego o wyłączeniu możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie faktu zarejestrowania w systemie ARiMR w charakterze producenta rolnego - w sytuacji gdy dana osoba nie korzysta ze świadczeń finansowych z tym związanych. Z akt sprawy wynika, iż strona odwołująca nie czerpie profitów z posiadanego gospodarstwa rolnego.
Kolegium podniosło następnie, że powyższe kwestie nie mają jednak znaczenia w sprawie, albowiem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać przyznane z innego powodu.
W sprawie podniesiono, że opiekę nad niepełnosprawnym Z. K. sprawuje jego żona - K. K.. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że legitymuje się ona orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 21 listopada 2022 r. zaliczającym ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydano na stałe. W pkt 1) orzeczenia wskazano, że jest niezdolna do pracy, a skoro tak to nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub aktywności zawodowej, określona w art. 17 ust. 1 ustawy. Z powyższego orzeczenie wynika więc, że jakakolwiek aktywność zawodowa odwołującej jest wykluczona. Osoba niezdolna do pracy nie może podjąć lub rezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem, co stanowi o braku możliwości przyznania prawa do żądanego świadczenia. W tej sytuacji nie ma znaczenia, że skarżąca faktycznie opiekuje się mężem. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest zapłatą za sprawowanie opieki nad osobą bliską niepełnosprawną, ale rekompensatą za brak możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na zakres i czas sprawowanej opieki. Świadczenie to zatem, jako rekompensata za brak możliwości zarobkowania przysługuje jedynie osobom, które są w stanie podjąć pracę. W analizowanej sprawie K. K. nie posiada takiej sprawności.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze K. K. zaskarżyła decyzję z 25 marca 2024 r. w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy i przyjęcie, że niepodejmowanie przez nią pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu, powołując się na wyroki sądów administracyjnych, skarżąca podniosła, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Warunku stałej opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożony został w skardze, zaś organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Na wstępie stwierdzić należy, że trafnie organ odwoławczy przyjął, że dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności. Przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b ustawy nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium (tj. daty powstania niepełnosprawności). Dla prawidłowego prokonstytucyjnego rozumienia tego przepisu nie ma znaczenia podnoszona przez organ I instancji okoliczność, że po wyroku TK z 21 października 2014 r. ustawodawca nie dokonał stosownej zmiany
w ustawie, skoro w zakresie wykładni i zgodności z Konstytucją RP art. 17 ust. 1b wypowiedział się sąd konstytucyjny.
W konsekwencji, jak słusznie przyjęło Kolegium, niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 300/19, z 26 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 8/19; dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wyrażony przez NSA w tych wyrokach pogląd Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela i przyjmuje jako własny.
Prawidłowo także organ II instancji uznał, że przeszkodą dla przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie jest posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego.
Stosownie do art. 17b ust. 1 ustawy w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17, ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:
1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.
Jak stanowi art. 17b ust. 2 ustawy, zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Trafnie organ odwoławczy ocenił, że wobec wynikających z akt okoliczności zaprzestania z dniem 1 stycznia 2023 r. prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego i pracy w tym gospodarstwie oraz braku czerpania od tej daty profitów
z posiadanego gospodarstwa rolnego, nawet pomimo figurowania K. K. jako producent rolny w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, została w sprawie spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 tj. zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Należy także zgodzić się z argumentacją prawną organu odwoławczego wskazującą na to, że przeszkodą do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie może być prawo do emerytury, skoro jej wypłata została na wniosek samej zainteresowanej wstrzymana w związku z ubieganiem się o świadczenie pielęgnacyjne.
Zasadna jest wreszcie ocena SKO, że pomimo spełnienia powyższych przesłanek prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie może być przyznane skarżącej z innego powodu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Jest to świadczenie rekompensujące brak możliwości uzyskiwania dochodu z pracy zarobkowej w związku z niepodjęciem lub rezygnacją z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jego celem jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się bliską osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. Istotą tego świadczenia jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być zatem spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, musi zachodzić związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia,
a koniecznością sprawowania stałej (długotrwałej) i bezpośredniej opieki nad osobą jej wymagającą (por. wyrok WSA w Kielcach z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 745/23 i przywołane tam orzecznictwo, dostępny jak wyżej).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że prawidłowo Kolegium oceniło, że w sprawie nie wystąpił związek przyczynowy, o jakim mowa wyżej. Nie było kwestionowane, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 21 listopada 2022 r. zaliczającym ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydano na stałe , a we wskazaniach dotyczących zatrudnienia zaznaczono, że skarżąca jest osobą niezdolną do pracy.
Z powyższego orzeczenia wynika więc, że jakakolwiek aktywność zawodowa skarżącej jest wykluczona. Jako osoba niezdolna do pracy nie może podjąć lub rezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem, co stanowi o braku możliwości przyznania prawa do żądanego świadczenia. Jeszcze raz należy podnieść, że ustawodawca przesądził w sposób jednoznaczny, że chodzi o pozostawanie bez zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki (w celu sprawowania opieki), a nie, jak ma to miejsce w rozpoznawanym przypadku, w związku z brakiem zdolności do podjęcia pracy.
W tej sytuacji nie mają znaczenia argumenty podnoszone w skardze, dotyczące czasu poświęconego na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Do istoty problemu w tej sprawie nie odnosi się także powołane przez autora skargi orzecznictwo, wypracowane na tle innych okoliczności faktycznych.
Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło