II SA/Ke 268/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek ( spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. W., M. Ż., R. R. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy postanawia: oddalić wniosek E.W., M.Ż. i R.R. działając w imieniu własnym oraz jako reprezentanci Społecznego Komitetu Protestacyjnego przeciwko lokalizacji cmentarza w lasach chronionych B., wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W piśmie z dnia 23 lipca 2009r. skarżący podtrzymali stanowisko, że w niniejszym postępowaniu sądowym występują w charakterze skarżących i reprezentantów Społecznego Komitetu Protestacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pismami z dnia 13 maja 2009 wezwał skarżących to jest E.W., M.Ż. i R.R. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 300 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie do uzupełnienia braku fiskalnego E.W., M.Ż. i R. R. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości, podnosząc, że w niniejszej sprawie występują jako reprezentanci Społecznego Komitetu Protestacyjnego to jest organizacji społecznej, która nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi ponieść koszty postępowania sądowego. Postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 czerwca 2009r. oddalono wniosek R.R. odnośnie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009r. odrzucił skargę Społecznego Komitetu Protestacyjnego z uwagi na stwierdzony brak zdolności sądowej w niniejszym postępowaniu. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i sprzeciwu wynika, że skarżący wraz z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z dwóch emerytur w łącznej wysokości 3786,60 zł miesięcznie, wspólnie z żoną jest właścicielem mieszkania o powierzchni 60 m 2. Ponadto nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący zakwestionował istnienie podstaw do nałożenia obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie występuje jako reprezentant Społecznego Komitetu Protestacyjnego, to jest organizacji społecznej, która nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi ponieść koszty wpisu sądowego stąd też zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: W rozpoznanie sprawie należy uznać, że skarga została wniesiona przez E. W., M.Ż. i R.R., którzy działają w imieniu własnym. Skargę Społecznego Komitetu Protestacyjnego Wojewódzki Sad Administracyjny w Kielcach odrzucił postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009r. z uwagi na brak legitymacji prawnej do jej wniesienia. W związku z tym sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 czerwca 2009r. należy traktować jako sprzeciw złożony w imieniu własnym przez R. R.. Sprzeciw wniesiony przez skarżącego, w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póżn.zm.) wywołuje ten skutek, że postanowienie Referendarza sądowego WSA w Kielcach z dnia 9 czerwca 2009r. oddalające wniosek R. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata traci moc a sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W myśl art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Podkreślić ponadto należy, iż opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu może być stosowane jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód. Zarzuty zawarte w sprzeciwie nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przede wszystkim należy wskazać, że argumentacja wnoszącego sprzeciw sprowadza się do przedstawienia sytuacji finansowej Społecznego Komitetu Protestacyjnego, który jak już wyżej podniesiono, nie został uznany za stronę postępowania i Sąd odrzucił jego skargę. W tej sytuacji Sąd badając czy zachodzą podstawy do przyznania R.R. prawa pomocy ocenił sytuację materialną i osobistą przedstawioną przez wnioskodawcę w formularzu PPF. W ocenie Sądu R.R. nie spełnia ustawowych kryteriów przyznania prawa pomocy, o których mowa w cytowanym powyżej art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a z uwagi na to, że posiada stałe źródło utrzymania w postaci dwóch emerytur w wysokości 3786, 60 zł, które przeznacza wyłącznie na koszty utrzymania dwóch osób pozostających w gospodarstwie domowym. W tych okolicznościach sytuacja majątkowa i osobista skarżącego pozwala nie tylko na pokrycie bieżących wydatków ale również na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Wyjątkowy charakter sprawy, na który powołuje się skarżący również nie uzasadnia zwolnienia wnioskodawcy od kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.