II SA/Ke 268/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek ( spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W., M. Ż., R. R. i Społecznego Komitetu Protestacyjnego na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy postanawia odrzucić skargę Społecznego Komitetu Protestacyjnego. E. W., M. Ż., R. R. działając w imieniu własnym oraz jako reprezentanci Społecznego Komitetu Protestacyjnego, wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżony akt nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa. W toku postępowania sądowego E. W., M. Ż. i R. R. w piśmie z dnia 23 lipca 2009r. wyjaśnili, że Komitet Protestacyjny jest organizacją społeczną nie posiadającą osobowości prawnej, reprezentowaną przez zarząd, którego są członkami, dodatkowo wskazali, że złożyli skargę nie tylko w imieniu komitetu ale również w imieniu własnym. Skarżący do akt przedłożyli kserokopię protokołu z zebrania Społecznego Komitetu Protestacyjnego z dnia 4 maja 2008r., przewidującego między innymi wybór nowych członków zarządu. Z akt sądowoadministracyjnych wynika, że E.W., M.Ż., R.R. wystąpili do Sądu z wnioskami o zwolnienie ich od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach postanowieniami z dnia 9 czerwca 2009r. oddalił wnioski złożone przez w/w osoby. W sprzeciwie argumentowali, że w przedmiotowej sprawie zachodzą szczególne okoliczności uprawniające do przyznania prawa pomocy. Podnieśli, że występują jako reprezentanci mieszkańców i właścicieli poszczególnych nieruchomości protestujących przeciwko zamieszczeniu w studium cmentarza parafialnego, są delegacją społecznego ruchu obywatelskiego – Społecznego Komitetu Protestacyjnego, to jest organizacji społecznej, która nie dysponuje ani majątkiem ani środkami pieniężnymi, pozwalającymi ponieść koszty postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: W myśl art. 25. § 1.ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej jako p.p.s.a., osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). § 2 Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej. § 3. Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. § 4. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Katalog podmiotów, którym przysługuje zdolność sądowa został zawarty w cytowanym powyżej art. 25 p.p.s.a. W odniesieniu do jednostek o których jest mowa w § 3 tego artykułu zdolność sądową powiązano z sytuacją, gdy przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów lub zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sąd Administracyjnego ( por. wyrok z dnia 12 kwietnia 2000 r., V SA 1935/99 ) każdy kto może stać się stroną stosunku prawnego nawiązanego na podstawie prawa materialnego z mocy decyzji administracyjnej, może też występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona postępowania dotyczącego tego stosunku, czyli podmiot wyposażony w zdolność sądową. Wyjaśnić należy, że wszelkiego typu komitety charakteryzują się tym, że nie są organizacjami społecznymi bowiem ich funkcjonowanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa obowiązującego, jednostki te są tworzone przez społeczność lokalną w sposób spontaniczny dla określonego celu. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa istnienie organizacji społecznych musi opierać się wprost na ustawie lub przepisach wydanych na podstawie ustawy bądź przynajmniej wynikać z takich przepisów, a sama organizacja winna prowadzić działalność zgodną z ustawowym lub statutowym celem, na określonym obszarze i powinna mieć samodzielność pozwalającą na dokonywanie we własnym imieniu czynności prawnych, z których wynikać mogą roszczenia dla niej lub w stosunku do niej. Społeczny Komitet Protestacyjny nie wykazał statusu organizacji społecznej nie posiadającej osobowości prawnej w rozumieniu art. 25 § 1 p.p.s.a. jak również jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej o której mowa w § 3 art. 25 p.p.s.a. Z tego względu wymieniony Komitet nie posiadając zdolności sądowej nie może występować przed sądem administracyjnym jako strona, a wniesiona przez niego skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Uwzględniając stanowisko E.W., M.Ż., R.R., że składając skargę na uchwałę Rady Gminy działają również w imieniu własnym Sąd wskazuje, iż postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy na skutek sprzeciwów wyżej wymienionych osób wniesionych od postanowień referendarza sądowego WSA w Kielcach z dnia 9.06.2009r. objęte będzie odrębnymi rozstrzygnięciami.