II SA/Ke 268/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-09-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać oddalony, jeśli strona nie przedłożyła na wezwanie sądu dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, mimo że formularz wniosku nie zawierał braków formalnych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości (obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Niezłożenie na wezwanie sądu wymaganych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, nawet jeśli formularz wniosku nie miał braków formalnych, uniemożliwia ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy i jest równoznaczne z niewykazaniem podstaw do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący E. W., M. Ż. i R. R. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy Daleszyce dotyczącą zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Sąd wezwał ich do uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w całości, argumentując, że działają jako reprezentanci organizacji społecznej bez środków finansowych. Referendarz sądowy oddalił ich wnioski. Po odrzuceniu skargi Społecznego Komitetu Protestacyjnego z powodu braku zdolności sądowej, Sąd wezwał E. W. do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, powzięwszy wątpliwości co do jej rzeczywistej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek E. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. W., M. Ż., R. R. na uchwałę Rady Gminy Daleszyce z dnia 29 listopada 2007r. Nr XV/97/07 w przedmiocie zatwierdzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Daleszyce postanawia: oddalić wniosek E. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. W., M. Ż. i R. R. działając w imieniu własnym oraz jako reprezentanci Społecznego Komitetu Protestacyjnego przeciwko lokalizacji cmentarza w lasach chronionych, wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Daleszyce z dnia 29 listopada 2007r. Nr XV/97/07 w przedmiocie zatwierdzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Daleszyce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pismami z dnia 13 maja 2009 wezwał skarżących: E. W., M. Ż. i R. R. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 300 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie do uzupełnienia braku fiskalnego E. W., M. Ż. i R. R. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości, podnosząc, że w niniejszej sprawie występują jako reprezentanci Społecznego Komitetu Protestacyjnego to jest organizacji społecznej, która nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi ponieść koszty postępowania sądowego. W rozpatrzeniu powyższego wniosku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wydał w dniu 9 czerwca 2009r. trzy odrębne postanowienia oddalające wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wyżej wskazanych osób. W ustawowym terminie skarżąca E. W. złożyła sprzeciw od postanowienia z dnia 9 czerwca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009r. odrzucił skargę Społecznego Komitetu Protestacyjnego. Powodem odrzucenia było ustalenie, że podmiot ten nie posiada zdolności sądowej. Pismem z dnia 1 września 2009r. (doręczonym E. W. w dniu 3.09.2009r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących dochodu uzyskanego w okresie od stycznia do sierpnia 2009r. z prowadzonej przez męża P. W. działalności gospodarczej, przedłożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków i lokat bankowych oraz wykazania wysokości miesięcznych obciążeń z tytułu kredytu hipotecznego, wraz z oświadczeniem o nie zaleganiu ze spłatą rat kredytu w terminie 7 dni - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. U podstaw wezwania legło ustalenie, że skarżąca w złożonym formularzu PPF przedstawiając stan majątkowy w postaci 145 m2 domu oraz ¼ udziału w 50 m2 mieszkaniu, wykazała obciążenie kredytem hipotecznym, natomiast nie ujawniła żadnych dochodów pieniężnych, a wręcz wskazała straty w prowadzonej przez męża działalności gospodarczej od 1 stycznia 2009r. do 30 kwietnia 2009r. w wysokości 18378,93zł. Sąd mając wątpliwości odnośnie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej wezwał ją do przedstawienia oświadczeń i dokumentów źródłowych pozwalających na ocenę stanu majątkowego wnioskodawczyni w myśl art. 255 p.p.s.a. stanowiącego, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W toku postępowania wyjaśniającego Sąd doszedł do przekonania, że rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. nadany w wezwaniu nie znajduje w sprawie zastosowania, albowiem dokumenty źródłowe, do złożenia których została wezwana strona, nie stanowią braków formalnych formularza, natomiast zgodnie z powołanym przepisem wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawia się bez rozpoznania jeżeli nie został złożony na urzędowym formularzu lub jeżeli jego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła formularz PPF, który nie jest obarczony brakami formalnymi oraz w zakreślonym terminie nie przedłożyła żądanych dokumentów. Powyższe oznacza, że pomimo błędnego pouczenia nie ma podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a konieczne i niezbędne jest merytoryczne rozpoznanie sprawy. Przechodząc do oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Sąd uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 ust 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie sądu nie przedłożenie przez wnioskodawczynię żądanych dokumentów i oświadczeń uniemożliwia ocenę jej możliwości płatniczych. Podkreślić bowiem trzeba, że Sąd nie prowadzi we własnym zakresie postępowania dowodowego celem dokładnego ustalenia składników majątkowych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy lecz korzysta z dokumentów przedstawionych przez zainteresowanego. W świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 ust 1 p.p.s.a na wnioskodawczyni ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku. Nie złożenie dowodów jest równoznaczne z nie wykazaniem przez skarżącą, podstaw do zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. Z podniesionych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło