II SA/Ke 27/22

WyrokWSA w Kielcach2022-04-13

Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest zobowiązany do aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie dokumentacji historycznej, która nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a w szczególności na podstawie dokumentów sprzed daty założenia księgi wieczystej dla danej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest zobowiązany do aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie dokumentacji, która nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa. Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i odzwierciedla stany prawne i faktyczne wynikające z odpowiednich dokumentów urzędowych, a nie tworzy nowego stanu prawnego. W przypadku sporu co do przebiegu granic, właściwe jest postępowanie rozgraniczeniowe.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. domagał się aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...] poprzez przywrócenie jej granic prawnych według stanu na dzień 4 listopada 1971 r. Organy administracji, począwszy od Starosty, a skończywszy na Śląskim Wojewódzkim Inspektorze Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na brak odpowiedniej dokumentacji w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, która potwierdzałaby żądany stan prawny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak uzupełnienia materiału dowodowego przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] listopada 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 listopada 2021 r. [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie "ŚWINGiK"), po rozpoznaniu odwołania T. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 29 września 2021r. znak: [...], orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obręb 3 miasta S. w stosunku do działki nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2020 r. T. S. zwrócił się do organu pierwszej instancji o rozgraniczenie z urzędu działki nr [...] od strony wschodniej z działką nr [...] oraz od strony zachodniej z działką [...]. Do wniosku załączono kopie: "Szkicu sytuacyjnego działki budowlanej z przystosowaniem proj. bud. gosp. [...]", fragment mapy zasadniczej, "Informację nr [...] o możliwości i warunkach realizacji inwestycji" z dnia 24 czerwca 1972 r., "Opis i mapy" z dnia 19 września 2005 r. oraz "Wyciąg z wykazu zmian gruntowych" z 2001 r. Starosta na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał ww. wniosek do Burmistrza S., o czym zawiadomił wnioskodawcę pismem z dnia 28 stycznia 2020 r. W piśmie z dnia 31 stycznia 2020 r. wnioskodawca podtrzymał żądanie rozgraniczenia z urzędu ww. działek przez Starostę i wskazał, że oczekuje wznowienia znaków granicznych według stanu na dzień 4 listopada 1971 r. W odpowiedzi udzielonej dnia 27 lutego 2020 r. Starosta wyjaśnił, że nie można utożsamiać rozgraniczania nieruchomości z ustaleniem stanu prawnego nieruchomości i wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania żądania. W piśmie z dnia 10 marca 2020 r. wnioskodawca stwierdził, że żąda przywrócenia granic prawnych działki nr [...] i dołączył kopię szkicu polowego nr [...] z pomiaru wykonanego w 1980 r. w celu sporządzenia mapy zasadniczej, kopię szkicu sytuacyjno-wysokościowego wykonanego w 1984 r. do celów budowlanych, kopię fragmentu mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 listopada 2001 r. oraz kopię mapy ewidencyjnej z 1969 r. Decyzją z dnia 25 listopada 2020 r. Starosta [...] umorzył postępowanie w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do ww. działki. ŚWINGiK decyzją z dnia 22 stycznia 2021 r. uchylił powyższą decyzję Starosty w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając brak podstaw do umorzenia postępowania. Rozpatrując ponownie sprawę Starosta decyzją z dnia 29 września 2021 r. odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do ww. działki, powołując się na dokumentację przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym w szczególności w dniu 17 września 2009 r. pod numerem [...] obecnie pod identyfikatorem [...] Starosta stwierdził bowiem brak podstaw do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądanym przez wnioskodawcę w oparciu o przedłożone przez niego dokumenty. ŚWINGiK rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, ustalił, co następuje: Starosta [...] decyzją z dnia 10 lutego 2002 r. znak: [...] [...] orzekł o wprowadzeniu z urzędu zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta S. w odniesieniu do działki nr [...] graniczącej z działką nr [...]. ŚWINGiK decyzją z dnia 19 sierpnia 2008 r. znak: [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Starosty z uwagi na to, że opracowanie geodezyjne nr [...], stanowiące podstawę orzeczenia, nie zawierało analizy dokumentów określających przebieg granic nieruchomości oraz z uwagi na skierowanie tej decyzji do osoby zmarłej, czyli do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wobec powyższego Starosta ponownie podjął postępowanie administracyjne z urzędu w celu uporządkowania zapisów dokonanych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Została zatem opracowana dokumentacja przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 września 2009 r. pod nr [...]. [...] (obecnie identyfikator [...]). Ze sprawozdania technicznego do ww. dokumentacji wynika, że wykonawca tego opracowania wykorzystał materiały źródłowe, tj. operat techniczny nr [...] z 1966 r. - dotyczący wywłaszczenia i wykupu nieruchomości, operat nr [...] sporządzony w latach 1965-1969 przy założeniu ewidencji gruntów, operat nr [...] z 1977 r. z pomiaru do uwłaszczeń oraz operat nr [...] z pomiaru kontrolnego. Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 września 2009 r. wynika, iż jej wykonawca po przeprowadzeniu analizy dokumentów źródłowych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz analizy dokumentów dotyczących prawa własności do poszczególnych nieruchomości dokonał czynności wznowienia znaków granicznych, spisując w dniu 1 lipca 2009 r. protokół, z którego wynika, że przedmiotem wznowienia znaków granicznych była między innymi działka nr [...]. Wynikiem prac związanych ze wznowieniem znaków granicznych była "Mapa uzupełniająca do celów prawnych" zawierająca spis będący podstawą do wykazania w ewidencji gruntów i budynków nowych działek ewidencyjnych oraz ich powierzchni. Przedmiotem zmian wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o ww. dokumentację była m. in. działka nr [...] granicząca z działką nr [...]. Decyzją z dnia 28 października 2010 r. Starosta wprowadził zmiany w ewidencji gruntów i budynków, wykazując w miejsce dotychczasowej działki nr [...] o powierzchni 0,0805 ha, działki nr [...] o powierzchni 0,0772 ha i [...] o powierzchni 0,0195 ha oraz przebieg linii granicznej pomiędzy tymi działkami. Po rozpatrzeniu odwołania T. S. ŚWINGiK decyzją z dnia 31 grudnia 2010 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty z dnia 28 października 2010 r. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem decyzji Starosty z dnia 28 października 2010 r. nie była działka nr [...], lecz działka nr [...] oraz przebieg linii granicznej pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], utworzonymi w miejsce działki nr [...]. Wprawdzie dokumentacja będąca podstawą do wydania decyzji Starosty z dnia 28 października 2010 r. dotyczyła również przebiegu granic działki nr [...], ale jej przedmiotem była czynność wznowienia znaków granicznych. ŚWINGiK powołał się dalej na treść art. 39 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990), zwanej dalej "p.g.i.k." i wyjaśnił, że jeżeli w wyniku wznowienia znaków granicznych dokonanego przez wykonawcę ww. dokumentacji zaistniał spór co do położenia znaków granicznych wyznaczających przebieg granic działki nr [...], to jej właściciele - T. i T. małż. S. mogli wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się do sformułowanego przez wnioskodawcę żądania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu "granic prawnych" działki nr [...] według stanu na dzień 4 listopada 1971 r. ŚWINGiK wyjaśnił, że zgodnie z aktem własności ziemi nr [...] właścicielami nieruchomości położonej w S., oznaczonej między innymi jako działka nr [...] z mocy prawa według stanu władania istniejącego na dzień 4 listopada 1971 r., stali się W. i Ł. małż. [...]. Dla nieruchomości tej w 1978 r. została założona księga wieczysta KW nr [...]. Podstawą do założenia tej księgi wieczystej była mapa z dnia 5 czerwca 1978 r. zaewidencjonowana w Urzędzie Miasta i Gminy w K. w dniu 26 lipca 1978 r., na której przedstawiono między innymi działkę nr [...] o powierzchni 420 m2 według stanu istniejącego w 1978 r. Na mocy aktu notarialnego z dnia 28 listopada 1978r. rep. A. Nr [...] oraz aktu notarialnego z dnia 12 kwietnia 1979 r. rep. A nr [...], W. i Ł. małż. Gębscy sprzedali nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 420 m2 na rzecz I. i M. małż. [...]. Działka nr [...] została odłączona z księgi wieczystej KW nr [...] i założono dla niej nową księgę wieczystą KW nr [...] (obecnie nr [...]). Dalej na mocy aktu notarialnego z dnia 27 września 1984 r. rep. A nr [...] i zawartej w tym akcie umowy darowizny działka ta stała się własnością T. i T. małż. [...]. Organ odwoławczy wskazał, że z opisanego powyżej stanu prawnego wynika, że ani T. i T. małż. [...], ani ich poprzednicy prawni I. i M. małż. [...] nie byli właścicielami działki nr [...] położonych w S. w dniu 4 listopada 1971 r., zaś mapa w oparciu o którą założono księgę wieczystą dla tej działki i sporządzano kolejne akty notarialne, przedstawia stan istniejący w 1978 r. W państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie istnieje żadna dokumentacja przedstawiająca przebieg granic działki nr [...] według stanu na dzień 4 listopada 1971 r. W rejestrze gruntów miasta S. działka nr [...] została wykazana dopiero w 1984 r. na podstawie aktu notarialnego z dnia 27 września 1984 r. ŚWINGiK, powołując się na § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390), zwanego dalej "rozporządzeniem", stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał żadnej z wymienionych w tym przepisie dokumentacji jako podstawy do wykazania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic ww. działki zgodnie z jego żądaniem tj. według stanu na dzień 4 listopada 1971 r. Zdaniem ŚWINGiK, brak było zatem podstaw do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków żądanej przez wnioskodawcę. Organ odwoławczy podkreślił, że w odniesieniu do przebiegu granic działki nr [...] istnieje ww. dokumentacja przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzona na potrzeby wznowienia znaków granicznych, na podstawie której wykazano w ewidencji gruntów i budynków przebieg granic ww. działki. Jeżeli zaś jej właściciele nie zgadzają się z położeniem znaków granicznych wznowionych przez wykonawcę ww. dokumentacji, to w świetle art. 39 ust. 1 p.g.i.k. winni wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. W myśl bowiem art. 29 ust. 1 p.g.i.k. ustalenie przebiegu granic nieruchomości odbywa się w postępowaniu rozgraniczeniowym. Nie jest możliwe natomiast wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z urzędu z tej przyczyny, że właściciele kwestionują przebieg granic wykazany w ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie ewidencyjne jest postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rejestruje stany prawne i faktyczne w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty. Ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga o zasięgu prawa własności, a w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić praw do nieruchomości. ŚWINGiK stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma znaczenia brak dowodów podnoszony przez T. S. w piśmie z dnia 20 listopada 2021 r., gdyż dowody te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wywiódł T. S., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Zdaniem skarżącego, ŚWINGiK naruszył art. 136 k.p.a., gdyż nie uzupełnił na żądanie strony brakującego materiału dowodowego w postaci szkiców polowych nr [...] i 20 stanowiących zawartość operatu nr [...], który w całości określa stan prawny m. in. działki o nr [...] oznaczonej nr [...] sporządzony do założenia ewidencji gruntów i zapisany w ewidencji pod nr rej. G-74, a także nie zlecił organowi pierwszej instancji uzupełnienia tych dokumentów. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy winien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a., jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji celem ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o brakujący materiał dowodowy, który ma wpływ na wydane orzeczenie. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł w szczególności, że ww. dokumenty, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, są ściśle związane z operatem nr [...] i nie tylko stanowią materiał dowodowy dla długości i szerokości działki nr [...], następnie zapisanej w ewidencji pod nr [...], ale również stanowią dowody na utworzenie nowej działki nr [...], w skład której wchodzi m. in. działka nr [...] odłączona od działki nr [...] przy wykupie - wywłaszczenie z długości działki i z jej szerokości zapisane w rejestrze pomiarowym operatu nr [...] do założenia ewidencji gruntów. Dodał, że operat nr [...] z dnia 17 września 2009 r. przyjęty do zasobów geodezyjnych jest "zafałszowany pomiarami", gdyż nie odzwierciedla wymiarów z operatu nr [...] dla działki nr [...] stosownie do obliczonej powierzchni 430 m2 z pomiarów na gruncie (7.25 + 6) : 2 x 62,60 = 430 m2 zapisanej w rejestrze pomiarowym sporządzonym do założenia ewidencji gruntów. Skarżący podniósł, że stan działki oznaczonej w operacie nr [...] pod nr [...] o powierzchni 430 m2 od pierwotnej właścicielki M. S. nabyła jej córka H. G., zaś Starostwo nie posiada dokumentacji geodezyjnej na zmniejszenie powierzchni działki na 420 m2. Zatem organ odwoławczy był zobowiązany uzupełnić dokumenty, które mają znaczenie w sprawie, ponieważ nie została przywrócona prawna długość działki według pierwotnych pomiarów działki nr [...] z pierwowyrysu o długości 62,60 m, a to skutkuje zmianami w szerokościach działki nr [...] zapisanej pod nr [...]. Skarżący zarzucił, że od strony północnej przy drodze krajowej K. - Skarżysko geodeta pomniejszył szerokość działki z 7,25 m do 6,55 m, zaś od strony południowej przy działce nr [...] - droga polna geodeta zwiększył szerokość działki z 6,5 m do 7,03 m. Powyższe szkice i pomiary na gruncie mają potwierdzić, na jakiej długości i szerokości z działki nr [...] powstała działka - droga polna Skarbu Państwa, w skład której wchodzi działka nr [...], a tym samym mają potwierdzić prawną długość działki nr [...] i jej prawną szerokość od strony południowej. Skarżący stwierdził, że geodeci skracają długość działki i zmieniają jej szerokości, zaś zbiór dokumentów utworzonej działki zawiera także KW Nr [...] - dokument Notariusza z dnia 24 października 1967 r. - przedstawiony Staroście pismem z dnia 12 lipca 2021 r. W ocenie skarżącego, wykazana w dokumencie pomiarowym do uwłaszczeń długość działki, tj. 62,6 m dowodzi, że geodeci pomiarami w 2009 r. a także w 2001 r. skracali jej długości, gdyż nie wykazywali długości działki z: operatu do uwłaszczeń nr [...] z 1977 r., operatu do wywłaszczeń - wykupu nr [...], rejestru pomiarowego do założenia ewidencji gruntów, w celu zmiany granic spornej działki, a tym samym jej powierzchni. W odpowiedzi na skargę ŚWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 r. skarżący poparł skargę, z kolei pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga T. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły głównie przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276 ze zm., dalej też jako "p.g.i.k."), oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1390, ze zm., dalej też jako "rozporządzenie"). Stosownie do art. 2 pkt 8 p.g.i.k., przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie z art. 20 ust. 1 p.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Powyższe informacje, zgodnie z art. 24 ust. 1 p.g.i.k., zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację, a nadto ze zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2a p.g.i.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Stosownie do art. 24 ust. 2b p.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.i.k.). Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określa wydane - na podstawie art. 26 ust. 2 p.g.i.k. - rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 30 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; 2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; 3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji. Wskazać należy, w oparciu o powyższe regulacje, że nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych (m.in. zmiany granic i powierzchni działek) poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który powinien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Ewidencja gruntów to zbiór gromadzący dane dotyczące zmian w zakresie oznaczania samych nieruchomości, ich powierzchni, granic, klas bonitacyjnych oraz osób władających nieruchomościami pod różnymi tytułami. Ewidencja ta służy do wpisywania zmian wynikających z innych dokumentów, a nie samodzielnego tworzenia nowego stanu prawnego dotyczącego tak samej działki jak i jej właściciela. Starosta jako organ pierwszej instancji w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Ol [...], lex nr 2567140 i powołane tam: wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa [...] i wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I OSK [...], dostępne na stronie: [...]). Aktualizacja operatu ewidencyjnego (§ 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków) stanowi wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych na podstawie tzw. źródłowych dokumentów ewidencyjnych, służących do zakładania, czy modernizacji ewidencji. W niniejszej sprawie skarżący żądał od organu ewidencyjnego wprowadzenia zmian w ewidencji dotyczących przebiegu granic ewidencyjnych działki nr [...] według stanu na listopad 1971 r. Wnioskujący o taką zmianę T. S. nie przedłożył jednak żadnego z dokumentów wymienionych w powołanych wyżej przepisach prawa, w oparciu o który starosta może wprowadzić zmianę danych ewidencyjnych. Taka dokumentacja, która przedstawia przebieg granic ww. działki według stanu na dzień 4 listopada 1971 r., w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie istnieje. Strona kwestionuje przebieg granic ewidencyjnych ww. działki, powołując się na operat techniczny nr [...]. Dokumentacja ta stanowiła jednak przedmiot analizy wykonawcy dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem [...] Następnie dokumentacja ta była kwestionowana w postępowaniu, w którym odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 28 października 2010 r. złożyła T. S.. W skardze T. S. zarzuca, że organ ewidencyjny nie orzekał w tej sprawie w oparciu o kompletny materiał źródłowy, ponieważ operat techniczny nr [...] znajdujący się w aktach sprawy nie zawiera kart 16, 19 i 20. Z akt sprawy przedstawionych Sądowi wynika, że na kartach od 16 do 20 operatu nr [...] znajdują się szkice polowe (zob. k. 192 akt I inst.). Dostęp do dokumentów, które dotyczą działki nr [...] posiadał skarżący, o czym świadczą załączniki do składanych przez niego pism (k. 12 czy k. 50 akt adm. II inst.). Szkice polowe nr [...] i nr [...] z wynikami pomiaru znajdują się w aktach sprawy (k. 12 akt adm. II inst., k. 64 i 65 akt adm. I inst.). Wynika z treści szkicu polowego nr [...], że ten dokument dotyczy działki I. D. (poprzedniczki prawnej skarżącego i jego żony). Jeszcze raz podkreślić należy, że konieczne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dokumenty – zgodnie z zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków - powinien złożyć wnioskodawca. [...] organy administracji orzekające w tej sprawie przeanalizowały dokonane w ewidencji gruntów i budynków wpisy rejestrujące zmiany w oparciu o składane do zasobu dokumenty, w tym te pochodzące z operatu technicznego nr [...], które dotyczyły działki skarżącego. Trudno zatem zarzucić organom, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był niepełny, pozbawiony kluczowych dokumentów. Nie są wobec tego trafne te argumenty skargi, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, a organ odwoławczy nie zastosował dyspozycji art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. Słusznie zauważył organ drugiej instancji, że jeżeli skarżący i jego żona kwestionują przebieg granic ich działki wykazany w ewidencji gruntów i budynków, to powinni oni doprowadzić do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie takie toczy się według zasad określonych w art. 29 i następne ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie ma uprawnienia do rozstrzygania o zasięgu prawa własności. W ramach postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzona zostanie przez geodetę uprawnionego szczegółowa analiza dostępnych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentów, a skarżący będzie miał możliwość przedstawienia geodecie swoich analiz i obliczeń. Z tych wszystkich powodów, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło