II SA/Ke 270/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-07-31

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę fizyczną powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji umożliwiających ocenę jej zdolności płatniczych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę fizyczną nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji umożliwiających prawidłową ocenę jej zdolności płatniczych, mimo wezwania sądu. Brak udokumentowania wydatków i dochodów czyni niewiarygodnym powoływanie się na brak możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej warunków zabudowy. Po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący złożył formularz, podając swoje dochody z najmu, wydatki na alimenty, utrzymanie domu i leki. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających te wydatki i dochody, w tym zeznania podatkowego za rok 2008. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie, a korespondencja została mu doręczona w trybie fikcji doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 lipca 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 13 maja 2009r. w wysokości 500zł od skargi na Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. [...] w przedmiocie warunków zabudowy W. P. złożył w dniu 25 maja 2009r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 26 maja 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazuje, że z powodu złego stanu zdrowia nie posiada możliwości zarobkowych. Oświadcza, że jest inwalidą III grupy, utrzymuje się z czynszu za wynajem lokalu użytkowego. Ponadto skarżący wskazuje, że świadczy alimenty na rzecz córki w wysokości 750zł miesięcznie, na utrzymanie domu przeznacza miesięcznie ok. 250zł, a na leki ok. 200zł miesięcznie. Skarżący sam pozostaje w gospodarstwie domowym. Według oświadczenia skarżąc utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu najmu w wysokości 2150zł miesięcznie. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi udział we współwłasności - 160m² oraz udział w domu przy ul. P.[...]w K. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji Sąd wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności zażądano udokumentowania ponoszenia wydatków na leki oraz na utrzymanie domu we wskazanych wysokościach; udokumentowania świadczenia alimentów na rzecz córki we wskazanej wysokości oraz przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2008. Nadana za pośrednictwem poczty korespondencja pod wskazany przez skarżącego adres została doręczona W. P. w trybie przyjęcia fikcji doręczenia (po dwukrotnym awizowaniu przesyłki nie podjęto w terminie) - w dniu 10 lipca 2009r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 powoływanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu wysokości wydatków i dochodów oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie udokumentował ponoszenia wydatków na leki oraz na utrzymanie domu we wskazanych wysokościach, nie udokumentował świadczenia alimentów na rzecz córki we wskazanej wysokości. Nie udzielił także informacji o dochodach uzyskanych za rok 2008. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. Fakt nie przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła Sąd informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznano, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło