II SA/Ke 271/09
PostanowienieWSA w Kielcach2009-07-31
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę fizyczną, która nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rodzinnego, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak wykazania tych okoliczności, w tym nieprzedłożenie wymaganych dokumentów i informacji, uniemożliwia sądowi dokonanie prawidłowej oceny zdolności płatniczych strony.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej warunków zabudowy. Wniosek został złożony na nieprawidłowym formularzu, a następnie skarżąca otrzymała prawidłowy formularz i wezwanie do uzupełnienia informacji. Mimo wezwania, skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rodzinnego, w tym dowodów na ponoszone wydatki na leczenie i korepetycje, ani informacji o dochodach za rok 2008.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 lipca 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 13 maja 2009r. w wysokości 500zł od skargi na Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. [...] w przedmiocie warunków zabudowy M. M. złożyła w dniu 29 maja 2009r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 29 maja 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołuje się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Oświadcza, że jest bez pracy, na utrzymaniu ma dwoje dzieci – uczącego się syna i pełnoletnią niepracującą córkę – i z nimi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Według oświadczenia skarżąca i jej dzieci utrzymują się z dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z tytułu najmu w wysokości 2150zł miesięcznie oraz z dochodu uzyskiwanego przez syna skarżącej z tytułu alimentów w wysokości 600zł miesięcznie.
Według oświadczenia w skład majątku skarżącej i osób pozostających z nią w gospodarstwie domowym wchodzi udział w domu przy ul. R. [...] w K. - 160m² oraz udział w domu przy ul. P. [...]w K.
Ponadto skarżąca wskazuje, że koszty jej leczenia stanowią miesięcznie kwotę 400zł, korepetycje dla syna stanowią miesięcznie kwotę 280zł.
W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącej o jej stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji Sąd wezwał skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności zażądano przedłożenia aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że zarówno skarżąca jak i jej córka są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku; przedłożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2008; udokumentowania ponoszenia wydatków na leczenie we wskazanej we wniosku wysokości oraz udokumentowania ponoszenia wydatków na korepetycje dla syna we wskazanej we wniosku wysokości.
Wezwanie to została skarżącej doręczone w dniu 30 czerwca 2009r. Skarżąca nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 powoływanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności
powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu wysokości wydatków i dochodów oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przekazała wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jej stanu majątkowego informacji. Nie przekazała także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie udokumentowała ponoszenia wydatków na leczenie i korepetycje we wskazanych wysokościach. Nie udzieliła także informacji o dochodach uzyskanych za rok 2008, jak również nie udokumentowała, że zarówno skarżąca jak i jej córka są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony.
Fakt nie przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącą na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła Sąd informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych.
W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącą oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżąca nie wykazała w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznano, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło