II SA/Ke 272/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2009r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę. II SA/Ke 272/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewoda, na podstawie art. 47 ust.2 i art. 50 ust.3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania M.P. i E. L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza z dnia [...] orzekającą o zameldowaniu na pobyt stały G. i J. małż. K. wraz z dziećmi: D. i B. K., w lokalu położonym w J. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ ustalił, że dnia 8 marca 2007r. J. i G. małż. K. wystąpili z wnioskiem o zameldowanie ich wraz z synem D. w budynku położonym przy ul. [...] w J. Uwzględniająca wniosek decyzja organu I-szej instancji z dnia [...] uchylona została następnie przez Wojewodę, a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia. Podobnie druga decyzja Burmistrza z [...] –także uwzględniająca wniosek –została przez organ II-giej instancji uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W jej wyniku organ I-szej instancji przeprowadził postępowanie po raz kolejny i wydał opisaną na wstępie decyzję, od której odwołanie wniosły M. P. i E. L. Rozpoznając odwołanie organ II instancji podniósł, że według obowiązującego stanu prawnego, meldunek jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym, wyłącznie rejestrującą stan faktyczny w zakresie pobytu osób. Przytaczając treść art. 10 ust. 1 oraz art. 47 ust. 1 tej ustawy organ podkreślił, że przyjęcie zgłoszenia pobytu stałego lub na pewien okres czasu jest czynnością materialno-techniczną, polegającą na dokonaniu odpowiednich wpisów i nie wymaga wydania decyzji. Jednakże, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości – to zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy – o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Przeprowadzone postępowanie administracyjne w sposób jednoznaczny wykazało, że wnioskodawcy przebywają w spornym lokalu, z zamiarem stałego tam pobytu i tam też skoncentrowane jest ich centrum życiowe. Powyższy fakt potwierdzony został zarówno podczas przeprowadzonej kontroli meldunkowej przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji, jak również podczas przeprowadzonych oględzin przez pracowników Urzędu Miejskiego w obecności inspektora Straży Miejskiej. Organ odwoławczy podkreślił, że bezspornym jest, że po śmierci wujka G. i J. małż. K. wraz z dziećmi nadal przebywają w budynku przy ul. [...] z zamiarem stałego pobytu. Od roku 2002 swoje życie osobiste i rodzinne związali właśnie z tym miejscem, gdzie faktycznie zamieszkują. G.K. pracuje na terenie J., a syn D. uczęszcza do szkoły podstawowej w tym mieście. Ponoszą wszelkie opłaty związane z użytkowaniem spornego budynku. Wojewoda zaznaczył, że kwestie meldunkowe służą wyłącznie celom ewidencyjnym i mają na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w danym lokalu (art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), nie tworzą zaś, ani nie pozbawiają uprawnień do lokalu. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji podkreślił, że nie są one zasadne, gdyż organy administracji stwierdzają jedynie fakt pobytu w danym lokalu, nie badając jego legalności, natomiast wszelkie czynności faktyczne i prawne zmierzające do opróżnienia lokalu z osób i rzeczy należą do właściwości sądu powszechnego. Nie można w przekonaniu organu uwzględnić również zarzutu naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano fakty, które organ I instancji uznał za udowodnione. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 47 § 2 i art. 6 § 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz poprzez swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie przez organ błędnych ustaleń faktycznych, - art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji wszystkich dowodów, na podstawie których organ dokonał ustaleń faktycznych oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, - art. 138 § 2 kpa poprzez nie wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, - art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez nie wydanie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, podczas gdy dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne było rozstrzygnięcie przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego, tj. dokonanie działu spadku po małżonkach W., - art. 79 § 2 kpa poprzez uniemożliwienie stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu, tj. brak możliwości zadawania pytań rozpytywanym sąsiadom. W uzasadnieniu skargi M.P. wyjaśniła, że nieprawidłowe pozostają ustalenia organów administracji dotyczące faktu, że G. i J. K. wraz z dziećmi przebywają w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu i tam skoncentrowane jest ich centrum życiowe. Powyższe ustalenia pozostają konsekwencją nie wyjaśnienia w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W ocenie skarżącej bowiem, małżonkowie K, pozostają wprawdzie w spornym budynku, ale bez zamiaru stałego pobytu, o czym może świadczyć, że "stan umeblowania od dnia 30-05-2007 roku uległ zmianom w niewielkim stopniu" oraz "wyposażenie kuchni nie uległo zmianie, za wyjątkiem wstawionej części narożnika w zamian wersalki, która rozpadła się ze starości", co jest przejawem braku dbałości o lokal. Powołując się na wyrok NSA z dnia 19 marca 1981 r. w sprawie o sygn. SA 314/81 oraz na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1978 r. w sprawie IV CR 242/78 skarżąca podkreśliła, że o fakcie, że życie małżonków K. skoncentrowane jest w spornym lokalu świadczyłoby uregulowanie prawa do przebywania w nim oraz dbałość o majątek pozostałych współwłaścicieli lokalu. G. i J. K, pozostają natomiast w lokalu bez zamiaru stałego pobytu, o czym może świadczyć brak dbałości o lokal, a zatem okoliczność ta przemawia za uznaniem, że uczestnicy traktują miejsce pobytu jako tymczasowe. M.P, podniosła, że organy obu instancji nie dokonały oceny całości materiału dowodowego zebranego w toku postępowania, pominęły bowiem fakt, że uczestnicy postępowania kwestionowali uprawnienie do zameldowania na pobyt stały małżonków K, w spornym lokalu oraz nie ustosunkowały się do wskazywanych przez nich dowodów dotyczących okoliczności przeciwnych do twierdzeń wnioskujących o zameldowane. Powołując się na postanowienie NSA z dnia 7 września 2005 r. w sprawie I OW 163/2005 skarżąca podkreśliła, że jedynym powodem przebywania małżonków K. w mieszkaniu przy ul. [...] jest "polepszenie sytuacji procesowej" w postępowaniu dotyczącym działu spadku po małżonkach W., toczącej się przed Sądem Rejonowym poprzez uzyskanie zameldowania na pobyt stały. Wskazała także, iż w związku z tym postępowaniem, toczącym się pod sygn. I Ns 735/07 przed Sądem Rejonowym, organ administracji powinien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie działu spadku stanowi bowiem zagadnienie wstępne, które pozwoliłoby na ustalenie "cech", jakim odpowiada pobyt małżonków K. przy ul. [...] oraz na stwierdzenie prawa do zajmowanego lokalu. M. P. zarzuciła, że "brak przesłuchania sąsiadów, na których to opinię organ I i II instancji powołuje się, jest powołaniem się na ogólną opinię panującą na ul. [...] w J., która to nie została w sposób dostateczny wyjaśniona ani udowodniona". Podniosła, że nie miała możliwości ustosunkowania się do twierdzeń sąsiadów ani do zadawania im pytań, gdyż nie zostali wskazani "w sposób umożliwiający ich identyfikację", czym rażąco naruszono art. 79 § 2 kpa poprzez uniemożliwienie stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 139/2006 poz. 993 ze zmianami), przytaczanej dalej jako ustawa, ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Przepis art. 9 ust.2b tej ustawy stanowi zaś, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że zameldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu i nie ma nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do lokalu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Z kolei pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 1 i 2 ustawy). Dokonując zameldowania G. i J. K. wraz z dziećmi: D. i B. przy ul [...] w J., oba organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały zacytowane wyżej przepisy, wobec czego nie można podjętym przez nie decyzjom zarzucić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego. Sąd podziela również dokonaną przez organy ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów, i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne wskazujące jednoznacznie na to, że istniały przesłanki niezbędne do dokonania zameldowania. Dowody te – wbrew zarzutom skargi - były wystarczające do wyjaśnienia, czy G. i J. K. oraz ich dzieci przebywają w lokalu położonym w J., przy ul. [...] z zamiarem stałego pobytu w rozumieniu art. 6 ust.1 ustawy. Nie ma zatem racji skarżąca zarzucając organom naruszenie art. 7, 77, 80 czy 107 § 3 kpa. Fakt stałego przebywania G.iJ.K. pod wskazanym adresem został potwierdzony zarówno w toku oględzin przeprowadzonych w spornym lokalu w dniu 17 listopada 2008 r. (i wcześniej dnia 30 maja 2007r.), jak i w czynnościach sprawdzających przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Komedy Powiatowej Policji. W trakcie oględzin ustalono, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy osobiste małżonków K. oraz ich dzieci, meble oraz sprzęty gospodarstwa domowego. Ponadto małżonkowie ponoszą wszelkie koszty związane z użytkowaniem budynku, tj. opłacają energię elektryczną, wodę i opał, tak więc niewątpliwie lokal ten stanowi ich centrum życiowe. Z notatki policyjnej wynika natomiast, że w dniach 5, 6 i 10 listopada 2008 r. dokonano czynności sprawdzających w mieszkaniu i za każdym razem w lokalu przebywali członkowie rodziny K. Powyższa okoliczność została również potwierdzona przez sąsiadów, którzy w trakcie rozpytania przeprowadzonego przez Policję potwierdzili, że G. i J. K. wraz z dziećmi zamieszkują przy ul. [...] w J. Co więcej, fakt zamieszkania małżonków K. w spornym lokalu nie był kwestionowany przez pozostałe strony w postępowaniu administracyjnym. Przesłuchiwani na tę okoliczność: H. N., Z. D., D. R., W. L., J. D., J. R. oraz sama skarżąca - bądź nie mieli wiedzy na ten temat, bądź też twierdzili, że wnioskujący o zameldowanie przebywają tam, ale bezprawnie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że pobyt małżonków K. wraz z dziećmi w lokalu położonym w J. przy ul. [...] spełnia kryteria uznania go za pobyt stały, bowiem w tym miejscu skoncentrowane zostały osobiste i majątkowe interesy wnioskodawców oraz tu realizują oni swoje podstawowe funkcje życiowe. Całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wskazuje na nieprzerwany pobyt G.K. i jego rodziny w spornym lokalu od 2002r., kiedy to wprowadzili się w celu sprawowania opieki nad chorym wujkiem K.N., a po jego śmierci pozostają tam nadal, o czym jednoznacznie świadczy fakt, że G.K. podjął pracę w J., zaś jego syn D.K. uczęszcza do szkoły w tym mieście. W międzyczasie urodził się drugi syn – B., zaś oboje małżonkowie dokonali wymeldowania z pobytu stałego: G.K. z [...], a J.K. – z ul. [...] w K. (k. 129 i 130 akt organu I-szej instancji). Odmienna interpretacja powyższych bezspornych faktów przedstawiona w skardze jest nie do przyjęcia. Pogląd, że w powyższych okolicznościach zamieszkanie rodziny K. w J. przy ul. [...] nie ma charakteru stałego pobytu – z uwagi na "brak dbałości o mieszkanie" lub o "majątek pozostałych współwłaścicieli przedmiotowego lokalu" jest subiektywną i emocjonalną oceną skarżącej, której podzielić nie można. Nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie M.P., jakoby istniała konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu wydania przez Sąd Rejonowy postanowienia dotyczącego działu spadku po małżonkach W. Wbrew twierdzeniom skarżącej powyższa kwestia nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie miałoby jakikolwiek wpływ na wynik niniejszej sprawy. Jeszcze raz podkreślić należy, że rejestracja meldunkowa ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie jest źródłem praw majątkowych, w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Pozostaje też w oderwaniu od prawa do lokalu, a jedyną okolicznością podlegającą badaniu w sprawie o zameldowanie (jak niniejsza) jest fakt stałego pobytu osoby w danym miejscu. Dlatego wynik postępowania cywilnego o dział spadku pozostaje bez znaczenia dla zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych samych powodów nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem podjętej decyzji, podnoszona przez skarżącą okoliczność, że pozostali współwłaściciele nie wyrażają zgody na zameldowanie rodziny K. przy ul. [...]. Okoliczność ta spowodowała jedynie konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 47 ust.2 ustawy; wobec rejestracyjnego charakteru zameldowania nie może natomiast decydować o treści decyzji kończącej to postępowanie. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 79 § 2 kpa polegający na tym, iż skarżąca została pozbawiona możliwości udziału w przeprowadzeniu dowodu i nie mogła ustosunkować się do "twierdzeń sąsiadów" to wskazać należy, że dowodem, o jakim mowa w tym zarzucie jest czynność Policji, zakończona sporządzeniem notatki urzędowej. Zawarta w niej informacja policyjna opiera się na wywiadzie poczynionym w miejscu zamieszkania osoby, której ma dotyczyć i nie należy jej mylić z dowodem z przesłuchania świadków, o jakim mowa w art. 82 i 83 kpa. Tylko tak rozumianego dowodu dotyczyć może podnoszone w skardze naruszenie art. 79 § 2 kpa, a skoro w tym zakresie dowodu z przesłuchania świadków organy nie przeprowadziły, nie można też mówić o zasadności powyższego zarzutu. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.