II SA/Ke 272/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2025 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 14 marca 2025 r. znak: SKO.OŚ-60/1329/31/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Decyzją z 14 marca 2025 r. znak: SKO.OŚ-60/1329/31/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej "SKO"), po rozpoznaniu sprawy z odwołania G. B. od decyzji Wójta Gminy Bliżyn z dnia 22 stycznia 2025 r., znak: GG.6220.3.2023, o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Zabudowa jednorodzinna w miejscowości [...]", umorzyło postępowanie odwoławcze od ww. decyzji, wszczęte odwołaniem G. B. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności wniesienia odwołania od ww. decyzji przez G. B. Kolegium odwołało się w tym zakresie do treści art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. z 2024 r., poz. 1112 ze zm.), zwanej dalej "u.d.ś.", i wskazało że pojęcie "zasięg oddziaływania przedsięwzięcia" w rozumieniu tego przepisu musi być interpretowany z uwzględnieniem przepisów tej ustawy. Wynika to z tego, że jest to regulacja wyjątkowa, stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady ustalenia stron postępowania na podstawie art. 28 k.p.a., i jako wyjątek musi być interpretowana ściśle. Zatem celem dokonania oceny, czy dany podmiot będzie miał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, konieczne jest ustalenie do jakich nieruchomości przysługuje mu prawo rzeczowe oraz - jeśli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji - jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie wynikające z planu miejscowego (gdyż tak należy rozumieć zwrot: "zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem") i czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że G. B. posiada prawo własności działki nr [...] i współwłasności działek nr [...]. Działki te, jak wynika z materiału dowodowego, znajdują się w znacznej odległości od terenu inwestycji, tj. ok 1,5 km i 3,4 km. Jednocześnie z analizy przedłożonych akt sprawy wynika, że G. B. nie posiada prawa własności ani innego prawa rzeczowego do terenu wnioskowanej inwestycji, jak również do terenu sąsiedniego oraz terenu, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Planowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działki G. B., ponieważ nie posiada on działki znajdującej się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Sporządzona w sprawie Karta informacyjna przedsięwzięcia obejmuje m.in. analizę oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w tym hałasu, zanieczyszczeń gazowych i pyłowych. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym załącznika graficznego wniosku, dokumentuje że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie ponadnormatywnie na działki nie graniczące bezpośrednio z terenem inwestycji. Te okoliczności czynią, w ocenie SKO, zasadny pogląd że G. B. nie posiada w niniejszej sprawie legitymacji procesowej strony w rozumieniu art. 74 ust. 3a u.d.ś., albowiem nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. inwestycji. Zasadnym jest zatem umorzenie postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem G. B. , ponieważ nie jest on stroną postępowania. Organ odwoławczy zaznaczył również, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wstępem do procesu inwestycyjnego. Przesądza wyłącznie o możliwości zrealizowania określonego zamierzenia inwestycyjnego w kontekście środowiskowych uwarunkowań z punktu widzenia spełnienia wymogów wynikających z ochrony środowiska. Z samego faktu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie można wywodzić naruszenia interesów osób trzecich. Decyzja ta nie narusza bowiem prawa własności i innych praw osób trzecich i nie uprawnia do wykonania inwestycji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach G. B. zarzucił: 1) błędne przyjęcie, że pomimo iż jest stroną postępowania głównego znak: GG.6220.2.2023, nie jest stroną jego części oznaczonej jako GG.6220.3.2023, czym naruszono art. 28 k.p.a.; 2) nieodniesienie się do dowodów potwierdzających, że jest stroną postępowania znak: GG.6220.3.2023 w rozumieniu art. 28 k.p.a., takich jak: a) brak postanowienia o wyłączeniu części dowodów z postępowania głównego znak: GG.6220.2.2023 do odrębnego postępowania o znaku GG.6220.3.2023; b) brak postanowienia o utracie statusu strony w postępowaniu znak: GG.6220.3.2023 będącego częścią postępowania głównego znak: GG.6220.2.2023; c) brak informacji publicznej Wójta Gminy Bliżyn o wszczęciu odrębnego postępowania znak: GG.6220.3.2023; d) decyzja SKO w Kielcach z 22 kwietnia 2024 r. znak: SKO.OŚ-60/1943/39/2024, czym organ naruszył art. 77 § 1 k.p.a., art. 110 k.p.a., art. 7 k.p.a.; 3) oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na dowodzie jednej strony – Wójta Gminy, bez odniesienia się do dowodów skarżącego, czym został naruszony art. 77 § 1 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a.; 4) niewydanie z akt postępowania żądanych kopii dokumentów, co uniemożliwiło skarżącemu czynny udział w postępowaniu, czym naruszono art. 73 i 74 k.p.a. oraz art. 10, 8 i 9 k.p.a. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi G. B. rozwinął podniesione zarzuty, podkreślając w szczególności że w toku postępowania oznaczonego GG.6220.2.2023 organ nie precyzował na której działce bądź działkach i w jakim obrębie ma być realizowana inwestycja na terenie Gminy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanym przypadku była decyzja SKO w Kielcach umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu uznania, że wnoszącemu odwołanie G. B. nie przysługuje status strony w prowadzonym postępowaniu. Postępowanie to zostało mianowicie zakończone decyzją Wójta Gminy Bliżyn z dnia 22 stycznia 2025 r., znak: GG.6220.3.2023, o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Zabudowa jednorodzinna w miejscowości [...]". Jak słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 74 ust. 3a u.d.ś. stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Treść powyższego przepisu wskazuje, że ustawodawca dokonał zawężenia kręgu stron postępowania - poprzez doprecyzowanie definicji legalnej obszaru oddziaływania - w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w porównaniu z obowiązującą regulacją ogólną (art. 28 k.p.a.), w myśl której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Już z tych powodów zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 28 k.p.a. nie mógł okazać się skuteczny. Jak natomiast ustalił organ – a której to okoliczności G. B. w skardze nie kwestionował – działki, do których przysługuje mu prawo własności bądź współwłasności, tj. działki o numerach [...], [...], są oddalone od terenu inwestycji objętego niniejszym postępowaniem o ok. 1,5 km i 3,4 km. Skarżący nie wykazał jednocześnie aby posiadał jakiekolwiek inne działki, położone w bliższej odległości od terenu inwestycji. W sposób oczywisty zatem nie jest spełniona przesłanka z art. 74 ust. 3a pkt 1 u.d.ś. Jeśli chodzi natomiast o przesłankę, o jakiej mowa w art. 74 ust. 3a pkt 2 tej ustawy, wskazać należy, że pojęcie standardów jakości środowiska, użyte w tym przepisie nie zostało zdefiniowane w tej ustawie. Definicję zawiera natomiast ustawa z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm.) wskazując w art. 3 pkt 34, że przez standard jakości środowiska rozumie się poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Ze sporządzonej w sprawie Karty informacyjnej przedsięwzięcia nie wynika aby działki skarżącego znajdowały się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę w powyższym rozumieniu, jak również aby oddziaływanie to mogło wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Również skarżący nie przedstawił w tym zakresie jakichkolwiek dowodów ani na etapie postępowania administracyjnego, ani na etapie skargi. Trzeba zaś podkreślić, że planowane przedsięwzięcie obejmuje realizację zabudowy jednorodzinnej, a zatem trudno byłoby przyjąć by taki rodzaj inwestycji mógł oddziaływać na działki położone w odległości 1,5 km i 3,4 km. Zarzuty skargi koncentrowały się przede wszystkim nie na wykazaniu oddziaływania inwestycji na działki skarżącego, ale na próbie podważenia zasadności prowadzenia odrębnego postępowania w stosunku do inwestycji objętej decyzją Wójta Gminy Bliżyn z dnia 22 stycznia 2025 r., znak: GG.6220.3.2023, dotyczącej inwestycji pn. "Zabudowa jednorodzinna w miejscowości [...]", w sytuacji gdy pod znakiem: GG.6220.2.2023 prowadzone było przez ten sam organ postępowanie dla inwestycji pn. "Budowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą", gdzie skarżący został uznany za stronę. Z akt sprawy wynika jednak, że sprawy te zostały zainicjowane wnioskami różnych osób (P. K. i T. R.), wnioski te pochodziły z różnych dat (odpowiednio 8 września i 8 listopada 2023 r.), jak również dotyczą różnych inwestycji, położonych odpowiednio na działce oznaczonej numerem [...] oraz na działce nr [...] w miejscowości [...] gmina[...]. Obie sprawy zostały ostatecznie zakończone odrębnymi decyzjami organu I instancji (w drugiej ze spraw odwołanie G. B. zostało merytorycznie rozpoznane – por. k. 105-126 akt adm.). Trudno zatem zarzucić organowi odwoławczemu dokonanie oceny co do posiadania statusu strony w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem od konkretnej decyzji organu I instancji, dotyczącej ściśle określonej inwestycji. Skoro zaś ocena ta dała wynik negatywny, obowiązkiem organu II instancji było umorzenie postępowania odwoławczego. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z braku istnienia przesłanki przedmiotowej, to jest braku materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji administracyjnej, jak też braku istnienia przesłanki podmiotowej, to jest sytuacji braku strony mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, wynikającej między innymi z nieposiadaniem przez dany podmiot legitymacji procesowej do bycia stroną postępowania administracyjnego. W przypadku postępowania odwoławczego bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych zachodził w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania (por. m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z 28 września 2023 r., sygn. IV SA/Wr 162/23). Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.