II SA/Ke 275/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-06-25

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że jego dochody z emerytury są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, którego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości niewystarczającej na pokrycie kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, może zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz otrzymać adwokata z urzędu na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zwolnienie to nie obejmuje opłat kancelaryjnych za sporządzenie kserokopii z akt sprawy, aby zapobiec nadużywaniu tego uprawnienia.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wskazał, że jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1494 zł netto miesięcznie, którą dzieli z żoną, i nie posiada znaczącego majątku. Organ rozpatrujący wniosek ocenił sytuację finansową skarżącego.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych z wyłączeniem opłat kancelaryjnych za sporządzenie kserokopii z akt sprawy. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 25 czerwca 2009 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...[ w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych z wyłączeniem opłat kancelaryjnych za sporządzenie kserokopii z akt sprawy, II. ustanowić dla S. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. S. K. złożył w dniu 27 maja 2009 r. urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego. W formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Oboje utrzymują się wyłącznie z emerytury skarżącego w wysokości 1494 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie wykazał żadnego majątku poza współwłasnością małżeńską domu wielkości 151 m kw. Za akt sprawy wynika, że budynek ten znajduje się na działce nr 224/1 w S. o powierzchni 0,08 ha. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca w sposób przekonujący wykazał, że nie stać go na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru i poniesienie kosztów sądowych. Przemawia za tym przede wszystkim fakt, że wyłącznym źródłem utrzymania skarżącego i jego żony jest emerytura w wysokości, która wystarcza jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych i utrzymanie domu. W tym stanie rzeczy wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Przyznane zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje opłat kancelaryjnych za sporządzenie kserokopii z akt sprawy, gdyż są to niewielkie kwoty -2 zł za stronę. Ponadto ograniczenie zakresu prawa pomocy ma zapobiec nadużywaniu uprawnienia do sporządzania darmowych kserokopii. Wobec powyższego działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło