II SA/Ke 275/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. P. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] nakazującą K. i S. K. doprowadzenie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 224/1 w S., do stanu poprzedniego. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 25.05.2004r. organ I instancji przeprowadził kontrolę na w/w działce, w trakcie której ustalono, iż znajduje się tam – przy granicy z działką stanowiącą własność W. K. – budynek mieszkalny parterowy z dachem dwuspadowym. Połać dachowa od strony zachodniej wystaje poza lico budynku. S. K. oświadczył do protokołu z kontroli, że przedmiotowa połać dachowa (od strony działki W. K.) znajduje się na jego działce i nie narusza prawa własności sąsiada. Ostateczną decyzją z dnia 30.07.2004r. organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał K. i S. K. wykonanie następujących robót: - obcięcie wystających poza lico ściany zachodniej istniejącego budynku mieszkalnego elementów więźby dachowej (wiatrówek i łat) i wykonanie odpowiedniego zabezpieczenia więźby dachowej w sposób zapewniający zwiększenie jej odporności ogniowej do 60 minut, poprzez zastosowanie pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E l 60, równolegle do połaci dachu, bezpośrednio pod pokryciem lub alternatywnie - wyprowadzenie ściany zachodniej ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m dla uzyskania klasy odporności ogniowej 60 minut, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego w terminie do dnia 30.06.2005r. – celem doprowadzenia w/w budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami. Przedmiotowa decyzja nie została wykonana przez zobowiązanych, pomimo upływu określonego w niej terminu. Natomiast w dniu 16.01.2008r. K. i S. K. przedłożyli zaświadczenie z Sądu Rejonowego w Staszowie z dnia 9.01.2008r., sygn. akt I Ns 267/07, z którego wynika, że do tego sądu wpłynęła sprawa z ich wniosku o rozgraniczenie pomiędzy działką nr 224/1, a działkami nr 223/1 i 223/2. Ostatecznym postanowieniem z dnia 5.02.2008r. organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie dotyczące przedmiotowego budynku mieszkalnego do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego i jednoznacznego ustalenia lokalizacji przedmiotowego budynku w stosunku do granicy rozdzielającej nieruchomości od strony zachodniej. Postanowieniem z dnia 18.08.2008r., utrzymanym następnie w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 8.10.2008r., organ II instancji stwierdził nieważność w/w postanowienia. Na postanowienie z dnia 8.10.2008r. S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podczas kontroli w dniu 27.06.2008r. organ I instancji stwierdził, że S. K. dokonał jedynie częściowego usunięcia wystających elementów dachu od strony zachodniej, pozostawiając je na ok. 8 cm poza licem ściany zachodniej – z uwagi na zamiar ocieplenia w przyszłości ściany zachodniej budynku. Tym samym nie wykonano w całości obowiązku wykonania robót budowlanych nałożonego ostateczną decyzją z dnia 30.07.2004r. Ze względu na powyższe ustalenia organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] nakazując K. i S. K. doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, określonego decyzją Naczelnika Gminy z dnia 1986r. znak: [...] oraz obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami rozporządzenia MAGTiOŚ z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980r. nr 17 poz. 62 ze zm.), poprzez obcięcie wystających poza lico ściany zachodniej elementów więźby dachowej (wiatrówek i łat) z wykonaniem zabezpieczenia więźby celem zwiększenia odporności ogniowej, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego. W podstawie prawnej powołano art. 51 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. K., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia i zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy sądowej o rozgraniczenie. Decyzja ta została bowiem, zdaniem strony, wydana przedwcześnie, a nałożony obowiązek jest sprzeczny z opinią biegłego wydaną w sprawie o rozgraniczenie. Z opinii tej wynika mianowicie, że granica ma przebiegać w odległości 10 cm od zachodniej ściany jego domu. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję z dnia [...], wskazał na brak wykonania w całości przez zobowiązanych zaleceń ostatecznej decyzji z dnia 30.07.2004r., co w konsekwencji spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji –stosownie do art. 51 Prawa budowlanego. Przytoczono także treść § 12 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz .U. z 1980r. nr 17 poz. 62 ze zm.). Jednocześnie organ stwierdził, iż istniejący stan narusza także obecnie obowiązujące przepisy. Skargę na decyzję organu II instancji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. K., domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł, że decyzja ta jest krzywdząca i błędna, uniemożliwia ponadto ocieplenie domu na jego gruncie. Przedmiotowy budynek jest bowiem usytuowany w odległości 0,1 m od granicy, a szczyt pozostawiono na zewnątrz ściany (0,08 m), aby można było ją ocieplić. Po wybudowaniu budynku odbyła się stosowna kontrola, w trakcie której nie stwierdzono jakichkolwiek odstępstw (zaświadczenie z dnia 28.03.1990r.o zgodności z pozwoleniem na budowę). Dopiero kontrola z 2004r. stwierdziła nieprawidłowości. Tymczasem, zdaniem skarżącego, to sąsiad W. K. naruszył prawo jego własności na 0,3 m, ponieważ wybudował budynek będący samowolą budowlaną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję (postanowienie), uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy wskazać, że ostateczną decyzją z dnia 30.07.2004r. (K-I-5) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. i S. K. wykonanie następujących robót: - obcięcie wystających poza lico ściany zachodniej istniejącego budynku mieszkalnego elementów więźby dachowej (wiatrówek i łat) i wykonanie odpowiedniego zabezpieczenia więźby dachowej w sposób zapewniający zwiększenie jej odporności ogniowej do 60 minut, poprzez zastosowanie pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E l 60, równolegle do połaci dachu, bezpośrednio pod pokryciem lub alternatywnie - wyprowadzenie ściany zachodniej ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m dla uzyskania klasy odporności ogniowej 60 minut, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego - w terminie do dnia 30.06.2005r. celem doprowadzenia w/w budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami. Opisany obowiązek został nałożony na strony w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do art. 51 ust 3 pkt 2 cyt. ustawy, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ - sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, i - wydaje decyzję – w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 27.06.2008r. oraz materiału fotograficznego (K-I-35) zobowiązani nie usunęli wystających elementów dachu od strony zachodniej, pozostawiając je na ok. 8 cm poza licem ściany zachodniej. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje, uzasadniając powyższe zamiarem ocieplenia budynku. Sporny jest jedynie przebieg granicy, która zdaniem S. K.ego położona jest w odległości ok. 10 cm od przedmiotowej ściany. Ze względu na ustalenia wynikające z powołanego protokołu kontroli organ I instancji, wydając w oparciu o cyt. art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy decyzję z dnia [...] (K-I-53), prawidłowo nakazał K. i S. K. obcięcie wystających poza lico ściany zachodniej elementów więźby dachowej (wiatrówek i łat) z wykonaniem zabezpieczenia więźby celem zwiększenia odporności ogniowej, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Odnosząc się do położenia przedmiotowego obiektu budowlanego wskazać należy, iż zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz .U. z 1980r. nr 17 poz. 62 ze zm.), obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę, budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Natomiast stosownie do § 13 ust. 1 tego rozporządzenia, dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę (zdanie drugie cyt. przepisu). Trafnie organy wskazują, iż istniejący stan obiektu narusza także aktualnie obowiązujące przepisy w tym zakresie. Trzeba bowiem podkreślić, iż – jak wynika z § 272 ust. 2 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Natomiast stosownie do § 272 ust. 3 w/w rozporządzenia - budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Z kolei zgodnie z § 235 ust. 3 tego rozporządzenia - w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Wskazane powyżej przepisy znajduje zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy z uwagi na regulację § 207 ust. 2 tego rozporządzenia. Z treści cyt. przepisu wynika zatem, iż nawet zgodność wybudowanego budynku mieszkalnego z udzielonym pozwoleniem na budowę nie zwalnia od konieczności późniejszego zastosowania się do wymogów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż orzeczony przez organ nakaz obcięcia wystających poza lico ściany zachodniej budynku mieszkalnego, elementów więźby dachowej z jednoczesnym wykonaniem zabezpieczenia więźby celem zwiększenia odporności ogniowej, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego spełnia wymogi powołanych wyżej przepisów. Istotna dla zastosowania w/w przepisów jest przede wszystkim lokalizacja przedmiotowego budynku od strony zachodniej – bezpośrednio przy granicy z działką W. K. Fakt ten potwierdzają nie tylko wyniki kolejnych oględzin, ale także decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę (K-I-3), jak również zaświadczenie Naczelnika Gminy z dnia 28.03.1990r. (k. 3 akt sądowych). W świetle powyższego niezasadna jest argumentacja skarżącego, iż skoro budynek mieszkalny jest oddalony o 10 cm od granicy, to nie stosuje się do niego wymogu ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Podkreślić przy tym należy, iż przepisy dotyczące wymogów przeciwpożarowych – z uwagi na wartości jakie chronią tj. ochronę życia, zdrowia i mienia – mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszczają jakiegokolwiek uznania administracyjnego (dowolności) w zakresie ich stosowania. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie odniosły zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie § 2 ust. 3, § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.