II SA/Ke 276/05

WyrokWSA w Kielcach2006-07-06

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego może być uznana za zbędną, jeśli na jej terenie zrealizowano infrastrukturę towarzyszącą, taką jak budynki handlowe, usługowe, szkoły, boiska, zieleń osiedlową oraz ciągi komunikacyjne i parkingi?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego nie traci swojego celu wywłaszczenia w związku z realizacją infrastruktury towarzyszącej, takiej jak budynki handlowe, usługowe, szkoły, boiska, zieleń osiedlową oraz ciągi komunikacyjne i parkingi. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, ale również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Brak przesłanek określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniających przyjęcie zbędności wywłaszczonej nieruchomości stanowi podstawę do odmowy jej zwrotu.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w 1963 r. na potrzeby budowy awaryjnego osiedla mieszkaniowego dla pracowników Zakładów Przemysłu Wapienniczego "A.". Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość nie stała się zbędna, gdyż zrealizowano na niej infrastrukturę towarzyszącą osiedlu. Skarżący podnosili, że nieruchomość nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia i nie otrzymali odszkodowania ani nieruchomości zamiennej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2006r. sprawy ze skarg O.W., J. W. i M. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargi. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] nr [...] Starosty orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działek nr 236 o powierzchni 0,3700ha, nr 298/69 o powierzchni 0,2149ha, nr 298/10 o powierzchni 0,9200ha, nr 371/2 o powierzchni 0,5100ha, nr 371/15 o powierzchni 1,2373ha, nr 602 o powierzchni 0,8300ha, położonej w B. gmina K.. W uzasadnieniu organ administracji publicznej podniósł, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z dnia [...] znak: [...] Skarb Państwa działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961r. Nr 18, poz. 94) nabył nieruchomość oznaczoną nr 4 o powierzchni 7.230m2, położoną we wsi S. gr. C. stanowiącą własność spadkobierców J. W., na potrzeby Zakładów Przemysłu Wapienniczego "A." jako niezbędnej dla realizacji narodowych planów gospodarczych, pod budowę awaryjnego osiedla mieszkaniowego. Obecnie działce nr 4 odpowiadają działki wymienione w rozstrzygnięciu decyzji, natomiast wywłaszczona nieruchomość obecnie wchodzi w skład obrębu geodezyjnego B.. Teren wywłaszczonej nieruchomości został objęty decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o lokalizacji szczegółowej o zmianie sposobu wykorzystania terenu Nr [...] znak: [...] z dnia [...], w której wyrażono zgodę na awaryjne osiedle mieszkaniowe dla pracowników Zakładu na terenie położonym we wsi S., powiat W.. Z ustaleń organu wynika, że odpowiadające wywłaszczonej nieruchomości: część działki nr 236 (gmina K. jako władający) stanowi część jezdni asfaltowej oraz pobocze drogi szerokości 3 m, którym biegnie sieć wodociągowa, działka nr 298/10 (Gmina K. – właściciel) zabudowana jest budynkiem szkoły, od strony ul. S. działka stanowi wyplantowany grunt obsiany trawą, w granicy działki rosną ozdobne krzewy, pozostała część działki poza obszarem zabudowanym budynkiem szkoły stanowi również rozplantowany i wyrównany grunt obsiany trawą z urządzonymi chodnikami, roślinność nosi ślady pielęgnacji. Część działki nr 298/69 (Skarb Państwa – właściciel) stanowi część wyasfaltowanej drogi, nadto urządzony jest parking szkolny, chodnik oraz zieleń urządzona. Część działki nr 602 (gmina K. – władający) stanowi drogę gminną o nr 1534004 C.- B.-S., część działki nr 371/2 (Skarb Państwa – właściciel) zabudowana jest budynkiem przedszkola, część działki nr 371/15 (Skarb Państwa – właściciel) stanowi drogę prowadzącą do zlokalizowanego na tej działce Domu Kultury oraz parkingu samochodowego, występuje również urządzona zieleń. Wnioskiem z dnia 20 lipca 1999r. O. W. wystąpiła do Starosty o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na potrzeby Zakładu Przemysłu Wapienniczego "A.". Wnioskiem z dnia 17 maja 2001r. S. W. wystąpił o przyznanie nieruchomości zamiennej lub o wypłatę równowartości za wywłaszczoną nieruchomość. W dniu 12 czerwca 2001r. S. i O. małż. W. ostatecznie zwrócili się o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Postępowanie w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zakończyło się wydaniem decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...] o umorzeniu postępowania. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Starosta umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, która po wniesieniu odwołania przez pełnomocnika O. W., decyzją Wojewody z dnia [...] znak: [...] została uchylona, w związku z tym wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na potrzeby Zakładu Przemysłu Wapienniczego "A." pozostał aktualny. W ocenie Wojewody, stan zagospodarowania na nieruchomości objętej wywłaszczeniem nie jest sprzeczny z celem wywłaszczenia i świadczy, że nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Zarzuty w kwestii waloryzacji odszkodowania nie stanowiły przedmiotu analizy z uwagi na załatwienie tej kwestii decyzją wydaną w odrębnym postępowaniu. Na decyzję Wojewody z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli O. W. oraz J. W. i M. W. – następcy prawni zmarłego skarżącego S. W., podnosząc, iż wywłaszczona nieruchomość nie została w rzeczywistości wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a ponadto w zamian za jej wywłaszczenie nie otrzymali odszkodowania ani też innej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Art. 137 określa przesłanki kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacja tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W rozpoznanej sprawie organy administracji publicznej ustaliły, że nieruchomość oznaczona nr 4 o powierzchni 7.230m2, położona we wsi S. gr. C. stanowiąca własność spadkobierców J. W. została w 1963r. wywłaszczona na potrzeby Zakładów Przemysłu Wapienniczego "A." jako niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych, pod budowę awaryjnego osiedla mieszkaniowego, zgodnie z decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] o lokalizacji szczegółowej o zmianie sposobu wykorzystania terenu Nr [...] znak: [...] Za trafne należy uznać stanowisko Wojewody znajdujące oparcie w utrwalonych poglądach judykatury jak i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych, szkół, boisk osiedlowych, zieleni osiedlowej oraz urządzeń towarzyszących jak ciągi komunikacyjne, parkingi. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Skarżący nie kwestionują ustaleń faktycznych organu polegających na określeniu rodzaju inwestycji zrealizowanych na wywłaszczonej nieruchomości. Należy zatem uznać, iż wszystkie wymienione i zrealizowane dotychczas inwestycje na nieruchomości wywłaszczonej odpowiadają zdaniem Sądu celowi, na jaki została wywłaszczona nieruchomość. W tej sytuacji, brak przesłanek określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniających przyjęcie zbędności wywłaszczonej nieruchomości stanowi podstawę do odmowy zwrotu, co przesądza, że zaskarżona decyzja Wojewody nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Z podniesionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło