II SA/Ke 276/19
WyrokWSA w Kielcach2019-06-13
Skład orzekający: Krzysztof Armański, Beata Ziomek, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może być skierowane do osoby, która nie była stroną postępowania pierwotnie nakładającego obowiązek, ale stała się współwłaścicielem nieruchomości po wydaniu decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może być skierowane do osoby, która nie była pierwotnym adresatem decyzji nakładającej obowiązek, ale stała się współwłaścicielem nieruchomości objętej tym obowiązkiem. W takim przypadku taka osoba staje się zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności nie jest postępowaniem merytorycznym i nie służy badaniu zasadności samego obowiązku, a jedynie kwalifikowanych wad prawnych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.P. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący zarzucił, że nie był stroną postępowania, w którym pierwotnie nałożono obowiązek, a jedynie działał jako pełnomocnik spadkobierców, a mimo to skierowano wobec niego postępowanie egzekucyjne i nałożono grzywnę. Organy administracji uznały, że skarżący, jako nowy współużytkownik wieczysty nieruchomości, stał się zobowiązanym do wykonania obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi B.P. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 20 lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
II SA/Ke [...]
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lutego 2019 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 24 stycznia 2019 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 26 marca 2018r. znak: [...] o nałożeniu na B. P. grzywny w celu przymuszenia jako zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 26 marca 2018 r. znak [...], obciążeniu zobowiązanego opłatą egzekucyjną oraz wezwaniu do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia 30 stycznia 2018 r. pod rygorem wykonania zastępczego na koszt zobowiązanego.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym, nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest tylko i wyłącznie ustalenie, czy dane rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."). Prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Zgodność z prawem wydanych rozstrzygnięć jest badana w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie ich wydania, jak również do stanu prawnego istniejącego w tej dacie.
Nadto organ podniósł, że ustawodawca odwołując się do pojęcia zobowiązanego, wyraźnie obiektywizuje pojęcie zobowiązanego, nadając mu znaczenie stricte formalne, co zarazem wyklucza możliwość oceny jego statusu z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, kształtujących stosunek prawny, który legł u podstaw decyzji nakładającej na stronę określony obowiązek. Zobowiązany staje się stroną postępowania egzekucyjnego dopiero po wszczęciu tego postępowania, będzie ono bowiem dotyczyło przymusowego wykonania jego obowiązku, określonego w tytule wykonawczym. Konkluzja taka wynika z zawartego w art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odesłania do odpowiedniego stosowania kpa. Ustawa ta nie zawiera bowiem definicji strony postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie należy odpowiednio stosować art. 28 k.p.a.
W oparciu o analizę akt przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego organ ustalił strony postępowania, którymi byli spadkobiercy [...] i J. K. tj. H. P., I. B., G. K., J. M., T. K., J. K., K. J. oraz M. J.. Jednakże z uwagi na przeniesienie praw i obowiązków, jakie nastąpiło na skutek sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i wpisu do księgi wieczystej, B. P. jako nowy współużytkownik wieczysty mógł zostać objęty tytułem wykonawczym jako zobowiązany. Nie zmienia tego, zdaniem organu, występowanie uprzednio przez niego w charakterze pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
W konkluzji organ podniósł, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 26 marca 2018 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na B. P. jako zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 26 marca 2018 r. znak [...], obciążeniu go opłatą egzekucyjną oraz zobowiązaniem do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia 30 stycznia 2018 r. pod rygorem wykonania zastępczego na koszt zobowiązanego nie jest obarczone wadą prawną, o której mowa w art. 156 §1 pkt 4 k.p.a. Zatem postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia również nie narusza prawa.
Skargę na powyższe postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. B. Pawelec, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 kpa poprzez niepodjęcie działań mających na celu wyjaśnienie sprawy, w szczególności, czy skarżący pozostaje stroną na podstawie art. 28 k.p.a.;
- art. 77 kpa poprzez nierozważenie wszystkich zebranych w sprawie dowodów, w szczególności decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 28 kwietnia 2014 r. znak: [...], a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący był stroną postępowania;
- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący był stroną postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. w sprawie znak: [...], w sytuacji gdy organ ten decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. znak: [...] nie nałożył na niego żadnego obowiązku, a więc brak było podstaw do wszczęcia wobec niego postępowania, w toku którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał postanowienie z dnia 26 marca 2018 r. znak: [...], a w konsekwencji uznanie przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 26 marca 2018r. jest nieuzasadnione.
Autor skargi zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżący jest stroną postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P., znak [...], w sytuacji, gdy działał on wyłącznie jako pełnomocnik ustawowych spadkobierców [...] i J. K., tj. H. P., I. B., G. K., J. M., T. K., J. K., K. J., M. J., co skutkowało wydaniem tytułu wykonawczego, którego jest adresatem.
W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I Instancji, ewentualnie stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 26 marca 2018 r. znak [...]
W uzasadnieniu skargi B. P. podniósł, że rozstrzygnięcia organu pierwszej oraz drugiej instancji są wadliwe i jako takie winny podlegać uchyleniu.
W sprawie toczącej się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. znak: [...] skarżący działał bowiem wyłącznie jako pełnomocnik ustawowych spadkobierców, nie był stroną postępowania, jak również nie był adresatem decyzji wydanej w dniu 28 kwietnia 2014 r. w sprawie znak: [...] Niezrozumiałym było więc, w opinii strony, skierowanie upomnienia z dnia 18 stycznia 2018 r. wzywającego skarżącego - działającego jako pełnomocnika ww. osób - do realizacji obowiązku nałożonego decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. w sprawie znak: [...], w sytuacji, gdy nie był adresatem przedmiotowej decyzji, a co więcej - stroną postępowania. Okoliczność wskazania przez skarżącego, że pozostaje jednym ze współwłaścicieli budynku będącego przedmiotem postępowania administracyjnego nie pozwala na przyjęcie, że zasadnym jest wszczęcie przez organ administracyjny postępowania egzekucyjnego względem niego, a więc osoby w stosunku do której nie toczyło się uprzednio postępowanie egzekucyjne. Adresaci - strony postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P., znak: [...] - uchylali się od nałożonego decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. obowiązku i to wobec nich powinien zostać wydany tytuł egzekucyjny. Tymczasem, bez podania podstawy prawnej, działając dowolnie i w oderwaniu od treści decyzji z dnia 28 kwietnia 2014 r. organ egzekucyjny w dniu 26 marca 2018 r. wydał tytuł wykonawczy znak: [...], wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne, w którym jako osobę zobowiązaną wskazano skarżącego, a następnie postanowieniem z dnia 26 marca 2018 r. znak: [...] nałożono na niego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Wydając w dniu 28 kwietnia 2014 r. decyzję, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nie nałożył na skarżącego żadnych obowiązków. Nie miał on więc obowiązku usunięcia stwierdzonych w decyzji nieprawidłowości.
Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. swój udział w sprawie, na zasadzie art. 8 p.p.s.a., zgłosiła W. K. - P. Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w K. delegowana do Prokuratury Okręgowej w K., która wniosła o oddalenie skargi. Skarżący poparł skargę i wyjaśnił, że wykonał część prac objętych decyzją za wyjątkiem przemurowania ścian zewnętrznych, co jest niemożliwe do wykonania ze względu na brak fundamentów. Oświadczył, że nie poinformował organu o tym, iż zmienił adres zamieszkania oraz że dokładnie nie pamięta, kiedy zmienił adres. Stwierdził, że "było to około pół roku temu". Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej wyżej i dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga B. P. nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że kwestionowane skargą postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego wydane zostało w postępowaniu nadzwyczajnym tj. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczona, bo pozwala stwierdzić nieważność jedynie takich aktów, które obarczone są najcięższymi wadami prawnymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Właściwy organ orzeka więc o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wtedy, jeżeli równocześnie stwierdzi, że wystąpiła przynajmniej jedna z podstaw stwierdzenia nieważności wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz w przypadku, gdy nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej tą decyzją ostateczną bądź postanowieniem. Jednocześnie zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w sytuacji, gdy organ ponad wszelką wątpliwość ustali, iż akt taki dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym przesłanki te wymienione są enumeratywnie i nie podlegają wykładni rozszerzającej. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Przy czym wyjaśnić należy, że powyższe regulacje mają zastosowanie także do postanowień, od których przysługuje zażalenie (art. 126 k.p.a.), czyli także do postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W niniejszej sprawie organ dokonał kontroli postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 26 marca 2018 r. znak: [...] o nałożeniu na B. P. grzywny w celu przymuszenia jako zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 26 marca 2018 r., obciążeniu zobowiązanego opłatą egzekucyjną oraz wezwaniu do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, pod kątem tego, czy dotknięte jest ono jedną z wad kwalifikowanych, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a., a ta kontrola dokonana została przede wszystkim na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyniki powyższej kontroli zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ale też poprzedzającego go postanowienia z dnia 24 stycznia 2019 r.
Skarżący w głównej mierze powołuje się w skardze na przesłankę stwierdzenia nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. że postanowienie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną. Kwestionuje tym samym okoliczność, że uznany został przez organ egzekucyjny jako zobowiązany do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazanego w przedmiotowym tytule wykonawczym.
Odpowiadając na ten zasadniczy zarzut skargi, podnieść trzeba, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało skierowane do skarżącego, ponieważ wobec niego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Adresatem takiego postanowienia jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazana w tytule wykonawczym. Już z tej przyczyny trudno zatem czynić skutecznie zarzut skierowania analizowanego postanowienia do skarżącego, albowiem to on jest stroną postępowania egzekucyjnego. Stroną tego postępowania jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym, wskazana w tym tytule, wobec której wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Taka osobą był skarżący.
Nie sposób nie dostrzec, że skarżący w tej sprawie w istocie składa zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako "p.e.a."). Podnosi bowiem, że bez podstawy prawnej egzekucja ta została przeciwko niemu skierowana, ponieważ decyzja ostateczna z dnia 28 kwietnia 2014 r. znak: [...], w oparciu o którą wystawiony został ww. tytuł wykonawczy, zobowiązuje do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym inne niż skarżący osoby.
Po pierwsze, wykonanie obowiązku, jak i inne okoliczności wymienione w art. 33 § 1 p.e.a., nie mogą być podnoszone w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Organ zażaleniowy jest związany przedmiotem sprawy, do którego nie należy wykonanie obowiązku. Norma art. 122 § 3 ww. ustawy kreuje rozdzielność środków prawnych służących adresatowi postanowienia, o którym mowa w art. 122 § 1 i 2 tej ustawy. Kwestia ta zarówno w piśmiennictwie jak i dotychczasowym orzecznictwie NSA jest traktowana jednolicie (zob.: wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., II OSK [...], lex nr 2426967 i tam wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK [...]). Podkreśla się, że nie jest dopuszczalne powoływanie się we wskazanym postępowaniu zażaleniowym na okoliczności określone w art. 33 ustawy, gdyż zażalenie stanowiłoby wtedy w istocie rzeczy zarzut. Alternatywne ujęcie środków prawnych służących stronie, tj. zarzutów oraz zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny nie może być w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku. Tym bardziej więc w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia organ nie jest uprawniony do oceny zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienionych w art. 33 § 1 p.e.a.
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu skarżonego postanowienia odniósł się do kwestii prawidłowości wszczęcia egzekucji wobec skarżącego jako zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Organ wyjaśnił bowiem, że z uwagi na przeniesienie praw i obowiązków, jakie nastąpiło na skutek sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i wpisu do księgi wieczystej, B. P. jako nowy współużytkownik wieczysty mógł zostać objęty tytułem wykonawczym jako zobowiązany. Sąd podziela to stanowisko organu.
Należy bowiem wyjaśnić, że zgodnie z art. 1a pkt 20 p.e.a. zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Z uwagi na nabycie przez skarżącego udziału w prawie użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości, na której znajduje się budynek i którego dotyczy wynikający z ostatecznej decyzji nakaz wykonania określonych robót budowlanych - obowiązek określony tą decyzją "przeszedł" na skarżącego i on także jest zobowiązany do wykonania tego obowiązku. Nie zmienia tego fakt, że skarżący posiada tylko udział w prawie użytkowania wieczystego, a więc nie jest wyłącznym właścicielem budynku posadowionego na nieruchomości obciążonej tym prawem rzeczowym. Tytuł wykonawczy może zostać bowiem wystawiony wobec każdego z zobowiązanych.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest stanowisko, według którego obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego. Także z przepisów art. 119 § 1, art. 120 § 1 oraz art. 121 § 4 i 5 p.e.a. wynika, że grzywnę w celu przymuszenia można nałożyć na każdego zobowiązanego. Ograniczeń w tym zakresie nie ma bowiem także wówczas, gdy obowiązek wykonania czynności nałożony został na kilka podmiotów. Do takiego rezultatu doprowadza nie tylko wykładnia językowa powołanych norm ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pogląd o możliwości nałożenia grzywny na każdego zobowiązanego umacnia cel wymierzenia grzywny. Jest nim przymuszenie zobowiązanych do wykonania obowiązku. Cel ten może być osiągnięty, gdy środek przymuszający ma rzeczywistą siłę dolegliwego oddziaływania. Przyjęcie stanowiska, według którego grzywna w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku powinna być rozłożona na wszystkich zobowiązanych do jego wykonania, mogłoby oznaczać utratę racji bytu tego środka egzekucyjnego. W przypadku wielości zobowiązanych, z uwagi na groźbę zbyt małej dolegliwości finansowej, grzywna straciłaby swój przymuszający charakter (zob. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 8 stycznia 2013 r., II OSK [...], Lex nr 1286285, i z dnia 25 września 2009 r., II OSK [...], Lex nr 597305).
Stosownie do art. 28 p.e.a., w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Zgodnie zaś z art. 61 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 (pkt 1); zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (pkt 2).
Zatem przepisy obowiązującego prawa, umożliwiając skuteczne wykonanie określonego decyzją obowiązku o charakterze niepieniężnym, przewidują taką sytuację faktyczną, z jaką mamy do czynienia w tej sprawie, że inny podmiot – nie będący adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 2 Prawa budowlanego - staje się współwłaścicielem budynku po wydaniu decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w tym budynku. Nie było to kwestionowane w sprawie, ale nabycie tego prawa przez skarżącego potwierdza dokument Informacja o działce z dnia 14 grudnia 2017 r. (k. 40 akt adm. I inst.).
Dodatkowo trzeba podnieść - co wynika z akt administracyjnych przedstawionych ze skargą w niniejszej sprawie - że to sam skarżący złożył do organu nadzoru budowlanego zawiadomienie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o przystąpieniu do budowy na działce nr [...] w D. zgodnie z wymogiem wynikającym z decyzji z dnia 28 kwietnia 2014 r. znak: [...], jak również przedstawił oświadczenie kierownika budowy z dnia 20 maja 2014 r. o przyjęciu obowiązków w związku z wykonaniem ww. decyzji, następnie wystąpił w dniu 20 maja 2014 r. o wydanie dziennika budowy (k. 33-34 akt adm. I inst.), zlecił wykonanie ekspertyzy techniczno-budowlanej (k. 24 akt adm. I inst.), a nawet wykonał część z nakazanych ww. decyzją robót, co przyznał w piśmie z dnia 2 stycznia 2018 r. czy na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. Należy zatem wnioskować, że skarżący jest nie tylko współwłaścicielem budynku, którego dotyczy nakaz wykonania robót budowlanych, ale również zarządza tym budynkiem. Skarżący ma więc zarówno prawną jak i faktyczną możliwość wykonania przedmiotowego obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Z tych wszystkich powodów nie sposób uznać, aby postanowienie o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia zostało skierowane do osoby nie będącej stroną postępowania egzekucyjnego, w każdym razie brak jest w świetle zgromadzonego materiału dowodowego podstaw do stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, że zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., bądź inna spośród tych wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Zarzuty skargi, które koncentrują się na tym, że skarżący nie był adresatem decyzji nakładającej obowiązek o charakterze niepieniężnym, więc nie jest też stroną postępowania egzekucyjnego, okazały się bezzasadne.
Dodatkowo trzeba wskazać, że brak jest podstaw by twierdzić, iż egzekucja administracyjna wobec skarżącego nie została skutecznie wszczęta, skoro upomnienie i tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia doręczone zostały prawidłowo w trybie art. 44 k.p.a. na adres zobowiązanego. Adres, na który organ dokonywał doręczeń tych dokumentów, był adresem wskazywanym przez skarżącego w jego pismach poprzedzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Pod adresem tym tj. ul. [...], [...], skarżący podjął korespondencję z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. – pismo z dnia 15 grudnia 2017 r. znak: [...], zawiadamiającą go jako właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, że w dniu 8 stycznia 2018 r. zostanie przeprowadzona kontrola na działce nr ewid.[...] w D. przy ul. [...] co do wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 28 kwietnia 2014 r. (k. 41 akt adm. I inst.). W odpowiedzi na to zawiadomienie pismem z dnia 2 stycznia 2018 r. skarżący – wskazując w jego nagłówku ww. adres i numer telefonu -poinformował ww. Inspektorat , że ze względu na trudną sytuację rodzinną i brak środków finansowych nie jest w stanie prowadzić kolejnych prac budowlanych w budynku mieszkalnym w D. i trudna sytuacja finansowa uniemożliwia mu stawiennictwo w terminie kontroli (k. 42 akt. adm. I inst.). W dniu 18 stycznia 2018 r. zostało wysłane do skarżącego na ww. adres upomnienie wzywające go do wykonania ww. decyzji znak: [...], którego nie podjął, a następnie w dniu 26 marca 2018 r. wysłano również na ten adres tytuł wykonawczy nr [...] i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zobowiązany, mając wiedzę o prowadzonych przez PINB czynnościach wyjaśniających w zakresie wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r., nie zawiadomił organu o zmianie adresu zamieszkania, przy czym na rozprawie wyjaśnił, że ta zmiana nastąpiła na pół roku przed terminem tej rozprawy. Zatem w okresie awizowania przesyłek zawierających upomnienie, tytuł wykonawczy i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, adres znany organowi był aktualny.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił zgłoszone przez autora skargi zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego jako chybione i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło