II SA/Ke 279/05

WyrokWSA w Kielcach2006-01-11

Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa ogrodzenia od strony rzeki publicznej, w odległości mniejszej niż 1,5 metra od linii brzegowej, wymaga zgłoszenia i czy w przypadku braku takiego zgłoszenia oraz naruszenia przepisów prawa wodnego, organ może nakazać rozbiórkę części ogrodzenia?
Ratio decidendi
Budowa ogrodzenia od strony rzeki publicznej, która jest traktowana jako miejsce publiczne w rozumieniu prawa budowlanego, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Ponadto, przepisy prawa wodnego zabraniają grodzenia nieruchomości przyległych do powierzchniowych wód publicznych w odległości mniejszej niż 1,5 metra od linii brzegowej. W przypadku naruszenia tych przepisów, organ może nakazać rozbiórkę części ogrodzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na G. i T. Ch. obowiązek rozbiórki części ogrodzenia betonowego wybudowanego na działce wzdłuż rzeki B. Ogrodzenie zostało wykonane bez stosownego zgłoszenia, a jego część znajdowała się w odległości 1 metra od linii brzegowej rzeki. Skarżący T.Ch. zarzucił organom brak ustalenia stanu faktycznego, rozstrzygnięcie bez przeprowadzenia postępowania odwoławczego i rozprawy, a także nieprawidłowe pomiary i brak ustalenia linii brzegowej rzeki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T.Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 279/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi T.Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu T.G. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) kwotę 292,80 złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T.Ch. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na G. i T. Ch. obowiązek wykonania rozbiórki części ogrodzenia betonowego o długości 6m (4 słupki i trzy przęsła) licząc od narożnika działki znajdującego się przy drodze przez wieś, wybudowanego na działce w miejscowości H., wzdłuż rzeki B. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej na działce nr 132 w Hucie Nowej stanowiącej własność G. i T.Ch. ustalono, że w lipcu 2003r. od strony rzeki B. zostało wykonane bez stosownego zgłoszenia ogrodzenie posiadające konstrukcję żelbetową z elementów prefabrykowanych na podmurówce betonowej. Część ogrodzenia na długości 6m jest usytuowana w odległości 1m od linii brzegowej rzeki B. Pozostała część ogrodzenia o długości 7m (5 słupków i 3 i - przęsła) usytuowana jest w odległości 1,5m od linii brzegowej tej rzeki. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 23 ( mylnie wskazano pkt 7 ) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 (mylnie wskazano pkt 2) istnieje obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi budowy ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20m. Stosownie do treści art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229) wody rzeki B. stanowiąc własność Skarbu Państwa, są wodami publicznymi. Z faktu tego wynika zatem, że budowa ogrodzenia od strony rzeki B. wymagała zgłoszenia w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Artykuł 15 ust. 1 prawa wodnego określa, że linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody ustalonego przez państwową służbę hydrologiczno-meteorologiczną z okresu co najmniej ostatnich 10 lat. Jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią ( ust. 5 cyt. artykułu). Linia brzegu rzeki B. od strony ogrodzenia biegnie wyraźną krawędzią skarpy brzegowej umocnionej dodatkowo płytami betonowymi. Przepis art. 27 ust. 1 ustawy Prawo wodne zabrania grodzenia nieruchomości przyległych do powierzchniowych wód publicznych w odległości mniejszej niż 1,5m od linii brzegu. Ogrodzenie w rozumieniu art. 3 ust. 9 ustawy Prawo budowlane stanowi urządzenie budowlane, a w odniesieniu do samowolnie wznoszonych urządzeń budowlanych mają zastosowanie przepisy art. 50 i 51 cyt. ustawy, które statuują obowiązek rozbiórki obiektu lub jego części . Skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] wniósł T.Ch. domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił decyzji brak ustalenia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcie bez przeprowadzenia postępowania odwoławczego, z pominięciem udziału strony. Zdaniem skarżącego, organ nie przeprowadził rozprawy administracyjnej i oparł się wyłącznie na opinii pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, którzy nie dokładnie, nie rzetelnie i bez odpowiedniego sprzętu dokonali pomiaru bez jego obecności. Podkreśla, iż linia brzegowa rzeki B. nie została ustalona w drodze postępowania administracyjnego. Twierdzi, iż wzdłuż ogrodzenia od strony rzeki B. zachowana jest odległość minimum 1,5m od skarpy rzeki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi T. Ch. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Sąd uznał, że stan faktyczny w postępowaniu przed organami obu instancji administracyjnych został ustalony w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Sąd w całości podziela również ocenę prawną wyrażoną w treści zaskarżonej decyzji, z której wynika, iż budowa ogrodzenia od strony rzeki - będącej w rozumieniu przepisów prawa budowlanego miejscem publicznym - wymaga zgłoszenia właściwemu organowi oraz, że odległość ogrodzenia od powierzchniowych wód publicznych nie może być mniejsza niż 1,5m od linii brzegowej. W odniesieniu do zarzutu skarżącego rozstrzygnięcia odwołania "zza biurka", bez przeprowadzenia rozprawy administracyjnej należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 89 § 1 kpa, organ administracji publicznej przeprowadza w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Treść powołanego przepisu wyraźnie stanowi, że postępowanie wyjaśniające nie zawsze musi być prowadzone w formie rozprawy. Brak przesłanek, o których mowa w tym przepisie świadczy o tym, że czynności postępowania wyjaśniającego mogą odbywać się w formie tzw. postępowania gabinetowego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w ocenie Sądu pozwalał na przyjęcie, iż do udowodnienia stanu faktycznego wystarczą dokumenty zebrane w toku postępowania przed organem I instancji. Zarzut skarżącego w kwestii pominięcia jego udziału przy dokonywaniu pomiaru odległości ogrodzenia od brzegu rzeki B. wobec faktu zawiadomienia G. i T. Ch. ( pismo z dnia [...]. Nr [...]) o przeprowadzeniu kontroli na działce, nie można uznać za uzasadniony. Zwłaszcza, że jak wynika z protokołu z dnia [...]. w czynnościach uczestniczyła G.Ch., która nie zgłaszała uwag ani zastrzeżeń co do sposobu i rzetelności pomiaru. Należy podkreślić, iż twierdzenia skarżącego dotyczące zachowania minimum 1,5m odległości pomiędzy ogrodzeniem i brzegiem rzeki B. są gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. W tych okolicznościach brak jest podstaw do podważania w tym zakresie ustaleń faktycznych organu administracji. Kolejny zarzut skarżącego w kwestii nie wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na nieustaleni linii brzegowej rzeki B. w trybie postępowania administracyjnego również należy uznać za nietrafny. Z przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne nie wynika, obowiązek ustalania w każdym przypadku linii brzegowej w postępowaniu administracyjnym w drodze decyzji administracyjnej. Wręcz przeciwnie stosownie do treści art. 15 ust. 5 tej ustawy, jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią. Ustalenia organu w toku kontroli jak również treść pisma Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych z dnia [...]. Nr [...] potwierdzają, że linia brzegu rzeki B. od strony przedmiotowego ogrodzenia biegnie wyraźną krawędzią na załamaniu skarpy z terenem, " wyznacza ją w terenie regularny przebieg górnej krawędzi skarpy brzegowej umocnionej dodatkowo płytami betonowymi". Ubocznie należy podnieść, iż wskazana przez organ administracji podstawa prawna rozstrzygnięcia jest niepełna, jednakże wadliwość ta nie ma wpływu na zasadność rozstrzygnięcia. Przepis art. 51 ust. 1 może być źródłem obowiązków i jednocześnie samodzielną podstawą prawną rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy organ prowadził postępowanie przewidziane w art. 50 ust. 4 prawa budowlanego i w tym trybie wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. W sytuacji natomiast, gdy takie postępowanie się nie toczyło, a roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 prawa budowlanego zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1, to w dacie orzekania przez organ II instancji podstawę decyzji o rozbiórce powinien stanowić art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Z art. 51 ust. 4 wynika bowiem, że przepisy tego artykułu, zobowiązujące organ do wydania nakazów i obowiązków określonych w ust. 1 pkt 1-3 należy stosować odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b - zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie ludzi, mienia, środowiska lub na podstawie zgłoszenia lecz z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w innych przepisach. Skoro ogrodzenie zostało zrealizowane bez wymaganego zgłoszenia a ponadto nie jest możliwe jego dostosowanie do wymagań określonych przepisami art. 27 ust. 1 ustawy Prawo wodne to istnieją uzasadnione podstawy do orzeczenia o rozbiórce części obiektu określonej jak w osnowie zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło