II SA/Ke 28/08
WyrokWSA w Kielcach2008-03-28
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego stawu, wydana na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, które zostały później uznane za niezgodne z Konstytucją, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i postanowienie, uznając, że zostały one wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1), które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją. Niedopuszczalne jest utrzymanie w mocy decyzji opartej na przepisie, który został uznany za niekonstytucyjny, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki stawu wraz z urządzeniami towarzyszącymi, wydanego S. M. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Staw został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu budowy i nałożeniu obowiązku dostarczenia dokumentów legalizacyjnych, inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. S. M. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów procedury i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2008r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006r. ze zmianami), zwanej dalej ustawą oraz art. 104 k.p.a. nakazał S. M. rozbiórkę stawu położonego na działkach nr [...] w miejscowości E., gmina B.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania S. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy uchylił decyzję organu I instancji i w to miejsce orzekł o nakazaniu S. M. rozbiórki stawu położonego na w/w działkach poprzez jego zasypanie oraz rozbiórkę urządzeń z nim związanych tj. mnicha zasilającego, mnicha spustowego oraz zastawki piętrzącej usytuowanej na C.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż wyniku pisemnej interwencji B. K. z dnia [...] organ I instancji dokonał w dniu [...] oględzin, w trakcie których ustalił, że na działkach nr ewid. [...] położonych w miejscowości E., gmina B. istnieje staw o wymiarach nieregularnych 66,3 m x 27 m, który powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po stronie północnej stawu wykonano konstrukcję drewnianą mostu (kładkę) posadowioną na fundamencie betonowym, zaś po stronie południowej mnich spustowy o konstrukcji stalowej posadowiony na fundamencie betonowym o wysokości 1,5 m odprowadzający wody ze stawu do C.
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy nakazał inwestorowi – S. M. wstrzymanie w terminie natychmiastowym prowadzonej budowy stawu oraz dostarczenie w terminie do 30.09.2007r. określonych w tym rozstrzygnięciu dokumentów.
W dniu [...] przeprowadzono ponowną kontrolę, w trakcie której ustalono, że od strony południowej został wykonany mnich wlotowy o konstrukcji stalowej na fundamencie betonowym połączony ze stawem rurą PCV, na cieku wodnym wykonano zastawkę piętrzącą z desek, a dno cieku zostało wyłożone płytami betonowymi. Ze względu na powyższe organ I instancji uznał, iż po wydaniu w/w postanowienia roboty budowlane były kontynuowane.
Inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w postanowieniu z dnia [...], wobec czego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nakazał S. M. rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i orzekając o nakazaniu S. M. rozbiórki stawu położonego na w/w działkach poprzez jego zasypanie oraz rozbiórkę urządzeń z nim związanych tj. mnicha zasilającego, mnicha spustowego oraz zastawki piętrzącej usytuowanej na C., wskazał, iż wybudowanie stawów hodowlanych wymaga pozwolenia na budowę – zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy. Tymczasem S. M. takiego pozwolenia nie posiadał. Z uwagi na powyższe orzeczenie nakazu rozbiórki jest zasadne. Natomiast budowa mnicha spustowego i zasilającego staw oraz zastawki piętrzącej jest tożsama z budową stawu, gdyż stanowią one całość techniczno – użytkową. Z tego też względu zakres rozbiórki obiektu budowlanego wymagał precyzyjnego określenia w treści rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu o przedłożeniu przez inwestora projektu budowlanego wraz z załącznikami, który według jego twierdzeń nie został przyjęty przez organy – organ odwoławczy podniósł, iż w aktach znajduje się notatka służbowa spisana w dniu 18.09.2007r. potwierdzająca przedłożenie przez S. M. jedynie decyzji Starosty z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę stawu do hodowli ryb typu karpiowatego, nieprzekraczającej 4 ton ryb z 2 ha powierzchni użytkowej stawu wraz z niezbędnymi urządzeniami na działkach nr [...] (ciek do Szańca) w E., gmina B. oraz zastawki betonowej piętrzącej wodę maksymalnie do 0,6 m wraz z projektem budowlanym. Zdaniem organu przedmiotowe dokumenty nie mogły być traktowane jako wypełnienie obowiązku nałożonego w postanowieniu z dnia [...], gdyż nie odnosiły się do okresu w którym powstawał samowolnie wybudowany obiekt. Organ podkreślił, iż decyzja Starosty z dnia [...] dotyczy obiektu już istniejącego i została wydana znacznie później niż zaistniał fakt popełnienia samowoli.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł S. M., domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił przedmiotowemu rozstrzygnięciu sprzeczność z prawem, a to z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez nakazanie rozbiórki, pomimo wykonania obowiązków określonych w postanowieniu z dnia [...] i dostarczenia wymaganej dokumentacji, jak również naruszenie przez organ odwoławczy przepisów procedury poprzez:
- opieranie się na treści notatki urzędowej organu I instancji z dnia 18.09.2007r., nie zaś na złożonych przez skarżącego dokumentach i analizie ich treści,
- bezpodstawne uznanie, że skarżący nie wypełnił obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...],
Skarżący podniósł, iż urzędnik organu odwoławczego nakazał mu wykreślenie w oryginale odwołania załączników opisanych w pkt 1 i 2.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga odniosła zamierzony skutek, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997r. (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w sprawie niniejszej zastosowanie znajduje przepis art. 48 ustawy.
Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, iż S. M. wybudował przedmiotowy obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie kwestionuje tego zresztą sam skarżący, który podczas przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] oględzin oświadczył, iż wybudował przedmiotowy obiekt bez pozwolenia na budowę.
Prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, iż realizacja przedmiotowej inwestycji wymagała uprzedniego uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę. Jak wynika bowiem z art. 28 ust. 1 cyt. ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do art. 3 ust. 7 cyt. ustawy robotami budowlanymi jest m. in. budowa. Z kolei zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy wykonywanie ziemnych stawów hodowlanych wymaga pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 48 ustawy, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
- ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
- ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2), właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno - budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Z kolei w myśl art. 48 ust. 4 cyt. ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Mając na uwadze treść powyższych przepisów podnieść należy, iż organ I instancji prawidłowo wdrożył postępowanie legalizacyjne, a następnie – wobec niewykonania przez S. M. w terminie obowiązków określonych w postanowieniu z dnia [...] – zasadnie orzeczono o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Postanowieniem, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy, nakazano inwestorowi wstrzymanie w terminie natychmiastowym prowadzonej budowy stawu oraz wykonanie i dostarczenie w terminie do dnia 30.09.2007r. następujących dokumentów :
- zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.
Skarżący nie wypełnił wskazanych powyżej obowiązków. W aktach administracyjnych znajduje się notatka służbowa z dnia 18.09.2007r. potwierdzająca przedłożenie przez S. M. decyzji Starosty z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany (przedstawiony w załączniku) i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę stawu hodowlanego wraz z niezbędnymi urządzeniami na działkach nr [...] oraz zastawki betonowej piętrzącej wodę max do 0,6 m wraz z projektem budowlanym.
Z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie przed tut. Sądem z dnia 27.02.2008r. wynika, iż S. M., składając w dniu 18.10.2007r. odwołanie, załączył do niego decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy w/w działek dla inwestycji polegającej na budowie stawu hodowlanego (k. 28 akt sądowych), jak również oświadczenie z dnia [...] o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. 32 akt sądowych).
Nie budzi wątpliwości, iż dokumenty, na jakie powołuje się skarżący, nie mogą być traktowane jako wypełnienie obowiązku nałożonego w postanowieniu z dnia [...].
Po pierwsze, projekt budowlany, będący załącznikiem do decyzji zatwierdzającej go i udzielającej pozwolenia na budowę jest zasadniczo odmiennym projektem od tego, jaki wymagany jest w postępowaniu legalizacyjnym – w odniesieniu do obiektu już istniejącego. Projekt budowlany sporządzany w celu ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę dotyczy bowiem obiektu budowlanego mającego powstać w przyszłości (przyszłego zamierzenia inwestycyjnego), realizowanego po uprzednim uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Innymi słowy, rozpoczęcie realizacji inwestycji jest możliwe dopiero po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei projekt budowlany sporządzany na użytek postępowania legalizacyjnego dotyczy obiektu już istniejącego (lub jego części) wykonanego bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na jego budowę. Dla jego sporządzenia koniecznym jest wykonanie inwentaryzacji inwestycji. W związku z powyższym twierdzenia skarżącego, iż przedłożył wymagany przez organy projekt budowlany są oczywiście bezzasadne, skoro projekt ten został sporządzony na potrzeby postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, i to w sytuacji gdy toczyło się już postępowanie legalizacyjne.
Po drugie, decyzja z dnia [...] ustalająca warunki zabudowy w/w działek dla przedmiotowej inwestycji również została wydana na użytek postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, a nadto nie nosiła w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego przymiotu ostateczności. Jak wynika bowiem z akt sprawy pismo B. K. zostało złożone w dniu 30.04.2007r. w Starostwie Powiatowym, które następnie przekazało je Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w dniu 4.05.2007r. – według właściwości. Wymaga podkreślenia, iż wszczęcie z urzędu postępowania przez organ nastąpiło w dniu 21.05.2007r. – z uwagi na przeprowadzenie w tym dniu oględzin na działkach nr [...], o czym zawiadomiono uprzednio strony. Mając na względzie, iż k.p.a. nie rozstrzyga sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji – pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę (por. postanowienie NSA z dnia 4.03.1981 r., SA 654/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 15). Natomiast decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] , jak wynika z treści notatki urzędowej (k. 33 akt sądowych), stała się ostateczna dopiero z dniem 2.06.2007r. – a zatem już po dniu wszczęcia postępowania.
Po trzecie, z oświadczenia S. M. wynika, iż przedstawienie przez niego w organie I instancji decyzji z dnia [...], jak również oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia [...] miało miejsce w dniu złożenia przez niego odwołania to jest 18.10.2007r. Z kolei termin, przewidziany na dostarczenie dokumentów wymaganych postanowieniem z dnia [...] upłynął w dniu 30.09.2007r. Tymczasem skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, iż dokumenty te złożył w dniu 18.09.2007r. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro dokumenty, o których mowa w załączniku do odwołania, nie są tożsame z dokumentami, wymaganymi postanowieniem z dnia [...].
Zasadnie również organ odwoławczy uchylił decyzję I – instancyjną z dnia [...], orzekając w to miejsce o nakazaniu S. M. rozbiórki stawu położonego na w/w działkach poprzez jego zasypanie oraz rozbiórkę urządzeń z nim związanych tj. mnicha zasilającego, mnicha spustowego oraz zastawki piętrzącej usytuowanej na C. Rozstrzygnięcie organu I instancji było bowiem zbyt ogólne i nie wskazywało poszczególnych części obiektu budowlanego podlegających rozbiórce.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy jednakże zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007r., sygn. P 37/2006, ogłoszony w Dz. U. nr 247, poz. 1844, zgodnie z którym art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
W uzasadnieniu cyt. orzeczenia podkreślono, że dysponowanie decyzją o warunkach zabudowy, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego, ustawodawca uczynił warunkiem zalegalizowania samowoli dokonanej na terenie, na którym nie obowiązuje plan miejscowy. Równocześnie warunkiem legalizacji samowoli dokonanej na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy, ustawodawca uczynił uzyskanie zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami tego planu, przy czym nie ma żadnych obostrzeń co do daty takiego zaświadczenia. Oznacza to faktyczne zróżnicowanie sytuacji prawnej sprawców samowoli, według kryterium obowiązywania na danym terenie planu miejscowego. Tymczasem adresatami regulacji poświęconej legalizacji samowoli są podmioty, które wybudowały obiekty budowlane bez pozwolenia na budowę, i to właśnie ten brak stanowi cechę relewantną. Z tego też względu Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, iż zróżnicowanie sytuacji prawnej inwestorów, wynikające z przyczyn od nich niezależnych (a do takich należy obowiązywanie, albo nieobowiązywanie, na danym terenie planu miejscowego), godzi w zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa, jak również rodzi wątpliwości co do racjonalności działań prawodawcy.
Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (o ile termin ten nie zostanie inaczej określony). Dlatego też z tym dniem przepis prawa poddany negatywnej ocenie Trybunału Konstytucyjnego traci obowiązującą moc. Pomimo, iż w dacie zaskarżonej decyzji art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" nie został jeszcze wyeliminowany z obrotu prawnego, stwierdzić należy, że już wtedy był niezgodny z przepisem ustawy.
Jak wynika bowiem z art. 8 ustawy zasadniczej Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba, że stanowi ona inaczej. Z kolei zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Z tych unormowań wynika po pierwsze, że przepisy Konstytucji są prawem najwyższej rangi, a po drugie, że podlegają, tak jak i przepisy innych ustaw, bezpośredniemu stosowaniu przez sąd.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności aktu administracyjnego, nie może nie uwzględnić stanu potwierdzonego późniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Niedopuszczalne byłoby bowiem zaakceptowanie przez Sąd decyzji wydanej w oparciu o przepis, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z prawem. Dlatego też orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny, już po wydaniu zaskarżonej decyzji, o niekonstytucyjności obowiązującego przepisu, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji musi być kwalifikowane przez Sąd jako wadliwość będącą podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 a k.p.a.
Zasada stosowania szerokich możliwości eliminowania z obrotu prawnego aktów opartych na przepisach niezgodnych z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą została sformułowana w art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Wynika z tego, iż w przypadku wydania aktu w oparciu o przepis niekonstytucyjny, ustawa zasadnicza wprowadza możliwość zastosowania takich środków proceduralnych, aby zrealizować zasadę stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują w takiej sytuacji możliwość żądania wznowienia postępowania (art. 145a).
Orzekając ponownie, organ mając na względzie poczynione wyżej uwagi wyda rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenie prawa.
Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja, poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz postanowienie z dnia [...] zostały wydane na podstawie przepisów ustawy niezgodnych z Konstytucją, niezbędnym dla końcowego załatwienia sprawy było uchylenie wszystkich wymienionych wyżej aktów, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I i II wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 134 § 1 w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt III znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło