II SA/Ke 28/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. C. o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem postanawia: I. zawiesić postępowanie sądowe; II. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z [...], Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez R.C. na podstawie art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...], wymierzającą karę pieniężną za urządzanie gry poza kasynem gry na automatach w łącznej wysokości 36.000 zł. W uzasadnieniu organ II Instancji wskazał, że postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier hazardowych niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych w lokalu Hot Zone w Jędrzejowie, w którym działalność gospodarczą prowadzi R.C.. Organ odwoławczy zauważył, że prowadzona przez R.C. działalność w zakresie urządzania gier na automatach Black Horse, Hot Spot Platin i Hot Spot miała miejsce bez koncesji na prowadzenie kasyna gry oraz bez rejestracji automatu, co na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję reprezentowany przez pełnomocnika R.C. wniósł o stwierdzenie nieważności bądź ewentualnie uchylenie decyzji z [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze jej autor zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że jej wykonanie może spowodować negatywne skutki dla jego rodziny, gdyż osiągany przez niego dochód w latach 2012, 2013, 2014 praktycznie w całości pochodził z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Dodał, że nałożona kara pieniężna odpowiada rocznemu dochodowi jaki osiągnął w 2012 i 2013 r. z tytułu prowadzonej działalności, zatem jej wyegzekwowanie może pozbawić go środków do życia. Podniósł również, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej, a w konsekwencji zlikwidowanie prowadzonej przez niego działalności, co będzie się wiązało z rozwiązaniem umów o pracę z zatrudnianymi przez niego 4 osobami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I GZ 157/13). Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., w sprawie o sygnaturze II GSK 686/13, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji RP, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ?". W uzasadnieniu postanowienia wyraźnie wskazano, że skutkiem wprowadzenia przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest likwidacja możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie salonów gier na automatach oraz punktów gier na automatach o niskich wygranych, które funkcjonowały na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r., nr 4, poz. 27 ze zm.). Prowadzenie tego typu działalności stało się dopuszczalne jedynie przez podmioty posiadające koncesję na prowadzenie kasyna gry. Stanowi to bez wątpienia formę ograniczenia działalności gospodarczej i dlatego podlega ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności, dla której podstawę stanowią art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Podkreślono również, że skoro cała ustawa o grach hazardowych wprowadza bardzo daleko idące ograniczenia wolności działalności gospodarczej, to zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w odniesieniu do ograniczenia tej wolności wymaga oceny uwzględniającej fakt uczestnictwa Polski w zintegrowanym wspólnym rynku europejskim. Z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w którym orzekł on, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy. Z uregulowań powyższej dyrektywy, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. wynika, że rola Komisji Europejskiej w procedurze notyfikacji przepisów technicznych nie ma charakteru wyłącznie konsultacyjnego, lecz stanowczy. Obowiązek notyfikacji wynika z aktów prawa unijnego, do których przestrzegania Polska zobowiązała się na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej w art. 90 Konstytucji. Przemawia to więc za zasadnością potraktowania braku notyfikacji jako istotnej wady postępowania ustawodawczego z punktu widzenia zasady rzetelnej procedury ustawodawczej (art. 2 Konstytucji) i legalizmu działania władz publicznych (art. 7 Konstytucji). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, w której jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Dlatego też zakres przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania ma bezpośredni związek z problematyką prawną niniejszej sprawy. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie analizowanej sprawy zależy w istocie od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego będzie miało istotne znaczenie w sprawie niniejszej i nie tylko w tej sprawie z jeszcze jednej przyczyny. Należy bowiem odnotować bardzo dużą liczbę postępowań o analogicznym stanie prawnym i faktycznym, toczących się przed sądami administracyjnymi (jak również przed organami administracji publicznej), a przede wszystkim znaczną rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tej kwestii. W ocenie Sądu, zachowanie jednolitości orzecznictwa w tej fundamentalnej kwestii jest niezwykle istotne. Z tych względów Sąd po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej doszedł do przekonania, że należy zawiesić prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Orzeczenie z pkt II zostało oparte na art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia tych przesłanek, sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że w omawianym przepisie chodzi o skutki o charakterze potencjalnym. Nie jest wymagane, żeby one rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 2434/11, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Rozpatrując wniosek Sąd nie badał skargi co do jej istoty, natomiast oceniał jedynie ryzyko wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu przytoczone we wniosku okoliczności wskazujące na możliwość utraty płynności finansowej przez skarżącego, a w konsekwencji rozwiązanie prowadzonej przez niego działalności oraz pozbawienie go i jego rodziny środków do życia, przemawiają za jego uwzględnieniem. Skoro skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to istniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w punkcie II sentencji postanowienia