II SA/Ke 283/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną we wznowionym postępowaniu uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] orzekającej o uznaniu A. B.za osobę bezrobotną z dniem 2.01.2013r. i odmowy uznania za osobę bezrobotną z tym dniem. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. A. B. zarejestrował się jako bezrobotny w PUP w dniu 2.01.2013r. i uzyskał prawo do zasiłku od dnia 10.01.2013r. Decyzją wydaną z upoważnienia Starosty z dnia 4.03.2013r. przyznano A. B. prawo do stypendium w wysokości 953,10 zł miesięcznie w okresie odbywania szkolenia, tj. od dnia 4.03.2013 r., a następnie decyzją z dnia 25.03.2013r. wstrzymano wypłatę zasiłku dla bezrobotnych na okres odbywania szkolenia tj. od dnia 4.03.2013r. do dnia 2.05.2013r. Decyzją nr 859/wszydło/05/13 orzeczono o utracie przez zainteresowanego prawa do stypendium z dniem 3.05.2013r., a decyzją nr 2137/gkot/07/13 z dnia 11.07.2013r. orzeczono o utracie prawa do zasiłku od dnia 10.07.2013r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W dniu 14.08.2013r. A. B. utracił status osoby bezrobotnej (decyzja z dnia 23.08.2013r.) z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Postanowieniem z dnia 14.01.2015r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia 2.01.2013r. orzekającą o uznaniu A. B.za osobę bezrobotną z dniem 2.01.2013r. – ze względu na uzyskanie nowych dowodów, z których wynikało, że A. B. w okresie od 10.02.2003r. do 16.04.2013r. pełnił funkcję prezesa zarządu w firmie Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe "ARKA-BIS" Sp. z o.o. Decyzją z dnia 2.02.2015r. Starosta [...]uchylił ww. decyzję własną z dnia 2.01.2013r. i odmówił uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 2.01.2013 r. Na skutek odwołania złożonego przez A. B. Wojewoda decyzją z dnia 19.03.2015r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia, kiedy A. B. osiągnął przychód z tytułu dzierżawy nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia 19.06.2015r. organ I instancji ponownie uchylił decyzję własną z dnia 2.01.2013r. i odmówił uznania A. B.za osobę bezrobotną z dniem 2.01.2013r. Decyzją z dnia 14.08.2015r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania A. B. , uchylił ww. decyzję z dnia 19.06.2015r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ I instancji winien określić, czy zainteresowany otrzymał przychód w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, ze wskazaniem dokładnie wysokości tej kwoty i tytułu z jakiego przychód został osiągnięty. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji, po uprzednim zawieszeniu postępowania, otrzymał informacje: - Naczelnika Urzędu Skarbowego o tym, że w okresie od stycznia 2013r. do czerwca 2013r. A. B. uzyskiwał nieprzerwanie, comiesięcznie przychód z tytułu najmu/dzierżawy opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości przekraczającej miesięcznie połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę; - Naczelnika I Urzędu Skarbowego o tym, że A. B. w 2012r. comiesięcznie, nieprzerwanie uzyskiwał przychód z tytułu najmu opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w wysokości przekraczającej miesięcznie połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę; - dotyczące historii rachunku bankowego, które potwierdzają ww. dane. Ustalono, że powyższy przychód przekraczał połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, które w 2012r. wynosiło 1500 zł (połowa minimalnego wynagrodzenia to 750 zł, a w 2013 roku - 1600 zł (połowa minimalnego wynagrodzenia - 800 zł). Mając na uwadze powyższe organ I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 13.11.2018r. uznając, że A. B. w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna (tj. w dniu 2.01.2013r.) nie spełniał warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej określonych w art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ comiesięcznie uzyskiwał przychód w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Odwołanie wniósł A. B., argumentując, że nieruchomość będąca przedmiotem najmu była własnością jego oraz żony, przy czym małżonkowie posiadali rozdzielność majątkową. Natomiast w złożonym oświadczeniu skarżący odstąpił od pobierania czynszu za przedmiotowy lokal z dniem 1.01.2013r., a organ nie ustalił, czy żona skarżącego odstąpiła od pobierania czynszu za swoją część lokalu. Organ nie ustalił również, czy wpłaty na konto A. B. dotyczyły części czynszu należnego C. D., oraz jaka część wpłat dotyczy zwrotu opłat eksploatacyjnych za przedmiotowy lokal. Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, podkreślił, że A. B., rejestrując się jako bezrobotny w dniu 2.01.2013r. otrzymał "Informację dla osób bezrobotnych rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy", zawierającą w swej treści m. in. pouczenie o tym, że status bezrobotnego może posiadać osoba, która nie uzyskuje miesięcznego przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (z innego tytułu niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, działalność gospodarcza, zasiłek lub inne świadczenie z Funduszu Pracy podlegające opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych), z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, a także informację o prawach i obowiązkach bezrobotnego, przy czym jednym z tych obowiązków jest składanie pisemnego oświadczenia o przychodach, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień do świadczeń przewidzianych w ustawie, w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów. Zdaniem organu odwoławczego ze zgromadzonej dokumentacji jednoznacznie wynika, że A. B. uzyskiwał przychód przekraczający miesięcznie połowę minimalnego wynagrodzenia pracę m.in. w styczniu 2013r. Jak wynika natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit h ww. ustawy osobą bezrobotną może być osoba, która m.in. nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tym samym organ I instancji, opierając się na informacjach uzyskanych z właściwego organu skarbowego, prawidłowo uznał, że A. B. w dniu 2.01.2013r. nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. B., domagając się uchylenia decyzji Wojewody z dnia [...] i zarzucając organowi pominięcie istotnych faktów, znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy, to jest: - oświadczenia A. B. o odstąpieniu od pobierania czynszu za lokal położony w; - bezspornej okoliczności, że przedmiotowy lokal był również własnością C. D., która nie odstąpiła od pobierania czynszu w 2013r – w przeciwieństwie do skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Z notatki urzędowej z dnia 23.04.2019r. wynika, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 12.04.2019r. wpłynęła skarga A. B. , sprawa została zarejestrowana pod sygn. I SA/Ke 502/18, przy czym nie wyznaczono jeszcze terminu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, tj. uchylającą decyzję dotychczasową i orzekającą co do istoty sprawy, po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...]. Postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane w dniu 14 stycznia 2015r. – na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak stanowi art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Zgodnie z art. 151 § 2 kpa w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W niniejszym przypadku przedmiotowa decyzja ostateczna, wydana z upoważnienia Starosty w dniu 2 stycznia 2013r., znak RI-ZF-6-7101-11/13, została doręczona skarżącemu, jako jedynej stronie postępowania, w dniu 2 stycznia 2013r., co wynika z adnotacji na samej decyzji (k. 12 akt adm.). A zatem 5-letni okres, o jakim mowa w art. 146 § 1 kpa, upłynął z dniem 2 stycznia 2018r. Tymczasem decyzja uchylająca ww. decyzję z dnia 2 stycznia 2013r. (w wyniku wznowienia postępowania, z uwagi na fakt, że wyszły na jaw nowe istotne okoliczności, nieznane organowi, który wydał decyzję, a zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa) i orzekająca o istocie sprawy, została wydana w dniu 13 listopada 2018r., a więc po upływie wskazanego okresu 5-letniego. Organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko to, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 kpa, lecz także to, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146. Artykuł ten zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość rozstrzygnięcia przez organ we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Przepis art. 146 kpa zawiera przesłankę negatywną uchylenia (w trybie nadzwyczajnym) decyzji w postaci terminów pięcio- i dziesięcioletniego. Upływ tych terminów stanowi negatywną przesłankę uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Nie ogranicza wprawdzie dopuszczalności wznowienia, lecz ogranicza możliwość rozstrzygnięcia przez organ we wznowionym postępowaniu co do istoty. Wskazany w ww. przepisie termin ma charakter materialny. Zatem upływ tego terminu oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Nie przerywa go żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Nie przerywa go zatem także zawieszenie postępowania. W szczególności przepis art. 103 kpa nie ma zastosowania do terminów o charakterze materialnoprawnym, które zostały przewidziane w art. 146 §1 kpa, czy art. 156 § 2 kpa. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że zawieszenie postępowania administracyjnego pociąga za sobą wstrzymanie biegu jedynie terminów procesowych regulujących przebieg postępowania administracyjnego, do których należy zaliczyć terminy dokonania czynności przez organy administracyjne oraz strony postępowania (por. M. Jaśkowska [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska Małgorzata, M. Wilbrandt-Gotowicz, "Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania administracyjnego", opubl. LEX/el. 2018 oraz powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Organy w niniejszym przypadku zignorowały regulację zawartą w art. 146 § 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i art. 151 § 2 kpa, uchylając ostateczną decyzję i orzekając co do istoty w sytuacji gdy – jak wykazano – nie było to już możliwe. W zaistniałej sytuacji jedynym możliwym rozstrzygnięciem, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, było ograniczenie się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie doszło do uchylenia decyzji. Z powyższych powodów, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. Jeśli chodzi o kwestie podnoszone w skardze należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1265 ze zm.)., dalej jako "u.p.z.", którego treść od czasu wydania przedmiotowej decyzji z dnia 2 stycznia 2013r. nie ulegała zmianie, bezrobotnym może być wyłącznie osoba, która nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Za przychody uważa się zaś przychody z innego tytułu niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, działalność gospodarcza, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 2 ust. 1 pkt 24 u.p.z.). W ocenie Sądu organy prawidłowo dokonały ustaleń w powyższym zakresie na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym zwłaszcza informacji uzyskanych od organów podatkowych, w powiązaniu z historią rachunku bankowego spółki "Arka Bis" (gdzie jako tytuł przelewów wskazano zapłatę za wynajem). Jeśli chodzi o rok 2013 zaliczenie spornych kwot do przychodu wynika także z ustaleń organu podatkowego zawartych w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2013 rok, o jakiej mowa w piśmie tego organu z 23 sierpnia 2018r. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika zatem, że A. B. uzyskiwał przychód przekraczający miesięcznie połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę m.in. w styczniu 2013r. Trzeba zauważyć, że ostateczność i prawomocność decyzji podatkowej określającej wysokość samego zobowiązania podatkowego za dany okres rozliczeniowy oznacza, iż jest ona wiążąca dla wszystkich organów administracji publicznej tak długo, jak długo nie zostanie ona z obrotu prawnego wyeliminowana w sposób prawem przewidziany (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 października 2012r., sygn. I SA/Gl 294/12). Należy jedynie odnotować, że – jak wynika z informacji uzyskanej przez Sąd – decyzja organu odwoławczego w powyższym zakresie podlegała zaskarżeniu przez A. B. do WSA w Krakowie i jak dotąd skarga nie została rozpoznana. Prowadząc postępowanie ponownie organ I instancji, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni poczynione wyżej uwagi, wyeliminuje dotychczasowe uchybienia i wyda stosowne rozstrzygnięcie.