II SA/Ke 286/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2007r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata M. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy decyzję Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] znak: [...] przyznającą A. K. zasiłek celowy w łącznej wysokości [...] zł, w tym [...] zł na opłacenie rachunku za gaz przelewem na konto zakładu gazowniczowego oraz [...] zł z przeznaczeniem poszukiwanie pracy a także zasiłku w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że A. K. wnioskiem z dnia [...] wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o "przyznanie zasiłku w kwocie [...] zł brutto płatnego regularnie raz w miesiącu umożliwiającego poszukiwanie pracy i właściwe funkcjonowanie w społeczeństwie". Przyznając zasiłek celowy w łącznej kwocie [...] zł oraz zasiłek w kwocie [...] zł w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" organ I instancji powołał art. 3, art. 4, art. 7, art. 8, art. 17, art. 39, art. 48, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 3, art. 5 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania". W odwołaniu od decyzji z dnia 2 marca 2007r. A. K. podtrzymał swoje pierwotne żądanie zawarte we wniosku o udzielenie pomocy. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że powołane przepisy nie określają wysokości przyznawanych zasiłków celowych jak również kryteriów ustalania tej wysokości, pozostawiając organowi orzekanie w tym zakresie w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przyznając pomoc społeczną organ bierze nie tylko pod uwagę okoliczności uzasadniające udzielenie tej pomocy ale również własne możliwości finansowe. Organ odwoławczy stwierdził, że A. K. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, samotnie gospodarująca spełnia kryterium przewidziane art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej , uprawniające do ubiegania się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. Ustalając wysokość przyznanych A. K. świadczeń z pomocy społecznej organ I instancji miał na względzie ilość środków jakimi dysponował Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w miesiącu marcu 2007r. jak również ilość osób, którym przyznano pomoc. Z wyjaśnień organu I instancji zawartych w piśmie z dnia 2.04.2007r. wynika, że kwota 31.399,18zł została rozdysponowana dla 184 rodzin, najwyższy zasiłek w kwocie 300zł otrzymała matka samotnie wychowująca dzieci, pozostająca bez źródeł utrzymania zaś najniższy zasiłek przyznano osobie samotnie gospodarującej w formie paczki żywnościowej, średnia wysokość zasiłku celowego wynosiła 170,65zł. W odniesieniu do świadczeń w ramach programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" ośrodek rozdysponował kwotę 25.870zł udzielając pomocy 154 rodzinom. Średnio zasiłek wynosił 167,99zł a przy różnicowaniu wysokości udzielonej pomocy brano pod uwagę wielodzietność jak również samotne gospodarowanie. W ocenie organu II instancji powołane przez organ I instancji okoliczności jednoznacznie potwierdzają, że organ I instancji przyznał pomoc celową A.K. stosownie do posiadanych możliwości, co oznacza, że organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach złożył A. K. kwestionując wysokość przyznanego zasiłku celowego. Zdaniem skarżącego, uwzględniając wykształcenie muzyczne i potrzebę utrzymania formy muzycznej, koszty związane z poszukiwaniem pracy, utrzymaniem czterech kotów oraz prawo do godnego życia, kwota zasiłku powinna wynosić [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Zasiłek celowy jest jedną z podstawowych form pomocy społecznej przyznawanej z uwagi na dysfunkcje określone w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.- cytowanej dalej jako ustawa), wśród których ustawodawca w pkt 4 wymienił bezrobocie o ile dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 kwoty 477zł stanowiącej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że samo przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od spełnienia powyższych przesłanek natomiast wysokość zasiłku celowego pozostawiono uznaniu organu pomocy społecznej. Jak zgodnie podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie decyzja wydana w oparciu o przepis zawierający element uznania jest decyzją uznaniową co oznacza, że organ administracyjny "może" podjąć w sprawie rozstrzygnięcie ale nie ma nakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Element uznaniowości nie świadczy jednak o tym, że decyzja polega na zupełnej dowolności działania organu. Decyzje wydawane według uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej pod względem ich zgodności z prawem, albowiem wymaga zbadania to, czy w ogóle dopuszczalne było uznanie administracyjne, czy przy wydawaniu decyzji nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy prawidłowo uzasadniono - w zgodzie z art. 7 kpa - wybór danego rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie dotyczącym świadczeń z zakresu pomocy podkreślono, że uzasadnienie decyzji powinno zawierać ustalenia organu dotyczące możliwości płatniczych ośrodka pomocy społecznej. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania tego typu świadczeń wynika bowiem, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 cyt. ustawy tzn.: dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy jak również uwzględniania potrzeb osób i rodzin korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że skarżący znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej głównie pozostawaniem bez pracy jak również faktem samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Nie budzi zatem wątpliwości konieczność udzielenia mu świadczeń z pomocy społecznej. Akta administracyjne zawierają dowody potwierdzające, że możliwości finansowe Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej są ograniczone. Organ bowiem wykazał, że wysokość udzielonego skarżącemu zasiłku celowego była uzależniona od ilości rodzin, którym udzielono pomocy finansowej jak również od wielkości środków jakimi dysponował ośrodek z przeznaczeniem na pomoc celową dla najuboższych. W tym kontekście wysokość przyznanej A. K. pomocy finansowej nie była niższa od świadczeń tego rodzaju udzielonych w tym samym okresie innym osobom ubiegającym się o pomoc. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że organ przyznając skarżącemu pomoc w formie zasiłku celowego w łącznej kwocie [...] zł oraz zasiłek w kwocie [...] zł w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nie naruszył prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W kontekście tego przepisu jak również przepisów art. 3 ust. 3 i 4 cyt. ustawy żądanie przyznania zasiłku celowego w kwocie [...] zł nie znajduje uzasadnienia, albowiem przepisy ustawy o pomocy społecznej nie gwarantują przyznania bezzwrotnej pomocy społecznej w wysokości zaspokajającej wszystkie potrzeby i oczekiwania osób ubiegających się o nie, nawet tych, które strona uważa dla siebie za niezbędne. Strona nie może zatem wymagać aby zasiłek celowy stanowił stałe źródło utrzymania. Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ wydając decyzję nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga wniesiona na taką decyzję musiała ulec oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.