II SA/Ke 287/05

WyrokWSA w Kielcach2006-01-26

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy organ I instancji był właściwy w chwili wydawania postanowienia, a późniejsza zmiana przepisów dotyczyła jedynie kwestii upoważnienia do wydawania decyzji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Uchylenie to nastąpiło z powodów formalnych związanych ze zmianą przepisów dotyczących upoważnienia do wydawania decyzji, a nie z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Ponadto, Kolegium nie rozpoznało merytorycznie zarzutu przedawnienia zobowiązania zgłoszonego przez stronę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postępowania egzekucyjnego w sprawie zwrotu zasiłku pieniężnego na usamodzielnienie. Organ I instancji uznał zarzuty strony S.M. dotyczące nieistnienia i przedawnienia zobowiązania za nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu I instancji, wskazując na zmianę przepisów dotyczących właściwości organu do wydawania decyzji, ale nie rozpoznało merytorycznie zarzutu przedawnienia. Strona skarżąca zarzuciła Kolegium nierozpoznanie sprawy merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 287/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Ref. staż Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych przez dłużnika zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia S.M. na postanowienie Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Pomocy Społecznej Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Znak:[...] uznające za nieuzasadnione zarzuty S. M. w przedmiocie nieistnienia i przedawnienia zobowiązania na podstawie art. 138 §2 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i przekazało sprawę do rozpatrzenia przez organ właściwy w sprawie. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w podstawie prawnej postanowienia organu I instancji powołano m. in. art. 34§1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazano, że zarzuty S. M., iż nie posiada ona żadnego zadłużenia wobec Ośrodka Pomocy Społecznej nie znajdują podstaw. Decyzją z dnia [...] ośrodek udzielił bowiem odwołującej jednorazowy zasiłek pieniężny na usamodzielnienie się w wys. 1400 zł, określając jednocześnie zasady zwrotu tej pomocy. W związku z tym, że strona nie dokonała zwrotu świadczenia organ wszczął postępowanie egzekucyjne w wyniku którego odzyskano część świadczenia. W związku z niemożnością wyegzekwowania pozostałej części świadczenia komornik Skarbowy Urzędu Skarbowego w S. umorzył w dniu 25 marca 1998 r. postępowanie egzekucyjne. Wobec zaistnienia nowych okoliczności w sprawie tj. podjęcia przez S. M. Pracy wszczęto ponownie egzekucję należności w wysokości 355.04 zł oraz kosztów w kwocie 8.80 zł. Organ I instancji stwierdził, że zarzut przedawnienia nie może mieć zastosowania albowiem od umorzenia postępowania tj. od marca 1998 r. do, ponownego podjęcia egzekucji w lutym 2004 r. nie upłynął dziesięcioletni termin przedawnienia. W zażaleniu S. M. zarzuciła, że jej zdaniem postanowienie jest podpisane przez osobę nieumocowaną do działania w imieniu Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w związku z czym nie ma ono mocy prawnej. Zdaniem Kolegium ten zarzut nie jest zasadny. Jak bowiem wynika z akt sprawy, uchwałą z dnia 13 grudnia 2001 r. Rada Miasta na wniosek Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej upoważniła Kierownika Sekcji Świadczeń do wydawania decyzji administracyjnych w czasie nieobecności Kierownika Ośrodka w zakresie określonym w art. 10 i 11 ustawy o pomocy społecznej. Mimo to zdaniem Kolegium zachodzi potrzeba wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z powodów formalno- prawnych. Z dniem 30 kwietnia 2004 r. straciła moc obowiązującą ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 46 ust. 5 w/w ustawy organem właściwym do wydawania decyzji w zakresie wykonywania zadań zleconych oraz do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonywania zadań własnych gminy był kierownik ośrodka pomocy społecznej upoważniony przez radę gminy. Obecnie zgodnie z art. 110 ust.7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. organem właściwym w tych sprawach jest kierownik ośrodka pomocy społecznej upoważniony przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Upoważnienie takie może być udzielone także innej osobie na wniosek kierownika ośrodka. Art. 150 w/w ustawy stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Taką sprawą wszczętą i niezakończoną na skutek złożenia zażalenia jest sprawa S. M.. Dlatego też zdaniem kolegium nie może pozostać w obrocie prawnym postanowienie wydane przez organ nie posiadający w dniu dzisiejszym legitymacji prawnej do jego wydania i dlatego konieczne jest jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ właściwy zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami. W skardze na tę decyzję S. M. zarzuciła, iż Kolegium nie rozpoznało merytorycznie sprawy w całości a w szczególności nie odniosło się do kwestii przedawnienia zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Kolegium jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia wskazało przepis art. 138 §2 kpa i zgodnie z nim uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Tymczasem, zgodnie z tym przepisem tego rodzaju decyzja dopuszczalna jest tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zaskarżona decyzja nie wskazuje na żadne okoliczności, które wymagałyby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Jak wynika z uzasadnienia powodem uchylenia decyzji organu I instancji była konieczność "wyeliminowania " tej decyzji tylko dlatego, że organ, który ją wydał, aczkolwiek w chwili jej wydania był właściwy, to przestał być właściwy w związku z tym, iż powinien legitymować się upoważnieniem od Wójta zamiast od Rady Gminy. Zdaniem Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 138 §2, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, iż sprawa dotyczy prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie przepisów ustawy o egzekucji w administracji. Tylko w ramach zgłoszonych przez skarżącą w trybie art. 33 tej ustawy zarzutów zachodzi konieczność odniesienia się do przepisów ustawy, które legły u podstaw decyzji, w oparciu o którą wydano tytuł wykonawczy. Tą decyzją jest decyzja z dnia [...] przyznająca S. M. na podstawie art. 24 ust.1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej zasiłek celowy na ekonomiczne usamodzielnienie się. Na podstawie tej decyzji organ I instancji wystawił w dniu 12 lutego 2004 r. tytuł wykonawczy. na kwotę 1333 zł. Odnosząc się stosownie do art. 34§1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ I instancji zarzuty te uznał za nieuzasadnione. W odwołaniu S. M. przede wszystkim zarzuciła, że jej zobowiązanie nie istnieje gdyż jest przedawnione. Do tego zarzutu organ II instancji w ogóle się nie odniósł. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż rozpoznanie tego zarzutu wymaga jakiegoś postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w świetle art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64 poz.593 /. Zresztą Kolegium na potrzebę przeprowadzenia jakiegoś postępowania wyjaśniającego w ogóle nie wskazuje. Mając na uwadze powyższe okoliczności zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś na podstawie art. 152 tej ustawy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło