II SA/Ke 287/15

WyrokWSA w Kielcach2015-05-07

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Jacek Kuza, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która faktycznie zamieszkuje pod innym adresem niż adres zameldowania, pomimo braku jej wyprowadzki z dotychczasowego lokalu, w sytuacji gdy nastąpiły przekształcenia własnościowe nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny jest zobowiązany do ustalenia, czy osoba zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały i czy lokal ten stanowi jej centrum życiowe. W przypadku gdy na skutek przekształceń własnościowych osoba faktycznie zamieszkuje pod innym adresem niż adres zameldowania, utrzymywanie dotychczasowego zameldowania stanowi fikcję meldunkową, która jest niedopuszczalna. W takiej sytuacji organ może wydać decyzję o wymeldowaniu, aby doprowadzić do zgodności faktycznego miejsca pobytu z miejscem rejestracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organ I instancji uznał, że R. K. opuścił lokal przy ul. P. 18 i zamieszkuje pod innym adresem (ul. S. 1C) po podziale majątku spadkowego. Wojewoda utrzymał tę decyzję, wskazując na rozbieżność między adresem zameldowania a faktycznym miejscem zamieszkania. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody z dnia 27 stycznia 2015r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 27 stycznia 2015 r. znak: [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania R. K., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 3 grudnia 2014 r. znak: [...], o wymeldowaniu z pobytu stałego R. K. z lokalu położonego w miejscowości K. przy ul. P. 18. Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było na wniosek M. K. Organ I instancji uznał, że w stosunku do R. K. zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniające wydanie opisanej na wstępie decyzji z dnia 3 grudnia 2014 r. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się R. K., który złożył odwołanie do Wojewody. Rozpatrując odwołanie organ nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podkreślając rejestracyjny charakter zawartych w ewidencji ludności danych dotyczących miejsca pobytu osób, stwierdził, że organ ewidencyjny zobowiązany był zatem do ustalenia, czy R. K. zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały i czy lokal ten stanowi jego centrum życiowe. Organ odwoławczy w oparciu o księgi wieczyste, mapę internetową, decyzję Urzędu Rejonowego w K. zatwierdzającą podział działki nr 4839/2 oraz akt notarialny dotyczący podziału majątku spadkowego ustalił, że przedmiotowa nieruchomość wraz z domem mieszkalnym usytuowana była przy skrzyżowaniu dwóch ulic: P. i W. S. pod adresem: ul. P. 18. W 1996 roku na skutek działu spadku powstały 3 działki: nr 4839/3, 4839/4 i 4839/5. Działka nr 4839/4 z częścią domu stała się własnością M. K. i I. K., a działka nr 4839/5 wraz z południową częścią domu stała się własnością M. K. Po podziale nieruchomości R. K. wraz z żoną M. i synem M. zamieszkał w części przyporządkowanej do ul. S.. Wejście na tę nieruchomość jak i do usytuowanych na niej budynków jest wyłącznie od ulicy W. S. Natomiast wejście na działkę nr 4839/5 usytuowane jest od ul. P. Przywołując treść § 5 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organ wyjaśnił, że część budynku stanowiąca własność M. K. i I. K., która znajduje się na działce nr 4839/4, przyporządkowana jest administracyjnie do ul. S. nr 1C. Taki zapis widnieje również w księdze wieczystej. Również furtka i brama wjazdowa znajdują się od ul. S.. Zdaniem organu zachodzą więc przesłanki wymeldowania R. K. z lokalu pod adresem: ul. P. 18, skoro zamieszkuje w lokalu pod adresem: S. 1C. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych. W uzasadnieniu zakwestionował stanowisko organu, że nie wykonuje czynności dnia codziennego pod adresem: ul. P. 18, ponieważ nigdy nie opuścił przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z ewidencją od wielu lat zamieszkuje przy ul. P. 18 i nie wydarzyło się nic, co dawałoby podstawę do zastosowania w stosunku do niego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i i dowodach osobistych. Zdaniem skarżącego dział spadku nie ma pierwszeństwa przed stanem prawnym wynikającym z ewidencji ludności. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza, że staje się osobą niezameldowaną. Skarżący zarzucił dodatkowo naruszenie art. 107 § 3 Kpa, ponieważ uzasadnienie decyzji nie wskazuje faktów, ani nie wyjaśnia podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2015 r. uczestniczka M. K. podniosła, że nadanie nowego adresu nie jest dla M. K. okolicznością nową, a mimo to nie dokonała ona przemeldowania wraz z mężem na swoją część działki. Na potwierdzenie tego stanowiska przedstawiła pismo M. K. z dnia 23.12.2010r. skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w którym informuje, że wedle jej wiedzy "w latach 90-tych toczyło się nawet postępowanie administracyjne w wyniku którego lokal ten (na działce nr 4839/4) miał otrzymać osobną numerację i adres (planowo: ul. S. 1C)". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Zgodnie z art. 10 ust. 2 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej "ustawa", zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Istotą ewidencji ludności jest więc dokumentowanie faktów co do pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy też rozstrzyganie na tym tle sporów. Osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma obowiązek zameldować się w miejscu pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące, a gdy opuszcza lokal, w którym jest zameldowana, wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jeśli nie dopełni wyżej wskazanego obowiązku to wówczas organ gminy na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy wydaje (na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu) decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic, i adresów (Dz.U. 2012, poz. 125) określa m.inn. szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Dane ewidencji dotyczą: miejscowości (§3), ulic i placów (§4), numerów porządkowych budynków (§ 5). Na adres budynku składają się informacje wymienione w § 6 cyt. rozporządzenia, w tym nazwa ulicy i numer porządkowy, kod pocztowy. Zgodnie z ust. 7 § 5 – w przypadku budynków, położonych w bezpośrednim sąsiedztwie dwu lub więcej ulic, posiadających odrębne wejścia od strony sąsiadujących z nimi ulic albo, gdy budynek położony przy jednej ulicy posiada więcej niż jedno wejście główne, budynkom tym może być nadawanych wiele numerów porządkowych, związanych ze wszystkimi głównymi wejściami do budynku. Ze względu na treść przytoczonych regulacji należy uznać, że każdy budynek mieszkalny jest odrębnie identyfikowany, a cechami wyróżniającymi jest m.inn. miejscowość, ulica i numer porządkowy. Z niekwestionowanych w sprawie ustaleń wynika, że skarżący od 1993 roku zamieszkiwał w lokalu położonym w K. przy ul. P. 18, znajdującym się na działce nr ew. 4839/2. Bezsporne jest również, że aktualnie (od 1996 roku) zamieszkuje wraz żoną oraz synem w części budynku mieszkalnego znajdującej się na działce nr 4839/4, położonej przy ul. S., prostopadłej do ul. P., zaś działka nr 4839/5 stanowi przedmiot odrębnej własności M. K. Nie budzi wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z dwoma zabudowanymi budynkami mieszkalnymi nieruchomościami, położonymi przy różnych ulicach. Wprawdzie więc skarżący zamieszkuje w tym samym lokalu, ale zgodnie z danymi w księdze wieczystej nr [...] nie zamieszkuje pod adresem: K. ul. P. 18, ale faktyczny adres to: K. ul. S. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby zamieszkiwał w lokalu znajdującym się na działce nr 4839/5 - przyporządkowanej administracyjnie do ul. P. 18-, dla której to nieruchomości urządzona jest księga wieczysta nr [...]. W ocenie Sądu na równi z opuszczeniem miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, rozumieć należy sytuację, w której na skutek przekształceń własnościowych dana osoba zamieszkuje w lokalu pod innym adresem niż poprzednio, pomimo że nigdzie się nie wyprowadzała. Utrzymywanie w dalszym ciągu zameldowania skarżącego przy ul. P. 18 oznaczałoby, że zamieszkuje on faktycznie w lokalu znajdującym się na działce nr 4839/5, stanowiącej własność M. K., co w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie jest prawdą. W konsekwencji oznaczałoby utrzymywanie niedopuszczalnej w świetle przepisów ustawy fikcji meldunkowej. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, trafnie organ odwoławczy uznał w zaskarżonej decyzji, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu, gdyż organ ten podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, który ocenił prawidłowo. Materiał ten zdaniem Sądu pozwalał na dokonanie oceny, że w stosunku do skarżącego zaistniała przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy. Ocena ta jest zgodna z zasadami logicznego myślenia, doświadczeniem życiowym i z zachowaniem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Nie ma przeszkód aby skarżący zameldował się w lokalu przy ul. S. 1C, skoro tam właśnie zamieszkuje. Wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji zdarzenia - administracyjnym stwierdzeniem opuszczenia miejsca pobytu. Wymeldowanie nie pozbawia osoby wymeldowanej praw do lokalu, jeśli osoba ta prawa te posiada. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie prowadzi do powstania, ani też do zmiany stosunków prawnorzeczowych na nieruchomości. Innymi słowy ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło