II SA/Ke 288/05

WyrokWSA w Kielcach2006-01-20

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego powinien wydać nakaz rozbiórki linii energetycznej wybudowanej na działce, na którą inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, mimo że linia została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego w części odmawiającej nakazu rozbiórki linii energetycznej przebiegającej przez działkę skarżących, ponieważ linia ta została wybudowana na tej konkretnej działce bez wymaganego pozwolenia na budowę. Uchylenie pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowienia postępowania nie zwalnia organów z obowiązku rozważenia nakazu rozbiórki w przypadku budowy bez pozwolenia na konkretnej nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazu rozbiórki linii kablowej energetycznej 15kV, która została przeprowadzona przez ich działkę nr 696 bez ich zgody. Linia została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona w wyniku wznowienia postępowania z powodu braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością nr 696. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wydania nakazu rozbiórki, uznając, że linia została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie zachodzą przesłanki do jej rozbiórki. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części odmawiającej wydania nakazu rozbiórki linii kablowej energetycznej na odcinku przebiegającym przez działkę nr 696. W pozostałej części skargi oddalono. Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji w części uchylonej do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 288/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: referent stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skarg M. K., A. J., H. J., W. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki linii kablowej energetycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej wydania nakazu rozbiórki linii kablowej energetycznej na odcinku przebiegającym przez działkę położoną w B. , oznaczoną w ewidencji gruntów numerem 696, II. w pozostałej części skargi oddala, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji w części opisanej w pkt I wyroku do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] odmawiającej M. K. dokonania rozbiórki linii kablowej energetycznej 15kV na działkach położonych w B. oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: 178,179,180,181,187,189,195,183,182,1,653/1,300,293/5,302,533,621,678,312,155,187,154 - na podstawie art.138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż organ I instancji w oparciu o art.51 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. odmówił nakazu rozbiórki przedmiotowej linii kablowej energetycznej. Od decyzji tej odwołała się M. K. podnosząc, że linia kablowa została wykonana bez jej zgody, a decyzją z dnia [...]. Starosta uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę tej linii kablowej i odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla tej inwestycji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w B. w dniu 20.05.1997r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Zakładu Energetycznego Okręgu R. w S. na budowę linii kablowej 15 kV na terenach obrębu 07 na przedmiotowych działkach. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w B. wznowił postępowanie w/w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] . Jak podał dalej w uzasadnieniu organ odwoławczy, w latach 1998-2003 toczyło się postępowanie wznowieniowe, które zakończyło się wydaniem przez Starostę B. decyzji z dnia [...]. uchylającej ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia[...]i odmawiającą wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej linii kablowej 15kV z powodu braku dowodu dysponowania na cele budowlane nieruchomością nr ew.696 położoną w B. Inwestor w międzyczasie w dniu 12.02.1998r. zgłosił zakończenie budowy przedmiotowej inwestycji. W piśmie z dnia 1.10.2003r. M. K. zwróciła się do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej linii energetycznej, w wyniku czego została wydana- w oparciu o przepis art.51 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r - zaskarżona decyzja. Organ II instancji cytując treść art. 50 i 51 ust.1 i5 w/w ustawy w pełni zgodził się z argumentacją organu I instancji, iż w sprawie nie zachodzi żaden z trzech przypadków o jakim mowa w przepisie art.50 ust.1 i dlatego brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki. Inwestor wykonał roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Aż do zakończenia robót inwestor był w posiadaniu pozwolenia na budowę. W toku postępowania wznowieniowego nie zapadło postanowienie o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art.152 kpa. Wykonane roboty nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądż zagrożenia środowiska oraz nie odbiegają od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Sprawy odszkodowań za wyrządzone straty nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego lecz do właściwości sądów cywilnych. W konkluzji swego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z powoływanymi wyżej przepisami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - A.J., M. K. i H. J. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.50 ust.1 pkt.1 i art.51 ust.5 ustawy Prawo budowlane z 1994r. polegające na przyjęciu, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do orzeczenia rozbiórki, podczas gdy inwestycja została wykonana bez pozwolenia na budowę, skoro decyzja ta wskutek wznowienia postępowania utraciła swój byt prawny. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, iż są współwłaścicielami działki nr 696 położonej w B. przy ul. H., przez którą to działkę inwestor - Zakład Energetyczny Okręgu R. w S. bez ich zgody i wiedzy przeprowadził podziemną linię energetyczną w postaci kabla 15 kV. Inwestor nie posiadał wobec tego prawa do dysponowania tą działką na cele budowlane. W ocenie skarżących, organ w ogóle nie rozważył, możliwości rozbiórki przedmiotowej linii energetycznej na odcinku przebiegającym przez ich działkę nr 696, co skłoniłoby inwestora do przebudowy linii kablowej w taki sposób, aby tę działkę omijała. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są zasadne częściowo. Nie można się zgodzić z tym zarzutem skarg, iż przedmiotowa linia kablowa energetyczna 15 kV została wykonana przez Zakład Energetyczny Okręgu R. w S. na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów B. numerami : 178, 179, 180, 181, 187, 189, 195, 183, 182,1,653/1,300,293/5,302,533,621,678,312,155,187, 154 bez pozwolenia na budowę i dlatego winna ulec rozbiórce. Jak bowiem wynika z akt sprawy inwestor posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę tej inwestycji na wskazanych wyżej działkach, wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. w dniu [...]i w oparciu o tę decyzję na w/w działkach inwestycję tę zrealizował. W wyniku toczącego się od 1997r. postępowania wznowieniowego, Starosta B. decyzją z dnia [...] uchylił w/w decyzję o pozwoleniu na budowę i odmówił wydania pozwolenia na budowę tej inwestycji, wobec braku prawa inwestora do dysponowania na cele budowlane działką nr 696 położoną w B. przy ul. H., a stanowiącą współwłasność skarżących. Jednak uchylenie powyższej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] które nastąpiło w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, nie daje podstaw w świetle okoliczności sprawy, do orzeczenia rozbiórki linii energetycznej wykonanej na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów B. numerami 178,179,180,181,187,189,195,183,182,1,653/1,300,293/5,302,533,621,678,312,155,187,154. Zgodzić się należy w tym zakresie z organem odwoławczym, że w sprawie nie występują przesłanki o jakich mowa w art.51 ust.1 pkt.1 w zw. z art.50 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r./Dz.U z 2003r, nr 207, poz.2016 z późn.zm./ Przede wszystkim art. 51 w/w ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wyraźnie nawiązuje do treści zawartej w art. 50 i w sposób nie budzący wątpliwości przesądza, że wydawane na jego podstawie decyzje zapadają, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art.48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 czyli : 1.bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Żadna z tych przesłanek, jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów nadzoru budowlanego, co do robót budowlanych wykonanych na działkach objętych pozwoleniem na budowę z dnia [...] nie zachodzi. W szczególności wykonane roboty nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia ani nie powodują zagrożenia dla środowiska, ani też nie odbiegają od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Podkreślić należy także, że prace budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa i została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną. W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi, iż cała linia kablowa energetyczna /cała inwestycja/ została wykonana bez pozwolenia na budowę i winna ulec rozbiórce są niezasadne i w tym zakresie skargi podlegały oddaleniu / pkt.II wyroku/ na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. z 2002r, nr 153, poz.1270 ze zm./. Organy orzekające w sprawie pominęły jednak i w ogóle nie odniosły się do faktu, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii energetycznej z dnia [...] ./ a wynika to z treści tej decyzji cytowanej przez organy nadzoru budowlanego, bo w aktach sprawy tej decyzji nie ma/, w swym rozstrzygnięciem nie obejmuje działki nr 696 stanowiącej współwłasność skarżących. Wobec tego zauważyć trzeba, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę tej inwestycji w swej treści, nie przewidywała budowy linii energetycznej na działce skarżących - a zatem nie zezwalała inwestorowi na jej budowę na działce nr 696. Oznacza to, że wybudowanie linii energetycznej na tej działce nastąpiło bez pozwolenia na budowę czyli w warunkach samowoli budowlanej. Organy nadzoru budowlanego nie zauważyły tego problemu i nie dokonały jego prawnej oceny w świetle przepisów ustawy cyt. ustawy Prawo budowlane z 1994r., z tego powodu uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w części odmawiającej wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej wybudowanej bez pozwolenia na budowę na działce skarżących, została wydana bez wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy z naruszeniem art. 7, 77 par.1 i 107 par.3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie wniosek M. K. o rozbiórkę przedmiotowej linii energetycznej 15 kV, organy nadzoru budowlanego winny przeprowadzić postępowanie administracyjne, w trakcie którego ustalą i rozstrzygną czy zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki tej linii wybudowanej bez pozwolenia na budowę na działce nr.696 położonej w B. Z tych względów na podstawie art.145 par.1 pkt.1 c Organy orzekające w sprawie przeoczyły jednak i w ogóle nie odniosły się do faktu, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii energetycznej z dnia [...]./ a wynika to z treści tej decyzji cytowanej przez organy nadzoru budowlanego, bo w aktach sprawy tej decyzji nie ma/, w swym rozstrzygnięciu nie obejmuje działki nr 696 stanowiącej współwłasność skarżących. Skoro zatem ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę tej inwestycji w swej treści, nie przewidywała - a zatem nie zezwalała na budowę linii energetycznej 15kV na działce nr 696, oznacza to, że wybudowanie linii energetycznej na tej działce nastąpiło bez pozwolenia na budowę czyli w warunkach samowoli budowlanej. Organy nadzoru budowlanego nie zauważyły tego problemu i nie dokonały jego prawnej oceny w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994r. co powoduje, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w części odmawiającej wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej wybudowanej bez pozwolenia na budowę na działce skarżących została wydana bez wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy z naruszeniem art. 7, 77 i 107 par.3 kpa. Rozpatrując ponownie wniosek M. K. o rozbiórkę przedmiotowej linii energetycznej 15 kV, organy nadzoru budowlanego winny przeprowadzić postępowanie administracyjne, w trakcie którego ustalą i rozstrzygną czy zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki tej linii, wybudowanej bez pozwolenia na budowę na działce nr.696 położonej w B. Z powyższych względów na podstawie art.145par.1 pkt.1c cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono w części decyzje obu organów / pkt. I wyroku/. Na podstawie art.152 tej ustawy wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim została uchylona.

Powołane przepisy

art.138art.51 ust.1art. 50art.50 ust.1art.152 kpart.51 ust.5 ustawyart.50 ust.1 ustawyart. 51art.48art. 50 ust. 1art. 30 ust. 1art.151 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło