II SA/Ke 288/13
WyrokWSA w Kielcach2013-07-11
Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów, jeśli wnioskodawca nie jest właścicielem tych gruntów ani inną osobą uprawnioną do złożenia takiego wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie dotyczyło wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów, a wnioskodawca nie wykazał swojego legitymacji procesowej jako właściciel lub inna osoba uprawniona do złożenia takiego wniosku zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Brak legitymacji procesowej wnioskodawcy stanowi uzasadnioną przyczynę do odmowy wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
W. G. złożył szereg wniosków o wprowadzenie zmian w rejestrze gruntów, w tym o uregulowanie ewidencji dla działek, których nie był właścicielem. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w tej części, wskazując na brak legitymacji procesowej wnioskodawcy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W. G. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i celowe działanie na jego niekorzyść.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmiany w rejestrze gruntów 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata W. C. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia W. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie Starosty S. z dnia 31 stycznia 2013 r.
Postanowieniem tym, podjętym na podstawie art. 61a kpa organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania W. G. w przedmiocie wprowadzenia zmiany w rejestrze gruntów obrębu O. gmina O. polegającej na uregulowaniu ewidencji gruntów dla działek numer 1119, 1350/1, 1685, 1365/1, obręb O. zgodnie z aktem notarialnym Rep "A" Nr [...] z dnia 3 lipca 1965 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, przedmiotem postanowienia organu pierwszej instancji był wniosek W. G. z dnia 23 lipca 2004 r. zmodyfikowany kolejnymi pismami z dnia 5 czerwca 2006 r., 8 stycznia 2008 r., 8 kwietnia 2010 r., 8 września 2010 r., 14 lutego 2011 r., 15 grudnia 2011 r., 3 stycznia 2012 r. Organ wskazał, że z treści wniosku oraz kolejnych pism wynikało żądanie wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów obrębu O. gminy O. polegających na:
1) "uregulowaniu ewidencji gruntów dla działek numer 1119, 1350/1, 1685, 1365/1, 1366/1, 1352, 1643 obręb O. zgodnie z aktem notarialnym Rep "A" Nr [...] z dnia 3 lipca 1965r."
2) "wykonanie wykazu zmian gruntowych działek 1/3, 1/4, 1/5 ujawnionych w księdze wieczystej nr [...] z "prawidłową" ewidencją gruntów i na podstawie aktu notarialnego Rep A [...] z dnia 3 lipca 1965r.",
3) "wytyczenie obrębu O. – N. wzdłuż działek numer 1366/1, 1643",
4) "wyznaczenie prawidłowego biegu rzeki T. wzdłuż działek numer 1350/1, 1365/1, 1366/1, 1685, 1119 zgodnie ze stanem faktycznym w terenie oraz przywrócenie po obu stronach rzeki lądów na wysokości działki 1119 o powierzchni 440 m x 2 m x 2 = 1760 m kw. i 1685 o powierzchni 685 m x 2 m x 2 = 2740 m kw.",
5) "wyznaczeniu prawidłowego przebiegu granicy na wysokości działek nr 1359/1, 1359/2 a działką numer 1365/1",
6) "zmianie powierzchni działek numer 1349, 1653/1, 1653/2, 1352",
7) "zmianie klasyfikacji w działkach numer 1312, 1366/1, 1365/1, 1653/1, 1653/2, 1350/1, 1643, 1352, 1362, 1357, 1656 obręb O.",
8) "uregulowaniu stanu prawnego drogi O. – P. na wysokości działek 1653/1, 1653/2, 1352, 1362, 1357, 1656 obręb O.",
9) "unieważnieniu ewidencji gruntów i budynków, jednostka rejestrowa G.224 obręb O. działki numer 1353, 1366/1, 1643",
10) "likwidacji działki numer 1643 i połączeniu jej z działką numer 1366/1, gdzie nowo powstała działka ma mieć powierzchnię 2,28 ha",
11) "wpisanie wnioskodawcy jako właściciela działek numer 1366/1, 1643, 1365/1, 1119, 1685, 1352, 1350/1",
12) "sprostowaniu nieprawidłowych zapisów dotyczących działek numer 1349 i 1312".
Organ wskazał, że zgodnie z art. 62 kpa w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Z analizy żądań W. G. wynika, że każde z nich odnosi się do innego stanu faktycznego, inna jest również podstawa prawna, albowiem nie wszystkie odnoszą się do ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu treść tych żądań nie spełnia wymogów do wszczęcia i prowadzenia jednego postępowania administracyjnego.
Przedmiotem postanowienia Starosty S. z dnia 31 stycznia 2013 r. było żądanie dotyczące wprowadzenia zmiany w rejestrze gruntów O. gm. O. polegającej na uregulowaniu ewidencji gruntów dla działek numer 1119, 1350/1, 1685, 1365/1, 1366/1, 1352, 1643 obręb O. zgodnie z aktem notarialnym Rep "A" Nr [...] z dnia 3 lipca 1965r. Analizując to żądanie organ pierwszej instancji ustalił, że działki nr 1119, 1350/1, 1685, 1365/1 nie stanowią własności W. G. Z materiału zgromadzonego przez organ jak również z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcą wynika, że grunty oznaczone obecnie jako działki nr 1119, 1350/1, 1685, 1365/1, 1366/1, 1352, 1643 wchodziły niegdyś w skład jednej nieruchomości należącej do J. K. Nieruchomość ta została podzielona na działki nr 1/1, 1/3, 1/4, 1/5. Aktem notarialnym z dnia 3 lipca 1965 r. Rep. "A" Nr [...] J. K. darował nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1/1 swojemu synowi A. K., a działki nr 1/3,1/4, 1/5 swojej córce M. G.
Organ wskazał, że w 1968 r. założono ewidencję gruntów dla wsi O. i w rejestrach z 1968 r. został wpisany A. K. jako właściciel gruntów oznaczonych między innymi jako działki nr 1119, 1350, 1685, 1365, a M. G. jako właścicielka gruntów oznaczonych jako działki nr 1352, 1366, 1643, które darowała swojemu synowi W. G. Z dokumentów będących podstawa założenia ksiąg wieczystych działki nr 1119, 1350, 1685, 1365 odpowiadały nieruchomości oznaczonej jako działka 1/1 opisanej w akcie notarialnym z dnia 3 lipca 1965 r. Rep "A" Nr [...] z wyłączeniem rowów i dróg. Działki oznaczone nr 1119, 1350, 1685 A. K. darował swojemu synowi L. K., a działkę oznaczoną nr 1365 córce E. K. W wyniku odnowienia operatu ewidencyjnego w 1994 r. numery działek 1350, 1365 uległy zmianie i w aktualnej ewidencji gruntów i budynków figurują pod numerami 1350/1 i 1365/1.
Organ podkreślił, że W. G. nie jest właścicielem gruntów oznaczonych jako działki 1119, 1350/1, 1685, 1365/1. Organ wskazał, że prawo własności do nieruchomości składającej się z gruntów oznaczonych aktualnie jako działki 1119, 1350/1, 1685, 1365/1 oraz prawo własności do nieruchomości składającej się z gruntów oznaczonych aktualnie jako działki nr 1352, 1366, 1643 wywodzi się z tego samego dokumentu jakim jest akt notarialny z dnia 3 lipca 1965 r. Rep. "A" Nr [...] to jednak nie daje to W. G. aktualnie właścicielowi działek 1352, 1366, 1643 prawa do występowania z wnioskiem o dokonanie zmian w imieniu właścicieli działek 1119, 1350/1, 1685, 1365/1.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stroną zgodnie z art. 28 kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w cytowanym przepisie to interes oparty na prawie.
Organ podkreślił, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454). Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia tj. właścicieli nieruchomości, a w przypadkach ich braku, osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają, użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywania prawa własności lub innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, dane dotyczące osób i jednostek organizacyjnych, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, zwanych dalej "dzierżawcami", zgłoszonych do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ wskazał, że W. G. nie jest żadną z wyżej wymienionych osób w odniesieniu do gruntów oznaczonych obecnie jako działki 1119, 1350/1, 1685, 1365/1.
W takiej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie na podstawie przepisu 61a kpa odmówił W. G. wszczęcia postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmiany w rejestrze gruntów obrębu O. gmina O. polegającej na uregulowaniu ewidencji gruntów dla działek numer 1119, 1350/1, 1685, 1365/1, obręb O. zgodnie z aktem notarialnym Rep "A" Nr [...] z dnia 3 lipca 1965 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł W. G., domagając się korzystnego rozstrzygnięcia.
Skarżący zarzuciła organom administracji publicznej celowe działanie na jego niekorzyść, robienie przekrętów nieprawidłowości i w załączeniu do skargi dołączył dwa pisma skierowane do niego przez Starostwo Powiatowe w S., które zdaniem jego wszystko wyjaśniają. Na rozprawie dnia 11 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 77 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie pozostawania jego w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Stanowisko organu w niniejszej sprawie jest wynikiem min. stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 października 2011 r. w sprawie II SA/Ke 478/11 gdzie Sąd oddalił skargę W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 czerwca 2011 r. w przedmiocie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów. W niniejszej sprawie sąd wskazał, że istotą postępowania administracyjnego jest to, że toczy się ono w jednej sprawie administracyjnej, obowiązuje więc zasada "jedna sprawa-jedna decyzja", co w świetle kilkunastu żądań o różnej materii formułowanych przez W. G. ma decydujące znaczenie co do prowadzonego postępowania i zapadających rozstrzygnięć.
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 marca 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 31 stycznia 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być zatem brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zapadło w wyniku rozpatrzenia wniosku W. G. w przedmiocie wprowadzenia zmiany w rejestrze gruntów obrębu O. gmina O. polegającej na uregulowaniu ewidencji gruntów dla działek numer 1119, 1350/1, 1685, 1365/1, obręb O. zgodnie z aktem notarialnym Rep "A" Nr [...] z dnia 3 lipca 1965 r.
Ten konkretny wniosek będący przedmiotem badania w niniejszej sprawie poskutkował wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Bezsporne jest, że skarżący W. G. nie jest właścicielem ani też żadną z osób uprawnionych do złożenia wniosku o przedmiecie zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek oznaczonych nr 1119, 1350/1, 1685, 1365/1, obręb O.
Jak wskazały słusznie organy kwestie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2001r. Nr 38 poz. 454). I zgodnie z tymi przepisami dane zawarte w ewidencji mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek stron ściśle w przepisach określonych.
W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, iż zasadnie na podstawie art. 61a § 1 kpa odmówiono skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany w rejestrze gruntów obrębu O. gmina O. polegającej na uregulowaniu ewidencji gruntów dla działek numer 1119, 1350/1, 1685, 1365/1, obręb O. zgodnie z aktem notarialnym Rep "A" Nr [...] z dnia 3 lipca 1965 r. z przyczyny, że wniosek nie pochodzi od uprawnionej strony.
Należy wskazać, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że żądanie wprowadzenia zmian odnośnie działek 1366/1, 1352, 1643 obręb O., których właścicielem jest skarżący zostanie rozstrzygnięte odrębnie, jak również pozostałe jego żądania. Odnosząc się natomiast do skargi W. G. i złożonych dwóch pism to po oznaczeniu tych pism ( [...] ) ewidentnie wynika, że dotyczą one właśnie innych postępowań wszczętych przez W. G. w Starostwie Powiatowym w S. Postępowanie które było przedmiotem oceny w niniejszej sprawie oznaczone było sygnaturą [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło