II SA/Ke 288/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania B. M., utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją organu I instancji z dnia 4.11.2010r. B. M. został uznany za osobę bezrobotną z dniem 4.11.2010r. Strona otrzymała wówczas "Informację dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy", zawierającą w swej treści pouczenie, że w przypadku odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie, tj. m. in. prac społecznie użytecznych następuje pozbawienie statusu bezrobotnego od dnia odmowy na okres odpowiednio 120, 180 lub 270 dni, w zależności od liczby odmów. Zainteresowany potwierdził podpisem fakt zapoznania się z ww. "Informacją" i otrzymanie jej jednego egzemplarza. W dniu 27.02.2017r. B. M. została przedstawiona propozycja prac społecznie użytecznych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie, na stanowisku pracownik porządkowo – gospodarczy, której przyjęcia bezrobotny odmówił, bez składania jakichkolwiek wyjaśnień. Mając na uwadze powyższe organ I instancji decyzją z dnia [...] pozbawił B. M. statusu osoby bezrobotnej od dnia 27.02.2017r. na okres 120 dni – na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 33 ust. 4h i 4ca w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016r. poz.645 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. M., wyjaśniając, że nigdy nie zaproponowano mu funduszy na bilety komunikacji publicznej, aby szukać pracy poza terenem [...] i województwem świętokrzyskim. Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazał, że z treści odwołania nie wynika jaka była przyczyna odmowy przyjęcia prac społecznie użytecznych przez stronę. Natomiast osoby rejestrujące się jako osoby bezrobotne (co nie jest czynnością obligatoryjną) muszą poddać się pewnym rygorom związanym z tym faktem. Nieuzasadniona odmowa skorzystania z proponowanych świadczeń jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw wynikających z posiadanego statusu. Organ podkreślił, że wykonywanie prac społecznie użytecznych to jedna z form aktywizacji, która przynosi dochód. Wymiar czasu pracy wynosi maksymalnie 10 godzin w tygodniu, a świadczenie pracy odbywa się na terenie gminy, w której bezrobotny zamieszkuje lub przebywa – co nie wyklucza możliwości poszukiwania zatrudnienia w innym zawodzie. Tym samym, uwzględniając również fakt, że B. M. jest osobą długotrwale bezrobotną, organ stwierdził, że skierowanie do prac społecznie użytecznych było właściwą, racjonalną formą aktywizacji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł B. M., domagając się uchylenia decyzji Wojewody i wskazując że rozstrzygnięcie to nie uwzględniło w sposób obiektywny i prospołeczny argumentu i wiadomości, że Miejski Urząd Pracy nie zaproponował stronie funduszy na bilety komunikacji publicznej celem szukania pracy poza miastem [...]. To właśnie jest, zdaniem strony, tzw. rozszerzona aktywizacja i alternatywa dla bezrobotnego lub jego biznesowej inwencji. Skarżący zarzucił organom brak dostosowania ich działań w poszukiwaniu dla zatrudnienia wynikającego z jego wykształcenia oraz kreatywnych zdolności. Stronie nie zaproponowano również kontaktu i konsultacji z Departamentem Innowacji w swoich strukturach organizacyjnych, pomimo że osiągnięcia naukowe- kreatywne skarżącego mogą przynieść nieprzecenione korzyści gospodarcze i rozwojowe. Natomiast propozycję Miejskiego Urzędu Pracy wykonywania prac społecznie użytecznych B. M. ocenił jako niedostosowaną do jego predyspozycji, mogącą naruszać jego dobra osobiste. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Na rozprawie sądowej B. M. poparł skargę i oświadczył, że nie przyjął propozycji pracy, bo jest dla niego nieodpowiednia. Obecnie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w postaci obiadów i otrzymuje 170 zł zasiłku miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy odpowiada zgromadzonym dowodom. Z materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych wynika, że skarżący w dniu 4 listopada 2010r zarejestrował się w PUP jako bezrobotny i decyzją z tej daty został uznany z dniem 4 listopada 2010r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Była to już szósta rejestracja skarżącego. Od dnia 13 kwietnia 2016r. skarżący został objęty Indywidualnym Planem Działania, w ramach którego został ustalony II profil pomocy. Z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że w dniu 23 lutego 2017r. skarżący otrzymał wezwanie do stawiennictwa w MUP w celu przyjęcia propozycji prac społecznie użytecznych w MOPR na stanowisku pracownika porządkowo-gospodarczego. Skarżący odmówił przyjęcia propozycji i złożenia wyjaśnień w zakresie powodów tej odmowy. Organ prawidłowo również ustalił, że skarżący ani w dniu kiedy otrzymał propozycję prac społecznie użytecznych, ani na etapie postępowania administracyjnego nie podał przyczyny odmowy przyjęcia pomocy. W tej sytuacji organ zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a) z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016r. poz. 23), zwanej dalej ustawą, prawidłowo wydał decyzję w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 27 lutego 2017r. na okres 120 dni. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, do wykonywania prac społecznie użytecznych (o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 23a ustawy) kierowane są osoby bezrobotne korzystające z pomocy społecznej, dla których MUP ustalił profil pomocy II i III. Prace te wykonywane są na terenie gminy w szczególności w komórkach organizacyjnych pomocy społecznej, organizacjach lub instytucjach zajmujących się pomocą charytatywną. Wykonywanie prac społecznie użytecznych to jedna z form aktywizacji, która nie skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej, a więc przynosi dochód. Bezrobotny otrzymuje świadczenie za wykonywanie prac, refundowane przez MUP ze środków Funduszu Pracy. Są to prace stanowiące formę aktywizacji społeczno - zawodowej osób bezrobotnych korzystających z pomocy społecznej. W ten sposób osoby bezrobotne włącza się w rytm pracy po długim okresie braku aktywności i korzystania ze świadczeń, a tym samym przygotowuje uczestników do wymagań stawianych przez pracodawców. Z akt sprawy niniejszej wynika, że skarżący jest osobą długotrwale bezrobotną (rejestracja w 2010r.), korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej. W świetle powyższego, należy podzielić stanowisko organu, że skierowanie skarżącego do prac społecznie użytecznych jest właściwą formą aktywizacji społeczno-zawodowej bezrobotnego korzystającego ze świadczeń z pomocy społecznej. Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 33 ust. 4 pkt 3 wskazuje, że pozbawienia statusu bezrobotnego organ dokonuje w razie ustalenia, że bezrobotny odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie (w sprawie niniejszej propozycji prac społecznie użytecznych). Uzasadniona przyczyna to sytuacja, która tylko czasowo uniemożliwia podjęcie zaoferowanej pomocy (np. choroba, wypadek lub inne nagłe zdarzenie). Podstawowym warunkiem, od którego zależy uzyskanie statusu osoby bezrobotnej, jest więc zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. W rozpoznawanej sprawie skarżący ani w dniu kiedy otrzymał propozycję prac społecznie użytecznych, ani na etapie postępowania administracyjnego nie podał przyczyny odmowy. Rejestracja w urzędzie pracy nie jest obligatoryjna. Daje ona osobom zarejestrowanym nie tylko określone prawa korzystania z różnorodnych form pomocy przewidzianych w ustawie, ale również nakłada obowiązki. Niewywiązanie się z obowiązków skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. W sprawie niniejszej, nie kwestionując posiadanego przez skarżącego wykształcenia wyższego (co wynika z karty rejestracji) oraz związanych z tym oczekiwań, należy zauważyć, że skarżący rejestrując się jako osoba bezrobotna złożył oświadczenie o zdolności i gotowości do podjęcia pracy i innych form pomocy (w tym prac społecznie użytecznych). Nic zatem nie stało na przeszkodzie by skarżący podjął tę formę aktywizacji i jednocześnie poszukiwał źródeł dochodu adekwatnych do posiadanej wiedzy, umiejętności i oczekiwań finansowych - zwłaszcza, że korzysta ze środków pomocy społecznej. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.