II SA/Ke 289/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Ref. stażysta Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi W. i B. małż. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji ; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/ Ke 289/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania W. i B. małżonków M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej odwołującym się dokonanie rozbiórki obiektów budowlanych związanych z prowadzoną działalnością polegającą na handlu opałem, materiałami budowlanymi i nawozami, zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr 48/3 w miejscowości P. Gm. M. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ ustalił, że w dniu 14 stycznia 2004r. organ I instancji przeprowadził kontrolę, w czasie której ustalono, że na działce nr 48/3 w miejscowości P. znajduje się skład węgla i prowadzona jest działalność polegająca na jego sprzedaży. Teren jest ogrodzony z trzech stron elementami prefabrykowanymi na wysokość 2 m, od strony drogi wybudowany jest cokół betonowy z osadzonymi w nim słupkami i z wypełnieniem z profili stalowych. Cały teren działki utwardzony jest betonem o gr. 20cm. Wzdłuż ogrodzenia od strony wschodniej usytuowane są następujące obiekty: 1/ obiekt o wymiarach 5,80m na 3,35 m o konstrukcji drewnianej, przykryty dachem o konstrukcji drewnianej, jednospadowej, pokrytej blachą, ustawiony na płycie betonowej i przymocowany do niej dyblami stalowymi, pełniący funkcję punktu sprzedaży, ściany i dach ocieplone wełną mineralną, 2/ obiekt o takich samych wymiarach i konstrukcji jak w pkt 1 , pełniący funkcję biura, 3/ garaż blaszak o wym. w rzucie 3,00 na 5,00 m pełniący funkcję pomieszczenia magazynowego, 4/ zbiorniki stalowe / 2 sztuki/ o pojemności 15 tyś. litrów, połączone z dystrybutorem paliw, jeden zbiornik napełniony olejem napędowym. Wszystkie obiekty zostały wybudowane bez dopełnienia czynności formalno- prawnych, właściciele nie posiadają żadnych dokumentów związanych z ich budową czy użytkowaniem. B. M. oświadczył, że działalność gospodarczą rozpoczął wspólnie z żoną w 1996 r. i wówczas powstał obiekt drewniany, pełniący funkcję punktu sprzedaży, w 1988 r. zostały ustawione zbiorniki stalowe, dystrybutor i garaż blaszak, w 2003 r. zrealizowano obiekt pełniący funkcję biura. Powyższe ustalenia skutkowały wydaniem przez organ I instancji decyzji nakazującej rozbiórkę w/w obiektów. Decyzję tę organ odwoławczy uznał za zasadną. Wskazał, że na budowę tych obiektów, stanowiących w istocie zespół obiektów handlowych i składowych wymagane było pozwolenie na budowę a nie tylko zgłoszenie, co wynika z art. 29 prawa budowlanego, który w sposób enumeratywny wymienia obiekty budowlane, na które nie jest wymagane pozwolenie. Z zebranego materiału wynika, że nie ma możliwości prowadzenia postępowania w celu zalegalizowania obiektów z uwagi na to, że istniejący skład opału nie jest zlokalizowany na terenie do tego przeznaczonym , gdyż zgodnie z ustaleniami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Miedziana Góra przedmiotowa działka położona jest na terenie łąk i pastwisk. Aktualny brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy Miedziana Góra uniemożliwia uzyskanie zaświadczenia o zgodności inwestycji z planem, a tym samym jej zalegalizowanie. Natomiast "mające nastąpić zmiany" w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego nie upoważniają organu nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania zmierzającego do legalizacji obiektów. W skardze na tę decyzję W.M. i B. M. zarzucili, iż "nie została jasno przesądzona kwestia" czy zabudowania, które wznieśli, mają charakter zabudowań na trwale połączonych z gruntem czy też nie, ich zdaniem nie są one trwale połączone, " a co za tym idzie nie podzielają losu nieruchomości gruntowej i nie mogą być traktowane jako budowle, do których stosuje się prawo budowlane". Ponadto skarżący wskazali, iż niezasadnie organ II instancji uznał, iż nie jest możliwa legalizacja tych zabudowań z powodu istnienia planu zagospodarowania przestrzennego, który ma na to nie zezwalać skoro od 1 stycznia 2004 r. wszelkie plany utraciły moc wiążącą. Obowiązująca obecnie zasada dobrego sąsiedztwa pozwala zdaniem skarżących na zabieganie o legalizację obiektów. W odpowiedzi na tę skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej uppsa). Dokonując tej kontroli sąd bada zgodność decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji będącej przedmiotem skargi jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Po pierwsze wskazać należy, iż zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004r., a więc i w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i w postanowieniu tym nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1. W niniejszej sprawie, ponieważ budowa została zakończona przed wszczęciem postępowania w sprawie, co miało miejsce w styczniu 2004 r., z oczywistych powodów nie zachodziła konieczność wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, co jednak nie zwalniało organu od obowiązku należytego wyjaśnienia, czy budowa jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organy obu instancji uznając, iż nie jest możliwe zalegalizowanie obiektów, takie ustalenie poczyniły jedynie na tej podstawie, iż poprzednio obowiązujący plan zagospodarowania nie przewidywał na tym terenie składu opału. W sytuacji jednak, gdy plan ten z końcem 2003 r. utracił moc, nie może on być wyznacznikiem tego, czy wzniesione obiekty budowlane są zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 48 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji jedynie przykładowo wskazywał, w jaki sposób należy badać zgodność budowy z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu, o czym świadczy sformułowanie " a w szczególności"; również ust. 3 tego art. przewidywał zobowiązanie inwestora do złożenia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a nie z planem zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też nie było prawidłowe stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji, że skoro aktualnie nie ma planu to legalizacja nie jest możliwa. Po drugie, zdaniem sądu, nie jest prawidłowe to, że jedną decyzją nałożono na skarżących obowiązek rozebrania kilku obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 48 ust.1 - Prawa budowlanego właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Nie jest dopuszczalne zdaniem sądu orzekanie jedną decyzja o rozbiórce kilku obiektów, zwłaszcza, iż w związku z możliwością ich legalizacji często zachodzi konieczność złożenia różnego rodzaju dokumentów. Poza tym jedne obiekty budowlane mogą być legalizowane a inne, z uwagi na brak przesłanek z art. 48 ust. 2, nie co także pociąga za sobą konieczność prowadzenia odrębnych postępowań. W niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły, że część obiektów, których nakazano rozbiórkę , została wzniesiona w 1988 r. i jeżeli to ustalenie nie jest omyłką, to do tych obiektów nie może mieć zastosowania art. 48 lecz stosownie do art. 103 Prawa budowlanego przepisy dotychczasowe. Stanowi to dodatkowy argument przemawiający za niedopuszczalnością objęcia jedną decyzją nakazu rozbiórki kilku obiektów budowlanych. Oceny tej nie może zmienić fakt, iż aktualnie wszystkie te obiekty służą prowadzeniu jednej działalności gospodarczej, polegającej na handlu opałem. Na etapie prowadzenia postępowania legalizacyjnego przedmiotem badania przez organy nadzoru budowlanego jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno- budowlanymi a nie kilku budów. Natomiast niezasadny jest zawarty w skardze zarzut dotyczący nie wyjaśnienia, czy budynki są czy też nie są trwale z gruntem związane jak również zaprezentowane przez skarżących stanowisko, iż jako nietrwale z gruntem związane nie są budowlami, do których stosuje się prawo budowlane. Definicja obiektu budowlanego oraz budowy zawarte są w art. 3 pkt 1 oraz 6 ustawy Prawo budowlane. I tak obiektem budowlanym w rozumieniu tego przepisu jest 1/ budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, 2/ budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz 3/ obiekt małej architektury. Z kolei przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Okoliczność, iż według twierdzeń skarżących wzniesione przez nich obiekty nie są trwale z gruntem połączone na ocenę, że dla ich wzniesienia było wymagane pozwolenie na budowę nie ma znaczenia. Zgodnie bowiem z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane / czyli w rozumieniu art. 2 pkt 7 budowę oraz prace, polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego/ można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Te ostatnie przepisy w sposób enumeratywny wyliczają budowy i roboty, nie wymagające takiego pozwolenia. Jeśli chodzi o obiekty niepołączone trwale z gruntem, to nie wymagają pozwolenia a tylko zgłoszenia jedynie tymczasowe obiekty budowlane, przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, określonego w zgłoszeniu. Skoro wzniesione przez skarżących obiekty stoją już kilka lat, ich budowa nie była zgłaszana, nie może budzić wątpliwości to, iż nie ma do nich zastosowania art. 29 pkt 12. Poza tym do wszystkich tych obiektów stosuje się przepisy prawa budowlanego. Mając jednak na uwadze wcześniej wskazane nieprawidłowości, polegające na naruszeniu art. 48 Prawa budowlanego a w związku z tym także art. 7 kpa, zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzją organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1ust. 1 pkt 1 a i c oraz art. 135 uppsa. Zgodnie z art. 152 uppsa Sąd orzekł, iż decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.