II SA/Ke 29/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 września 2017 r., znak: [...], o skierowaniu A. K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej K. wystąpił do Prezydenta Miasta K. o skierowanie A. K. na ww. badania lekarskie. W uzasadnieniu wskazał na dołączoną do wniosku opinię dwóch biegłych psychiatrów, z której wynika, że A. K. cierpi na zaburzenia depresyjno-lękowe na podłożu organicznych zmian osobowości, które mogą stanowić przeciwskazania do kierowania pojazdami. Mając na uwadze ww. okoliczności organ I instancji, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 5 września 2017 r. W odwołaniu A. K. stwierdził, że skierowanie na badania lekarskie jest formą zemsty Pani Prokurator za złożenie na nią skargi do Prokuratury Okręgowej w K.. Wskazał, że główną przyczyną jego problemów z Prezydentem Miasta jest naruszenie przez ten organ ustawy o gospodarce nieruchomościami przy wydawaniu decyzji o podziale nieruchomości. Dodał, że nie stać go na pokrycie kosztów badania. Organ odwoławczy, przywołując treść art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a i b ww. ustawy, wyjaśnił, że uprawnienie starosty do skierowania na badania lekarskie osoby, której stan zdrowia nasuwa uzasadnione zastrzeżenia, nie wymaga by osoba ta dopuściła się kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Powołując się na dołączoną do wniosku Prokuratora opinię lekarzy psychiatrów, wskazał, że o zaburzeniach depresyjno-lękowych A. K. świadczą: wewnętrzny niepokój, podbarwiony dysforycznie nastrój, przytępiony afekt, osłabienie pamięci, trudności w koncentracji uwagi i zapamiętywaniu, rozwlekłość, monotematyczność wypowiedzi, stany przygnębienia, niepokoju, leki, zaburzenia snu, sztywność postaw i sądów, wrogie nastawienie do sąsiadów. Od 2003 roku leczy się psychiatrycznie, a przewlekły i wieloletni konflikt z sąsiadami nasila powyższe dolegliwości. Zdaniem Kolegium, stan zdrowia psychicznego strony i zdiagnozowane problemy oraz pozostawanie w długotrwałym leczeniu pozwala na stwierdzenie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Wskazano, że strona nie podważa ustaleń biegłych. W tej sytuacji, skoro posiada prawo jazdy kat. A, B, C, D, prawidłowo orzeczono konieczność przeprowadzenia badania lekarskiego w celu stwierdzenia, czy ww. schorzenie może stanowić przeciwskazanie do kierowania pojazdami. Rozpoznanie zawarte w opinii sądowo-psychiatrycznej samo w sobie wskazuje na istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy, a w konsekwencji na zasadność skierowania na badania lekarskie. Na poparcie tego stanowiska organ przywołał m.in. wyrok NSA w sprawie I OSK 1129/11. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. A. K. podniósł, opisując swoją sytuację rodzinną i materialną, że nie stać go na pokrycie kosztów badania kierowcy. Przedstawił swoje problemy z sąsiadami dotyczące przebiegu granicy między nieruchomościami, wskazując, że główną przyczyną jego problemów z Urzędem Miasta K. i Prokuraturą jest łamanie przez Prezydenta Miasta ustawy i gospodarce nieruchomościami i prawa budowlanego. Przedstawił argumentację w kwestii podziału zabudowanej nieruchomości, a na koniec wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z dnia 10 listopada 2017 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 978), dalej jako "ustawa", zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przepis art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy stanowi, ze starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b. Z kolei stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Powołane powyżej regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. W art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a mowa jest jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione". Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" należy więc interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bowiem bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu. W orzecznictwie podkreśla się, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić konkretne i uzasadnione okoliczności świadczące o pogarszającym się stanie zdrowia strony. Zachowanie świadczy o możliwości obniżenia sprawności psychofizycznej kierowcy, o ile bezpośrednio wskazuje na objawy chorobowe, upośledzenia, zaburzenia psychiczne czy osobowe – a więc zagrożenia medyczne, psychiczne lub osobowe. Zatem zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być przy tym poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. I OSK 1051/16). Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może więc zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Uzyskanie przez starostę opinii sądowo-psychiatrycznej dotyczącej kierowcy wymaga rozważenia przez niego, czy wynikają z tej opinii uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy w kontekście możliwości bezpiecznego prowadzenia przez niego pojazdów, bez względu na to, skąd opinia ta pochodzi. Wynika to z nadrzędnej wartości, jaką jest bezpieczeństwo osób uczestniczących w ruchu. Obowiązkiem starosty jest działanie w celu ochrony tej wartości przez skierowanie kierowcy na badanie lekarskie, jeśli opinia taka rodzi uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy w zakresie mogącym wpływać na zdolność prowadzenia przez niego pojazdów (wyrok NSA z 7 września 2017r., sygn. I OSK 396/17). W rozpoznawanej sprawie informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego organ I instancji powziął na podstawie wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. o wszczęcie postępowania w związku z ujawnionymi w sprawie o sygn. [...] zastrzeżeniami co do zdolności psychofizycznej skarżącego oraz jego zdolności do kierowania pojazdami. Do wniosku dołączono opinię sądowo-psychiatryczną sporządzoną po badaniu skarżącego przeprowadzonym w dniu 26 czerwca 2017 r. We wnioskach końcowych biegli psychiatrzy stwierdzili u skarżącego zaburzenia depresyjno-lękowe na podłożu organicznych zmian osobowości, przejawiające się m.in. w trudnościach z koncentracją uwagi. W ocenie Sądu, informacje zawarte tak w piśmie prokuratora, jak i w załączonej do jego wniosku opinii sądowo-psychiatrycznej, stanowią miarodajną i wystarczającą podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. W szczególności stwierdzone u skarżącego trudności w koncentracji uwagi, w korelacji z długoletnim leczeniem psychiatrycznym m.in. z tego powodu, mogą być czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu. W tym miejscu podkreślić należy, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić już wówczas, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Podsumowując, organy obu instancji prawidłowo uznały, że istniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że nie zostaną one potwierdzone, a zatem, że nie istnieją przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2014 r., sygn. I OSK 584/13). Skarżący ze swej strony nie przedstawił żadnych argumentów podważających prawidłowość zaskarżonej decyzji. W skardze skupił się głównie na kwestii swoich sporów o przebieg granicy nieruchomości, co w niniejszej sprawie nie ma istotnego znaczenia. W odwołaniu skarżący stwierdził natomiast, że wniosek o skierowanie na badania stanowi formę represji ze strony prokuratora za złożenie na niego skargi do Prokuratury Okręgowej w K., co w świetle znajdującej się w aktach sprawy opinii sądowo-psychiatrycznej należy uznać za nieprzekonujące. Nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy spełnione są przesłanki wskazane w 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, brak środków finansowych po stronie skarżącego na przeprowadzenie przedmiotowych badań. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.