II SA/Ke 291/22
WyrokWSA w Kielcach2022-06-21
Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o niezgodności obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na żądanie strony postępowania legalizacyjnego, która nie jest właścicielem nieruchomości, a jedynie wykazuje interes prawny w kontekście toczącego się postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o niezgodności obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na żądanie strony postępowania legalizacyjnego, która nie jest właścicielem nieruchomości. Wniosek taki nie spełnia przesłanek z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. (brak przepisu prawa wymagającego takiego zaświadczenia) ani art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (brak wykazanego interesu prawnego, gdyż zaświadczenie nie może rozstrzygać kwestii spornych, a jego istota polega na potwierdzeniu niewątpliwych faktów lub stanu prawnego wynikających z posiadanych przez organ danych).Stan faktyczny
L. W. i M. W. złożyli wniosek o wydanie zaświadczenia o niezgodności dwóch obiektów budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obiekty te znajdują się na działkach sąsiadujących z nieruchomością skarżących i są przedmiotem postępowań legalizacyjnych przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, a kwestia zgodności obiektów z planem miejscowym jest sporna i wymaga rozstrzygnięcia w postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie w trybie wydawania zaświadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi L. W. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o niezgodności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2022 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Kolegium") utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta S. z [...] marca 2022 r. znak: [...], którym odmówiono wydania L. W. i M. W. zaświadczenia "o niezgodności" z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Terenu Osiedla "S. R." wraz z terenami przyległymi na obszarze miasta S., następujących obiektów:
1. Posadowionego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. "obiekt wolnostojący - budowla ziemna pełniąca funkcję piwnicy i służąca do utrzymania porządku o konstrukcji z kamienia o wymiarach 7,50mx4,50m i wysokości 2m od poziomu terenu w elewacji frontowej, dach, ściany boczne i ściana tylna osypane ziemią z humusem, w elewacji frontowej eliptyczne drzwi.
2. Posadowionego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. "budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym o wymiarach zewnętrznych: ok. 3,20m szerokości i 5,25m długości i wysokości ok. 2,30m - 2,90m z dobudową od strony północnej - wiatą o wymiarach zewnętrznych ok. 3,30m szerokości x 2,35 m długości."
W uzasadnieniu powyższego postanowienia, wydanego po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, Kolegium podniosło, że podstawą prawną wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej są przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "k.p.a.".
Kolegium wskazało na treść art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 oraz art. 218 § 1 k.p.a. i wyjaśniło, że Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 217 k.p.a. dwie odrębne podstawy, w których organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie. Pierwsza z nich dotyczy sytuacji, gdy potwierdzenia określonych faktów lub stanów prawnych wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), a podstawa taka w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Druga zaś dotyczy sytuacji, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się nie wykaże interesu prawnego, gdy jej żądanie nie znajduje uzasadnienia czy potwierdzenia w dokumentach posiadanych przez organ oraz w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie.
Organ drugiej instancji wyjaśnił, że wnioskiem z 14 marca 2022 r. L. W. i M. W. zwrócili się do Burmistrza Miasta S. o wydanie zaświadczenia "o niezgodności" z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Terenu Osiedla "S. R." wraz z terenami przyległymi na obszarze miasta S. opisanych we wniosku obiektów. Wniosek o wydanie zaświadczenia złożyli nie jako inwestorzy wskazanych wyżej obiektów budowlanych, ale jako strony postępowania legalizacyjnego toczącego się przed organem nadzoru budowlanego dla ww. obiektów, wskazując, że dotychczas przedłożone przez inwestorów takie zaświadczenia są niezgodne z ustaleniami planu miejscowego.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 909/21 w przedmiocie opłaty legalizacyjnej i wyjaśnił, że zaświadczenie o zgodności
zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Powyższe zaświadczenie nie jest wyłącznie urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Organ zauważył, że w zaświadczeniu wydanym w oparciu o art. 71 ust. 2 pkt 4 P.b. wójt, burmistrz albo prezydent miasta ma stwierdzić o zgodności istniejącego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania. przestrzennego. W istocie zatem, jego zadaniem jest interpretacja postanowień prawa miejscowego w kontekście funkcji i lokalizacji obiektu. W zaświadczeniu tym organ powinien dokonać analizy i oceny, czy wskazany sposób użytkowania obiektu budowlanego będzie zgodny z ustaleniami obowiązującego planu, a następnie stwierdzić to wprost w zaświadczeniu. Organ wydający zaświadczenie w oparciu o art. 71 ust. 2 pkt 4 P.b. obowiązany jest do samodzielnej oceny, czy występuje zgodność zamierzonego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami obowiązującego planu. Dokonuje zatem w istocie interpretacji (wykładni) postanowień planu miejscowego w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Przy braku stwierdzenia takiej zgodności, odmawia wydania zaświadczenia żądanej przez wnioskodawcę treści, wymaganej przepisem art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane.
Organ administracji publicznej - w przypadku złożenia przez osobę uprawnioną żądania wydania takiego zaświadczenia – zobligowany jest zatem do ustalenia w pierwszej kolejności, czy przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia w formie zaświadczenia faktów lub stanu prawnego, potwierdzenia których osoba ta się domaga. Jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia, urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać, musi wykazać swój interes prawny. Wykazanie zaś interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści oznacza konieczność wskazania konkretnego przepisu prawa, z którego wynikają dla wnioskodawcy określone prawa lub obowiązki.
Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w przypadku przedstawionego we wniosku z 14 marca 2022 r. żądania, brak jest przepisu prawa materialnego wymagającego od L. W. i M. W. urzędowego potwierdzenia przez Burmistrza Miasta S. wskazanej w tymże wniosku okoliczności. To zaś oznacza, że nie ma mowy o realizacji przesłanki z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. We wniosku z 14 marca 2022 r. nie zawarto jednak konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego L. W. i M. W. wywodzą swój interes prawny w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści, wnioskodawcy - wbrew wyrażonemu w treści zażalenia przeświadczeniu - takiego nie powołali.
Końcowo organ drugiej instancji wyjaśnił, że interes prawny w postępowaniu o wydanie zaświadczenia należy rozumieć jako sytuację podmiotu ukształtowaną przez przepis prawa materialnego lub procesowego, z którego wynika dla jednostki konieczność czy potrzeba uzyskania jakiegoś zaświadczenia. W tym stanie rzeczy argumenty podnoszone w zażaleniu, że wnioskodawcy są stronami w postępowaniach legalizacyjnych w sprawach obiektów budowlanych. Państwa B. w toczących się przed organem nadzoru budowlanego postępowaniach, w których przedłożone przez Państwa B. zaświadczenia nie odpowiadają prawu, nie stanowią o konieczności czy potrzebie uzyskania danego zaświadczenia przez Państwa W. . Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszym przypadku prowadzone przez nadzór budowlany postępowania nie determinowały Państwa W. do przedłożenia wskazanego zaświadczenia.
W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej obecnie sprawie zasadnie więc organ pierwszej instancji przyjął, że L. W. i M. W. nie wykazali, że mają interes prawny w tym, aby ubiegać się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że dwa obiekty budowlane, których właścicielami są Państwo B. , zlokalizowane na działce Państwa B. wybudowane zostały niezgodnie z obowiązującym planem miejscowym.
Dodatkowo Kolegium wskazało, że to do organu nadzoru budowlanego należy zgromadzenie i ocena zebranych dowodów i materiałów w przedmiocie samowoli budowlanej. W okolicznościach danej sprawy, organ ten w razie wątpliwości co do prawidłowości wydanego przez Burmistrza Miasta S. zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym lokalizacji przedmiotowych obiektów budowlanych, winien dokonać samodzielnie oceny tej zgodności, co znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 909/21.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach L. W. i M. W., zaskarżając w całości powyższe postanowienie Kolegium, zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. przez zastosowanie tych przepisów i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy organ drugiej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był uchylić zaskarżone postanowienie w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy;
2) naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy, w sytuacji gdy wnioskodawcy wykazali interes zarówno faktyczny jak i prawny w uzyskaniu zaświadczeń o żądanej treści, gdyż:
a. interes taki mają w związku z toczącymi się postępowaniami administracyjnymi przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S. pod sygn. akt PINB- [...], [...] i [...], które dotyczą legalizacji samowoli budowlanych (art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego), w których to postępowaniach wnioskodawcy występują na prawach strony, gdyż obiekty, których legalizacja dotyczy mogą wpływać na ich nieruchomość,
b. w obrocie prawnym są zaświadczenia wydane przez organ pierwszej instancji, które nie są zgodne z przepisami prawa miejscowego, co potwierdza między innymi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29 grudnia 2021 r., który został wydany w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II SA/Ke 909/21;
3) art. 218 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczeń o żądanej treści, podczas gdy wnioskodawcy żądali wydania zaświadczeń w oparciu o art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. celem potwierdzenia faktów oraz stanu prawnego wynikających z postanowień Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego;
4) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 81 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Burmistrza Miasta S., który odmówił wnioskodawcom wydania zaświadczeń żądanej treści, mimo iż na podstawie art. 217 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w zw. 49b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązany był wydać stosowne zaświadczenia o zgodności lub niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, które to zaświadczenia są niezbędne wnioskodawcom jako stronom w toczących się postępowaniach administracyjnych w sprawie legalizacji samowoli budowlanych, które niee są zgodne z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla Osiedla "S. R." w S..
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, w którym przedstawili argumentację na poparcie powyższych zarzutów, skarżący wskazali w szczególności, że Burmistrz wydawał już zaświadczenia o zgodności ww. obiektów z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla Osiedla "S. R." w S. na cele ich legalizacji. Już tylko to dowodzi, ich zdaniem, że wydanie zaświadczenia, o które wnioskowali skarżący, leży w kompetencji adresata wniosku. Podnieśli, że zasada res iudicata nie ma zastosowania do zaświadczeń i postanowień o odmowie wydania zaświadczenia. Zmiana faktów lub stanu prawnego powoduje, że może być wydane nowe zaświadczenie, odpowiadające aktualnemu stanowi faktycznemu lub prawnemu. Wydanie zaświadczenia określonej treści na rzecz jednego podmiotu nie stanowi przeszkody do wydania kolejnego zaświadczenia na rzecz innego podmiotu. Przed wydaniem zaświadczenia organ administracji może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).Wnioskodawcy nie domagali się bowiem wydania zaświadczenia niezgodnego z planem miejscowym, a nadto niezgodnego z danymi posiadanymi przez Burmistrza Miasta S.. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu. Nie ma ono charakteru prawotwórczego. Przy jego pomocy organ nie rozstrzyga żadnej sprawy.
Strona wskazała także, że norma prawna wywiedziona w istocie z art. 140 k.c. stanowi o interesie prawnym w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w uzyskaniu w każdym czasie zaświadczenia o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto w postępowaniu na podstawie art. 217 i nast. k.p.a. organ winien respektować niektóre zasady ogólne k.p.a., odnoszące się wyraźnie do strony, tj.: zasadę uwzględniania z urzędu interesu publicznego i słusznego interesu obywatela, zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, szybkości i prostoty, zasadę udzielania pomocy prawnej. Jednostka występująca jako podmiot praw rzeczowych jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w szeregu postępowaniach, z uwagi na swój interes prawny, wynikający z normy materialnoprawnej prawa administracyjnego bądź prawa rzeczowego. Dodali, że mimo, że zaświadczenie wystawiane jest inwestorowi w trybie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., z punktu widzenia zasady równości wobec prawa, właściciel nieruchomości, ze względu na swój interes prawny, może skutecznie ubiegać się o odpowiadające tej treści zaświadczenie, w trybie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Taki przywilej przysługuje również im jako stronom postępowania legalizacyjnego, gdyż ze względów oczywistych posiadają interes zarówno faktyczny jak i prawny w uzyskaniu zaświadczenia stosownej treści. Uprzednio wydane przez Burmistrza zaświadczenia nie są zgodne z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla "S. R." w S., co wynika również z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29 grudnia 2021 r., który został wydany w jednej ze spraw legalizacyjnych. W obrocie prawnym są dwa sprzeczne ze sobą dokumenty w postaci zaświadczeń wydanych przez Burmistrza Miasta S. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, a wnioskowane przez skarżących zaświadczenia mają potwierdzić stan prawny i faktyczny, który wynika z obowiązujących przepisów prawa miejscowego i wyroku Sądu, a następnie służyć w postępowaniach, które się toczą przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, w których to skarżący występują na prawach strony. Przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S., pod sygnaturami akt: [...], [...] i [...] toczą się postępowania administracyjne w sprawach legalizacji, w których to postępowaniach przysługuje skarżącym prawo strony. W wyniku tych postępowań, PINB w S. zażądał - w celu umożliwienia legalizacji - od Urzędu Miasta S. zaświadczeń o zgodności ww. obiektów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.") na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu o wydanie zaświadczenia toczącym się w oparciu o przepisy Działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a."). zatyt. "Wydawanie zaświadczeń". Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do treści art. 217 § 2 pkt 1-2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1); osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i odformalizowany.
W niniejszej sprawie nie wynika z treści wniosku z 14 marca 2022 r., ani też dalszych pism skarżących, aby zostali oni zobowiązani przez jakikolwiek organ administracji publicznej do przedłożenia zaświadczenia "o niezgodności" z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Terenu Osiedla "S. R." wraz z terenami przyległymi na obszarze miasta S., obiektów w postaci budowli ziemnej i budynku gospodarczego opisanych szczegółowo we wniosku. Z treści pisemnego stanowiska skarżących wynika, że ich zamiarem jest przedłożenie żądanego zaświadczenia w toczących się postępowaniach legalizacyjnych. Zatem zasadnie w tej sprawie wniosek L. W. i M. W. organy rozpoznały w trybie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.
Przepis ten wymaga od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego uzasadniającego uzyskanie zaświadczenia określonej treści. Jednakże ponieważ Sąd kontroluje legalność zaskarżonego aktu na datę jego wydania, dlatego istotne jest, czy przed wydaniem kwestionowanego skargą postanowienia przez Kolegium wnioskodawcy wykazali, że posiadają interes prawny do żądania wydania zaświadczenia dotyczącego "niezgodności" określonych wnioskiem obiektów z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie była sporna okoliczność, że skarżący nie są właścicielami działek, na których znajdują się wymienione we wniosku obiekty. We wniosku z 14 marca 2022 r. skarżący podnieśli, że jeśli chodzi o budowlę ziemną posadowioną na działce nr [...], to obiekt ten znajduje się w odległości 1 m od granicy ich działki. Nie zostało wykazane we wniosku (ale także w zażaleniu), w jaki sposób obiekt ten ma wpływać na sposób wykonywania przez skarżących prawa własności i jakie są podstawy prawne, aby Burmistrz Miasta S. miał zaświadczać o zgodności takiego obiektu z przepisami prawa miejscowego. Ponadto trzeba podnieść, że z treści wniosku i zażalenia nie wynika jednoznacznie, czy i jakie postępowanie administracyjne dotyczące ww. budowli ziemnej toczy się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S.. Jeśli jednak w takim postępowaniu PINB zwrócił się do Burmistrza Miasta S. o wydanie zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to sam fakt występowania w tym postępowaniu legalizacyjnym na prawach strony nie jest wystarczający do uznania, że skarżący mają interes prawny, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. z powodów podanych niżej.
Istotą zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218
§ 1 k.p.a. jest potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe, niesporne i wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Dotyczy zatem czynności faktycznych administracji, co oznacza, że jest aktem wiedzy, a nie aktem woli. Nie zawiera w sobie elementu władztwa administracyjnego i nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych. Nie ma także charakteru interpretacyjnego, jak i nie kształtuje w sposób jednostronny, władczy sytuacji prawnej podmiotu żądającego wydania zaświadczenia. Zaświadczenie stanowi oświadczenie wiedzy. Oznacza to, że istotą zaświadczenia jest potwierdzenie niebudzących wątpliwości danych znajdujących się w ewidencji, rejestrze lub innych zbiorach organu administracji. Innymi słowy, dopuszczalne jest wydanie zaświadczenia wyłącznie na podstawie posiadanych przez organ danych bez potrzeby ich tworzenia, kreowania czy ustalania w drodze interpretacji, analizy lub porównania i wyprowadzania określonych wniosków. Zaświadczenie przenosi tylko już istniejące dane z rejestru, zbioru lub ewidencji do treści zaświadczenia. Wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. jest niedopuszczalne, jeśli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna lub gdy informacje, które zaświadczenie ma potwierdzać, mają charakter interpretacyjny lub ocenny. To stanowisko jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednolite, ugruntowane i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w całości je podziela (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 15 lipca 2021 r., sygn. IV SA/Po 344/21, lex nr 3206939 i wyrok NSA z dnia 14 marca 2019 r., sygn. I OSK 1225/17, dost. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie postępowanie legalizacyjne toczy się odnośnie budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...], co potwierdza wyrok tut. Sądu wydany w sprawie sygn. akt II SA/Ke 909/21. W tamtej sprawie inwestorzy (G. B. i J. B.) przedłożyli do organu pierwszej instancji dokumenty dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, w tym zaświadczenie Burmistrza Miasta S. z dnia 2 lutego 2021 r. o zgodności budowy przedmiotowego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta S.. Sąd stwierdził jednak brak dostatecznej analizy przez organy zgodności budowy przedmiotowego obiektu z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nakazał organowi nadzoru budowlanego dokonanie ponownie oceny, czy legalizacja przedmiotowego obiektu jest dopuszczalna w świetle zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wynika stąd, że skarżący tylko z tego powodu, że są stroną postępowania legalizacyjnego dotyczącego obiektu na działce nr [...], nie mogą domagać się od Burmistrza Miasta S. wydania zaświadczenia oceniającego zgodność tego obiektu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro toczy się już postępowanie administracyjne dotyczące tego obiektu i Sąd zobowiązał organy nadzoru budowlanego do oceny zgodności obiektu z przepisami prawa miejscowego obowiązującymi na obszarze, na którym ten obiekt się znajduje. Analiza treści wniosku skarżących prowadzić może do wniosku, że skarżący oczekują od Burmistrza Miasta S., aby ponownie wydał zaświadczenie oceniające zgodność z planem miejscowym ww. obiektu na działce nr [...], w którym to zaświadczeniu organ zastosuje się do ww. wyroku sądowego i niezależnie od organów nadzoru budowlanego zastosuje wytyczne tego Sądu. Temu celowi w żadnej mierze nie służą jednak przepisy art. 217 i nast. k.p.a.
Wydawanie zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w którym nie prowadzi się postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia, dla którego koniecznym jest wcześniejsze uzyskanie właśnie zaświadczenia. Dlatego też obowiązek wydania na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 218 § 2 k.p.a. zaświadczenia urzędowo potwierdzającego określone fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu, nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia (zob. wyrok NSA z 16 czerwca 2021 r., sygn. II OSK 2524/18, lex nr 3243637 i tam wyrok NSA z 30 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1433/09).
Zatem, zdaniem Sądu w tej sprawie skarżący nie wykazali przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, aby legitymowali się interesem prawnym uprawniającym ich do żądania wydania od Burmistrza Miasta S. zaświadczenia oceniającego zgodność określonych we wniosku obiektów z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powodów podanych wyżej, sama tylko okoliczność występowania jako strona postępowania administracyjnego (niezobowiązana do przedłożenia w ww. przedmiocie jakiegokolwiek zaświadczenia) nie jest wystarczająca. Ponadto zaświadczenie nie może rozstrzygać kwestii spornych, które w tym przypadku wyłoniły się w postepowaniu legalizacyjnym (zob. wyrok WSA sygn. II SA/Ke [...]).
Nie sposób nie dostrzec także tego, że L. W. i M. W. przedmiotowym wnioskiem zwrócili się do Burmistrza Miasta S. o wydanie zaświadczenia (zaświadczeń) o "niezgodności" obiektów z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla terenu "S. R." wraz z terenami przyległymi na obszarze miasta S.. Tymczasem na podstawie przepisów prawa budowlanego organy orzekają w oparciu o zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności (nie zaś o niezgodności) budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego (art. 48b ust. 2 pkt 1, 48b ust. 3 pkt 1, czy 71 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.). Podobnie z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika obowiązek orzekania przez ww. organy o niezgodności budowy obiektu z prawem miejscowym (art. 31 ustawy z 27 marca 2003 r. - z Dz. U. z 2022 r. poz 503). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego lub przepisu prawa, który wymaga uzyskania stosownego zaświadczenia, to warunki niezbędne, jakie musi spełnić zainteresowany, by móc otrzymać stosowne zaświadczenie, przy czym warunki te mają podstawowe znaczenie wówczas, gdy organ administracji publicznej w ogóle może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy. Innymi słowy, warunki te mają znaczenie prawne w sprawie o wydanie zaświadczenia, gdy - obiektywnie rzecz ujmując - organ administracji publicznej jest władny zaświadczyć to, o co wnosi osoba zainteresowana (zob. wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1962/19, lex 3078951). Żądanie wydania zaświadczenia o niezgodności budowy obiektu z planem miejscowym mogło także uzasadniać odmowę jego wydania.
Zgodzić można się ze skarżącymi, że organ administracji może wydać kolejny raz zaświadczenie określonej treści, ale przy spełnieniu warunków określonych w art. 217 k.p.a. Nie prowadzi przy tym postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, a jedynie w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Jednakże w tej sprawie Burmistrz Miasta S. - z podanych wyżej powodów - nie mógł zaświadczyć o niezgodności budowy obiektów opisanych wnioskiem z 14 marca 2022 r. z przepisami prawa miejscowego. Burmistrz nie może rozstrzygać kwestii spornych, jakie zaistniały w odrębnym postępowaniu. Zaświadczenie jest bowiem dokumentem urzędowym, mogącym stanowić dowód w rozumieniu przepisów procesowych, za którym przemawia prawne domniemanie prawdziwości zawartych w nim informacji. Jeżeli informacje, których potwierdzenia żąda strona ubiegająca się o wydanie zaświadczenia budzą wątpliwości organu, nie może on w sposób arbitralny przesądzać w formie zaświadczenia tych wątpliwych kwestii (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2022 r., sygn. III OSK 874/21 lex 3316075 i tam wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., II OSK 2284/10).
Zasadnie więc organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia (zaświadczeń), zaś Kolegium zasadnie utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd nie dostrzegł przy tym naruszenia przepisów prawa powołanych w skardze. Załatwienie sprawy niezgodnie z oczekiwaniami strony nie oznacza w tym wypadku, że doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich powodów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło