II SA/Ke 293/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A. A. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z [...] r., znak: [...], Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania A. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 19 kwietnia 2017 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie altany ogrodowej znajdującej się na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości S., gm. Piekoszów. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w wyniku interwencji skarżącego PINB w Kielcach przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał w dniu 15 kwietnia 2016 r. kontroli, w trakcie której ustalono, że na ww. działkach znajduje się altana ogrodowa (określona w protokole jako wiata) o wym. w rzucie 6,1 x 6,1m. Obiekt usytuowany był w części wschodniej działek w odległości 0,9 m od ogrodzenia działki nr [...] i 1,5 m od granicy działki nr [...]. Altana została wzniesiona w konstrukcji stalowej, przymocowanej za pomocą śrub do fundamentów betonowych. Dach dwuspadowy pokryty płytami poliwęglanowymi. Wypełnienie ścian ażurowe, na elewacji północnej i zachodniej od zewnątrz przymocowane dodatkowo płyty poliwęglanowe. Wewnątrz posadzka z kostki brukowej oraz wymurowany grill z piaskowca. Strona postępowania - D. Ł. oświadczyła, że wspólnie z mężem są jedynymi właścicielami działek nr [...] i [...] , wiatę ogrodową wybudowali wspólnie w roku 2004 bez dokonania czynności formalno-prawnych oraz, że służy ona do celów rekreacyjnych, spotkań rodzinnych. A. P. oświadczył, że wspólnie z M. P. i A. P. są właścicielami działki nr ewid. [...], a wiata ogrodowa od początku wybudowania służyła jako pijalnia dla klientów sklepu. Postanowieniem z 9 czerwca 2016 r. organ I instancji nałożył na D. Ł. i M. Ł. obowiązek przedłożenia, odnośnie samowolnie zrealizowanej altany ogrodowej, decyzji o warunkach zabudowy oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Termin wykonania obowiązku został wyznaczony na dzień 30 grudnia 2016 r. Dnia 27 marca 2017 r. organ I instancji został poinformowany o dokonaniu rozbiórki altany, co potwierdziły oględziny z 10 kwietnia 2017 r. Stwierdzono, że pozostały 3 słupki stalowe, które wg wyjaśnień właścicielki przeznaczone zostaną pod pergolę. W związku z powyższym organ I instancji decyzją z 19 kwietnia 2017 r. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie ww. altany. W złożonym odwołaniu A. P. podniósł, iż nie zostały rozebrane "betoniki mocujące boki altany" od strony działki nr [...]. Ponadto małż. Ł. wykonali po trzech dniach od rozbiórki altany dodatkowe dwa "betoniki mocujące słupy, a do nich boki altany". W związku z tym obecnie są 4 sztuki na długości 12,2 m. Wniósł o przeprowadzenie kontroli całej zabudowy łącznie z ogrodzeniem oraz podjazdem. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji podniósł, że przedmiotem postępowania była altana, którą inwestorzy rozebrali zanim w sprawie zapadła decyzja o rozbiórce. Następnie inwestorzy wykonali od strony działki nr ewid. [...] w odległości ok. 1 m od ogrodzenia z tą działką pergolę o konstrukcji ażurowej o wys. ok. 2,5 m i długości 22,8 m. A zatem doszło do zmiany stanu fatycznego i obecnie mamy do czynienia z obiektem małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia potwierdzają, że wykonany obiekt posiada lekką konstrukcję, służy do podtrzymywania roślin i jest to jedyny sposób wykorzystania spornej konstrukcji. Zgodnie z art. 29 i 30 Prawa budowlanego, budowa takich obiektów nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi. Tym samym, organ I instancji zasadnie umorzył toczące się postępowanie w sprawie altany ogrodowej. W obecnym stanie faktycznym nie ma również podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie wykonanej w miejsce rozebranej altany pergoli. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. P. wniósł o uchylenie decyzji z 10 lipca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego wadliwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji PINB w Kielcach z 19 kwietnia 2017 r. w sytuacji, gdy właściwym rozstrzygnięciem w sprawie winno być uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie postępowania naprawczego przewidzianego w ustawie Prawo budowlane; - art. 77 § 1 kpa przez błędną ocenę stanu faktycznego w sprawie przez uznanie, że na działkach nr [...] i [...] postawiona została pergola, podczas gdy w istocie postawione zostało ogrodzenie przewyższające dopuszczalną wysokość 2,2 m. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach w przedmiocie umorzenia - jako bezprzedmiotowego - wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie altany ogrodowej o wymiarach w rzucie 6,1 x 6,1 m, zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...] i [...] w S. Poza sporem pozostaje, że została ona wzniesiona w warunkach samowoli budowlanej, a postanowieniem z 9 czerwca 2016 r. organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Okolicznością bezsporną jest, że ww. altana ogrodowa została rozebrana. Pozostały 3 słupki stalowe, które, wg wyjaśnień inwestorów, przeznaczone zostały pod pergolę. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa jest bezprzedmiotowość "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Skoro zatem postępowanie zostało wszczęte w sprawie "altany ogrodowej", a w chwili orzekania przez organy altana została rozebrana, to przestała istnieć sprawa w znaczeniu przedmiotowym, która mogłaby być zakończona merytorycznie w ramach kompetencji organu nadzoru. Zasadnie zatem podjęto decyzję o umorzeniu postępowania. Zwrócić należy uwagę, że organ I instancji umorzył postępowanie "w sprawie altany ogrodowej", czyli w nawiązaniu do konkretnego zakresu przedmiotowego sprawy zakreślonego zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z 13 maja 2016 r. i bez względu na zmianę stanu faktycznego na gruncie po podjęciu decyzji przez PINB, organ odwoławczy orzekał także w tym samym przedmiocie, a więc co do altany ogrodowej, nie istniejącej już w dacie zaskarżonej do Sądu decyzji. W tym stanie rzeczy, zarówno organ I jak i II instancji miały podstawy do umorzenia postępowania wszczętego co do samowolnie zrealizowanej altany. Zmiana stanu faktycznego pomiędzy decyzją PINB a decyzją organu odwoławczego pozostawała zatem bez wpływu na wynik sprawy, aczkolwiek w zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego odniósł się do niej. Podczas przeprowadzonej w dniu 21 czerwca 2017 r. kontroli stwierdzono bowiem, że w miejscu rozebranej altany znajduje się "pergola" o konstrukcji ażurowego płotu i wymiarach dł. 22,8 m, wysokość 2,5 m, do ustawienia której wykorzystano trzy słupki fundamentowe jako podporę trzech słupków stalowych postawionej pergoli. Niezależnie od przedstawionych wcześniej wywodów, w oparciu o dokumentację fotograficzną stanowiącą załącznik do protokołu z tej kontroli, należy zgodzić się z organem, że powstała pergola to w istocie "lekka budowla ogrodowa, składająca się z rzędu słupów (...), służąca rozmieszczeniu zieleni ogrodowej", czyli obiekt małej architektury, o jakim mowa w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, który nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 22 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga jedynie budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych, którym niewątpliwie nie jest działka inwestorów. Świadczy o tym znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna. Poza tym żadne ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie dają podstaw do przyjęcia, że pergola znajduje się w miejscu publicznym. Tym samym, w wyniku rozbiórki altany ogrodowej powstał obiekt nie wymagający prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego. Wbrew zarzutowi skargi, zrealizowany obiekt nie może być także uznany za ogrodzenie, a to przede wszystkim dlatego, że ogrodzenie między działkami już się znajduje, a pergola położona jest od niego w odległości 1m. Poza tym, ogrodzenie ma na celu ochronę przed dostępem osób trzecich lub zwierząt niemających prawa wstępu na nieruchomość. W niniejszej sprawie powstała pergola ma lekką, drewnianą konstrukcję i nie pełni żadnej funkcji ochronnej. Jeśliby jednak nawet przyjąć tezę przeciwną, to w ocenie Sądu, zrealizowanie pergoli jako nowego obiektu, po rozebraniu samowolnie wybudowanej altany - w sprawie której wszczęto postępowanie legalizacyjne - nie stanowiło w stanie sprawy podstawy do jego kontynuowania z przyczyn wskazanych już na wstępie rozważań. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1 i 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).