II SA/Ke 297/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata I. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta w pkt 1 zmieniającej decyzję z dnia [...] przyznającą D. W. zasiłek stały w ten sposób, że począwszy od 1.10.2012 r. zasiłek stały przyznano w wysokości 389zł, a w pozostałym zakresie utrzymano decyzję w mocy; w pkt 2 orzeczono, że powstała niedopłata zasiłku stałego w kwocie 65zł za miesiąc październik 2012 r. wypłacona zostanie w październiku 2012 r.; w pkt 3 orzeczono o pozostawieniu pozostałych postanowień decyzji bez zmian – uchyliło zaskarżoną decyzję w pkt 2 i w tej części umorzyło postępowanie organu I instancji, w pkt 1 i 3 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż podstawę zmian decyzji z dnia [...] przyznającej D. W. zasiłek stały w wysokości 324zł miesięcznie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz obowiązującego od dnia 1 października 2012 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. 2012 r., poz. 823). W aktualnym stanie prawnym określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542zł. Wysokość zasiłku stałego stosownie do treści art. 37 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, przy czym kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529zł miesięcznie. Pojęcie dochodu oraz składników, które podlegają odliczeniu od dochodu, dla potrzeb ustawy o pomocy społecznej zawiera ust. 3 i 4 art. 8 tej ustawy. Kolegium stwierdziło, że z dniem 1.10.2012 r. organ I instancji prawidłowo ustalił nową wysokość przysługującego stronie zasiłku stałego tj. 389zł, z uwzględnieniem uzyskiwanego przez stronę dochodu z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153zł (542zł – 153zł). Odnosząc się do zarzutów odwołującego w kwestii nieregularnych wypłat zasiłku stałego jak również nie otrzymania tego zasiłku za miesiąc październik 2012r. Kolegium wyjaśniło, że nie znajdują one potwierdzenia. Z pisma Dyrektora MOPS z dnia 24.10.2012 r. wynika, że świadczenia pieniężne z tytułu zasiłku stałego przelewane są na konto zainteresowanego w pierwszych dniach roboczych każdego miesiąca, zaś załączone do akt potwierdzenie przelewu z dnia 2.10.2012 r. wskazuje, że zasiłek stały za miesiąc październik został stronie w tym dniu przelany na konto. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. W. wskazując, że do jego dochodu organy zaliczyły wysokość zasiłku pielęgnacyjnego. Zdaniem skarżącego, odliczanie od wysokości zasiłku stałego kwoty zasiłku pielęgnacyjnego, stanowi nadużycie demokratycznego państwa prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miały lub mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ II instancji są bezsporne i niekwestionowane przez Skarżącego. D. W. nie zgadza się natomiast z oceną prawną sytuacji w jakiej się znajduje dokonaną przez organy obu instancji administracyjnych. Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), w myśl którego zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Wysokość zasiłku stałego ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529zł miesięcznie, zgodnie z § 1 pkt 2 lit c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. 2012 r., poz. 823), obowiązującym od dnia 1 października 2012 r. Kwota zasiłku stałego nie może też być niższa niż 30zł miesięcznie. Regulacje w zakresie zasiłku stałego są jednoznaczne i nie przewidują w kwestii przyznania tego świadczenia, jak również określenia jego wysokości – ust. 2 i ust. 3 art. 37, uznania administracyjnego. Są to więc świadczenia o charakterze obligatoryjnym co oznacza, że tylko spełnienie łącznie wszystkich kryteriów, od których ustawa o pomocy społecznej uzależnia przyznanie zasiłku stałego, stwarza gwarancję jego przyznania, w określonej wysokości. Obok przesłanki dotyczącej niezdolności do pracy z powodu wieku lub całkowitej niezdolności do pracy niezbędne jest, by dochód osoby ubiegającej się o zasiłek stały był niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, określonego zgodnie z zasadami zawartymi w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Wedle powołanego przepisu prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 – 15 lub innych okoliczności, uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Sposób ustalania dochodu został szczegółowo określony - zależy od źródeł przychodu. W art. 8 ust. 3 zostały określone ogólne zasady obliczania dochodu. Ustala się go przez pomniejszenie przychodu o zaliczki na podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz płacone alimenty. Ustawodawca w sposób kategoryczny określił, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 art. 8 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Konstrukcja prawna instytucji nie wliczania do dochodu określonych składników nie pozwala więc na rozszerzającą interpretację tego przepisu. Z tego względu enumerację negatywną określoną w ust. 4 art. 8 ustawy o pomocy społecznej należy uznać za zamkniętą. W realiach konkretnej sprawy Kolegium prawidłowo przyjęło, że zasiłek pielęgnacyjny jaki otrzymuje skarżący w kwocie 153zł miesięcznie stanowi jego dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 cyt. ustawy. Świadczenie to bowiem z uwagi na częstotliwość i regularność wypłaty nie zalicza się do żadnego ze świadczeń wymienionych w art. 8 ust. 4 tej ustawy. Brak zatem podstaw do uznania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję określającą na nowo D. W. wysokość zasiłku stałego, naruszyło przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nadmienić należy, że kwestie dotyczące samej wypłaty, będącej konsekwencją przyznanego przez organ prawa do świadczenia pieniężnego (zasiłku stałego), nie są rozstrzygane w formie decyzji, w związku z tym organ II instancji zasadnie w zakresie określonym w pkt 2 zaskarżonej decyzji, uchylił decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach oparto o przepis art. 205 § 2 w zw. z art. 244 § 1 p.p.s.a. i w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).