II SA/Ke 297/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014r. sprawy ze skargi M. L. na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 22 stycznia 2014r. znak: [...] w przedmiocie czynności materialno – technicznej odebrania i zdeponowania w depozycie broni myśliwskiej, amunicji oraz pozwolenia na broń I. uchyla zaskarżony akt ; II. stwierdza, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz M. L. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Komendant Wojewódzki Policji działając na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji wydał postanowienie z dnia 22.01.2014r. znak: [...] w przedmiocie czynności materialno-technicznej odebrania za pokwitowaniem i zdeponowania w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP broni palnej myśliwskiej: - myśliwska śrutowa, BOCK, BERETTA kal. 12/76, nr [...], - myśliwska kulowa, SZTUCER, MERKEL kal. 7X64, nr [...] należącej do M. L., wraz z amunicją oraz pozwoleniem na broń seria i nr [...] wydanym w dniu 4.10.2007r. przez KWP. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że przeciwko M. L. zostało wszczęte w dniu 22.01.2014r. postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich, na skutek informacji o prowadzeniu przez Prokuraturę Rejonową w S., postępowania przygotowawczego [...] przeciwko stronie podejrzanej o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk. Wymienione w tym przepisie przestępstwo jest objęte dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i uzasadnia odebranie za pokwitowaniem broni wraz z przekazaniem jej do depozytu do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się postępowania karnego na zasadzie art. 19 ust. 1a cyt. ustawy. M. L. pismem z dnia 5 lutego 2014r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji poinformował, że wezwanie nie zostało uwzględnione (pismo z dnia 13 lutego 2014r.) M. L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 22.02.2014r. wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności czynności. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz błędną jego wykładnię tj. art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania za pokwitowaniem broni palnej myśliwskiej należącej do skarżącego w sposób automatyczny właściwy dla normy prawnej wprowadzającej obligatoryjność działania organu administracyjnego, podczas, gdy norma ta ma charakter fakultatywny, a jej zastosowanie winno być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym i merytorycznym uzasadnieniem podjętych czynności, zgodnie z zasadą przekonywania zawartą w art. 11 k.p.a. – czego w niniejszej sprawie nie dokonano. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wobec braku przesłanek na jakich organ może się opierać stosując art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, należałoby w ramach toczącego się postępowania administracyjnego przed zastosowaniem tej normy, ustalić takie same kryteria jak dla osoby skazanej tj. zagrożenia dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, zaś tego organ nie ustalił. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 18.06.2014r. tut. Sąd na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe skarżącego o dopuszczenie opinii lekarskiej na okoliczność braku przeciwwskazań natury psychologiczno-psychiatrycznej co do posiadania broni oraz kopii postanowienia KWP z dnia 11.03.2014r. o zawieszeniu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej M.L. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego przyznał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w S z dnia 28 maja 2014r. w sprawie o sygn. akt [...] M. L. został skazany na karę grzywny i karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów i od tego wyroku została wniesiona apelacja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Na wstępie należy podnieść, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013r., sygn akt P 43/12 stwierdził, iż art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012r., poz. 576) w zakresie w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji, oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W tym kontekście nie budzi wątpliwości, że art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, zwanej dalej ustawą, stanowiący podstawę wydania zaskarżonego aktu dotyczy czynności materialno-technicznej, która należy do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy Policja, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości. Z akt sprawy wynika, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk, które jest wymienione w rozdziale XXI Kodeksu karnego zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". Powyższe oznacza, że kwalifikacja tego przestępstwa mieści się w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy i w konsekwencji daje organowi podstawę do zastosowania art. 19 ust. 1a ustawy. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku z dnia 18 grudnia 2013r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że posiadanie broni w Polsce jest reglamentowane i dopuszczalne jedynie pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek. Po przeanalizowaniu w powyższym zakresie regulacji zawartych w ustawie o broni i amunicji uznał, że użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 19 ust. 1a tej ustawy słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Pogląd ten w całości akceptuje Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Sposób regulacji art. 19 ust. 1a ustawy prowadzi więc do wniosku, że czynność materialno-techniczna odebrania broni, amunicji i dokumentów składa się z dwóch elementów: aktu poprzedzającego, w którym organ wyjaśnia powody, dla których dokonuje wskazanej czynności i samej czynności. Skarżący na wezwanie Sądu zawarte w piśmie z dnia 8.05.2014r. wskazał, że czynność materialno-techniczna rzeczywistego odebrania broni nie wystąpiła. Powyższa okoliczność została również potwierdzona przez skarżącego na rozprawie w dniu 18.06.2014r. Bez względu na okoliczność, czy faktycznie broń, amunicja i dokumenty zostały odebrane, Sąd uznał, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w realiach konkretnej sprawy organ dostatecznie uzasadnił akt poprzedzający tę czynność, a w konsekwencji czy może nastąpić odebranie skarżącemu broni myśliwskiej i dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że dokonując czynności materialno-prawnej wymienionej w art. 19 ust. 1a ustawy organ powinien dać wyraz swemu stanowisku wskazując na okoliczności uzasadniające stwierdzenie, iż skarżący przeciwko któremu toczy się postępowanie o przestępstwo karne określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Takich czynności organ wydający zaskarżone postanowienie nie dokonał, czym naruszył art. 19 ust. 1a ustawy, co powoduje uchylenie zaskarżonego aktu na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Ograniczenie się więc organu do postawienia tezy, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie o przestępstwo karne określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy jest lakoniczne i nie uzasadnia dokonania czynności w kontekście regulacji stanowiącej podstawę do działania organu. Wymaga również podkreślenia, że przepisy materialne nie określają formy prawnej w jakiej organ działający na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy powinien zająć stanowisko w powyższej kwestii. Zgodnie z obowiązującą ogólną regułą, organ administracji publicznej wydaje postanowienia w toku ogólnego postępowania administracyjnego, w innych zaś przypadkach i postępowaniach tylko wówczas, gdy tak stanowi wyraźny przepis kodeksu lub przepis szczególny. Nie budzi wątpliwości, że ani przepisy ustawy o broni i amunicji, ani przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, nie dają organowi działającemu w tym trybie, podstaw do wydania postanowienia o jakim mowa w art. 123 kpa. Takie postanowienie dotyczy bowiem poszczególnych kwestii wynikających z toku postępowania, co oznacza, że przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu jest kwestia proceduralna. Postanowienie nie rozstrzyga w żadnym zakresie o istocie sprawy (nie załatwia sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania), a zatem nie określa praw i obowiązków stron postępowania w sferze prawa materialnego. Postanowienia rozstrzygają jednakże o prawach i obowiązkach procesowych stron i innych uczestników postępowania. Kwestia uzasadnienia konieczności dokonania czynności materialno technicznej będącej przedmiotem niniejszej sprawy może więc nastąpić w dowolnej formie np. pisma pod warunkiem, że w sytuacji, gdy osoba jest oskarżona/podejrzana o popełnienie przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, organ odniesie się do merytorycznych przesłanek dopuszczalności jej dokonania. Niezbędne jest zatem wykazanie, że taka osoba stanowiłaby zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z podniesionych wyżej względów, wadliwość zaskarżonego aktu polegająca na wyrażeniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowiska w formie postanowienia na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy, nie miała przesądzającego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Ujawnione naruszenie przepisów prawa materialnego powoduje uchylenie zaskarżonego aktu z mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. Orzeczenie w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.