II SA/Ke 299/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Opatowie na uchwałę Rady Miejskiej w Ćmielowie z dnia 30 marca 2023 r. nr LXVIII/442/2023 w przedmiocie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność § 3 ust. 8 lit. a, § 3 ust. 9 lit. c, § 19 ust. 2 pkt 1 i 2, § 19 ust. 3, 4 i 5, § 22 ust. 1 oraz § 23 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały. W dniu 30 marca 2023 r. Rada Miejska w Ćmielowie podjęła uchwałę nr LXVIII/442/2023 w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy Ćmielów, po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowcu Świętokrzyskim. Jako podstawę prawną uchwały organ wskazał art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40) oraz art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2519 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W § 3 ust. 8 Regulaminu określono, że dopuszcza się mycie pojazdów samochodowych poza myjniami w niżej wymienionych warunkach: a) dotyczy tylko to samochodów osobowych. W § 3 ust. 9 wskazano, że dopuszcza się naprawę pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi w niżej wymienionych warunkach: b) związane z bieżącą eksploatacją (doraźne naprawy oraz eksploatacja pojazdów). W § 19 wymieniono obowiązki osób utrzymujących psy. Zgodnie z § 19 ust. 2, podczas wyprowadzania psów na tereny ogólnie dostępne osoba utrzymująca psa jest obowiązana: 1) wyprowadzać psa na smyczy albo w kagańcu, a psa rasy uznawanej za agresywną, mieszańca takich ras lub innego zagrażającego otoczeniu – na smyczy i w kagańcu, 2) zapewnić wyprowadzenie psa przez osobę, która jest w stanie kontrolować zachowanie zwierzęcia, a w przypadku rasy psa uznawanej za agresywną lub mieszańca takich ras lub innego zagrażającego otoczeniu wyłącznie przez osobę dorosłą. Zwolnienie psa ze smyczy jest dozwolone tylko z nałożonym kagańcem i gdy właściciel lub opiekun ma możliwość sprawowania kontroli nad jego zachowaniem. Zabrania się zwalniania ze smyczy psów ras uznawanych za agresywne, ich mieszańców oraz innych zagrażających otoczeniu (§ 19 ust.3). Zwolnienie z uwięzi psa bez kagańca jest dozwolone wyłącznie na terenie nieruchomości należycie ogrodzonej w sposób uniemożliwiający wydostanie się zwierzęcia na zewnątrz, odpowiednio oznakowanej tabliczką ze stosownym ostrzeżeniem (§ 19 ust. 4). Zakazuje się szczucia psów lub doprowadzania ich do stanu, w którym pies może stać się niebezpieczny dla człowieka lub zwierzęcia (§ 19 ust. 5). W § 22 ust. 1 na właścicieli nieruchomości zabudowanych nałożono obowiązek przeprowadzenia deratyzacji w pomieszczeniach piwnicznych budynków oraz w miejscach zagrożonych bytowaniem gryzoni w przypadku stwierdzenia pojawienia się zwiększonej liczby gryzoni. Zgodnie z § 23, stosownie do przepisu art. 10 ust. 2a ustawy, kto nie wykonuje obowiązków określonych w Regulaminie, podlega karze grzywny. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Prokurator Rejonowy w Opatowie zaskarżył powyższą uchwałę zarzucając istotne naruszenie prawa, tj.: 1. art. 7, art. 31 ust. 3 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające na ograniczeniu w § 3 ust. 8 lit. a Regulaminu możliwości mycia pojazdów samochodowych poza myjniami jedynie do kategorii samochodów osobowych; 2. art. 7, art. 31 ust. 3 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej w § 3 ust. 9 lit. c Regulaminu polegające na ograniczeniu możliwości dokonywania napraw pojazdów poza warsztatami samochodowymi jedynie do doraźnych napraw oraz regulacji pojazdów związanych z bieżącą eksploatacją; 3. art. 7, art. 31 ust. 3, art. 94 Konstytucji RP oraz 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające na nałożeniu w § 19 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 19 ust 3 i 4 Regulaminu obowiązków na osoby utrzymujące psy do wyprowadzania ich w miejsca publiczne na smyczy albo w kagańcu, a psów rasy uznawanej za agresywną, mieszańca takich ras lub innego zagrażającego otoczeniu - na smyczy i w kagańcu oraz wyłącznie przez osoby dorosłe, a także uregulowaniu, iż zwolnienie psa ze smyczy jest dozwolone tylko z nałożonym kagańcem i gdy właściciel lub opiekun ma możliwość sprawowania kontroli nad jego zachowaniem, jak również zabronienie zwalniania ze smyczy psów ras uznawanych za agresywne, ich mieszańców oraz innych zagrażających otoczeniu a nadto ograniczenie możliwości zwolnienia z uwięzi psa bez kagańca, wyłącznie do terenu nieruchomości należycie ogrodzonej, w sposób uniemożliwiający wydostanie się zwierzęcia na zewnątrz, odpowiednio oznakowanej tabliczką ze stosownym ostrzeżeniem; 4. art. 7, art. 94 Konstytucji RP r., art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z § 118 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U.2016.283 t.j.) poprzez powtórzenie i zmodyfikowanie w § 19 ust. 5 Regulaminu treści przepisów zawartych art. 78 i 108 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń i zakazanie szczucia psów lub doprowadzania ich do stanu, w którym pies może stać się niebezpieczny dla człowieka lub zwierzęcia; 5. art. 7, art, art. 94 Konstytucji RP oraz 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu i porządku w gminach poprzez niewypełnienie delegacji ustawowej i nie wyznaczenie obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji oraz nałożenie w § 22 ust. 1 Regulaminu na właścicieli nieruchomości zabudowanych obowiązku przeprowadzenia deratyzacji w pomieszczeniach piwnicznych budynków oraz w miejscach zagrożonych bytowaniem gryzoni w przypadku stwierdzenia pojawienia się zwiększonej liczby gryzoni; 6. art. 7, art. 94 Konstytucji RP r., art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z § 118 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U.2016.283 t.j. ) poprzez powtórzenie w § 23 Regulaminu treści art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowiącego podstawę odpowiedzialności za wykroczenie; W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części. W uzasadnieniu skargi sformułowane zarzuty zostały rozwinięte wraz z przytoczeniem argumentacji mającej przemawiać za ich zasadnością. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. W lakonicznym uzasadnieniu wskazał, że organ nie znajduje podstaw do skutecznego kwestionowania skargi na uchwałę w zaskarżonym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne są między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.). Kryterium kontroli stanowi zgodność aktu z prawem, przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2021 r., VIII SA/Wa 281/21, LEX nr 3312403 i przywołane tam orzecznictwo oraz stanowisko wyrażone w doktrynie). W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt Kp 3/09, zwrócono uwagę na zasadę konstruowania przepisów z zachowaniem odpowiedniej określoności regulacji prawnych, która ma charakter zasady prawa. Wprawdzie w wyroku tym mowa o tworzeniu przepisów ustaw i rozporządzeń, jednakże opisana reguła ma charakter uniwersalny, a wynikające z niej wnioski mogą stanowić podstawę ocen w zakresie formy tworzenia prawa miejscowego. Na prawodawcy ciąży zatem obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem ich treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, a mianowicie: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Kryteria te składają się na tzw. test określoności prawa, który każdorazowo powinien być odnoszony do badanej regulacji. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Jest to możliwe pod warunkiem skonstruowania przez prawodawcę precyzyjnych norm prawnych. Z kolei jasność przepisu gwarantować ma jego komunikatywność względem adresatów. Innymi słowy, chodzi o zrozumiałość przepisu na gruncie języka powszechnego. Niejasność przepisu w praktyce oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo. Przenosząc zaprezentowane wyżej rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia kontrolowanego aktu, opublikowanym w Dz. U. z 2022 r. poz. 2519, dalej też jako u.c.p.g.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Z kolei art. 4 ust. 2 w pkt. 1-8 wskazuje jakie obligatoryjne regulacje winny się znaleźć w regulaminie. M.in. regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: - mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi (art. 4 ust. 2 pkt 1 lit d), - obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (art. 4 ust. 2 pkt 6); - wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania (art. 4 ust. 2 pkt 8). Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały wskazać należy, że zarzuty Prokuratora są zasadne. Z treści § 3 ust. 8 lit. a Regulaminu wynika, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami dotyczy tylko samochodów osobowych. W ocenie Sądu podobnie jak ustawodawca nie upoważnił organu uchwałodawczego gminy do wprowadzenia generalnego ograniczenia możliwości mycia pojazdów mechanicznych tylko do określonych części pojazdów (np. nadwozia), tak też brak jest tego rodzaju upoważnienia do wprowadzenia zakazu mycia określonego rodzaju pojazdów. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. zawiera delegację ustawową do określenia wymagań dotyczących mycia poza myjniami pojazdów samochodowych jako ogółu, a nie do określenia rodzaju pojazdów, które można myć. Należy poza tym zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. na datę podjęcia zaskarżonej uchwały z 2022 r. poz. 998.) pojazdem samochodowym jest pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego. W art. 2 pkt 45 za pojazd samochodowy uznano także motocykl, który - jako że nie jest samochodem osobowym - podlegałby wyłączeniu na podstawie § 3 ust. 8 lit a z możliwości mycia poza myjniami, ponieważ mieści się w delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g. Takie rozwiązanie tym bardziej należy uznać za nieuprawnione (por. też wyrok WSA w Kielcach z dnia 30 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Ke 971/19). Na uwzględnienie zasługuje zarzut Prokuratora dotyczący § 3 ust. 9 lit. c Regulaminu, w którym ograniczono możliwość dokonywania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi do napraw związanych z bieżącą eksploatacją (doraźne naprawy oraz regulacja pojazdów). Z treści art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. wynika, że do kompetencji rady należało tylko określenie szczegółowych zasad utrzymania porządku i czystości w zakresie naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi, a nie wprowadzenie ograniczeń co do zakresu dokonywania takich napraw. Poza tym Rada posłużyła się niedookreślonymi zwrotami w rodzaju napraw "związanych z bieżącą eksploatacją", "doraźnych napraw" czy "regulacji pojazdów", co przeczy konstytucyjnej zasadzie pewności i określoności prawa. Za uzasadnione Sąd uznał także zarzuty dotyczące zapisów zawartych w § 19 ust. 2 pkt 1 i 2, § 19 ust. 3, 4 i 5 Regulaminu, określających obowiązki osób utrzymujących psy. Delegacja zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. upoważnia radę gminy do sformułowania jasnych i jednoznacznych obowiązków właścicieli zwierząt domowych zmierzających do zapewnienia ochrony przed zagrożeniami, uciążliwościami oraz zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Niemniej - jak wszelkie ograniczenia praw jednostki także ograniczenia uprawnień właściciela psa, bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków - obowiązki te muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Dlatego Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym wprowadzenie generalnego nakazu wyprowadzania psów na uwięzi i w kagańcu (jak też zwalniania psów ze smyczy tylko z nałożonym kagańcem), niezależnie od jego cech osobniczych i uwarunkowań indywidualnych (np. choroba) może w określonych sytuacjach prowadzić do działań sprzecznych z wymogami ustawy o ochronie zwierząt, w tym działań określanych jako niehumanitarne. Prawidłową redakcją przepisu realizującego upoważnienie z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. byłaby treść przewidująca wyjątki uzasadniające odstąpienie od obowiązku wyprowadzania psów na uwięzi i w kagańcu, wynikające np. z rasy, uwarunkowań behawioralnych, wieku, stanu zdrowia i cech anatomicznych (por.m.in. wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. II OSK 1492/12, wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2678/15, wyrok WSA w Kielcach z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. II SA/Ke 703/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2019 r., sygn. II SA/Kr 808/19). Postanowienia regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie nie mogą być bardziej restrykcyjne od przepisów ustawy, a ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela muszą być uregulowane wyłącznie w drodze ustawy. Brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe ze względu na cechy osobnicze zwierząt prowadzi bowiem do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności karnoadministracyjnej za zachowania obiektywnie nie mogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia. Należy również zwrócić uwagę na treść art. 20a ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 z późn. zm.), zgodnie z którym osoba niepełnosprawna nie jest zobowiązana do zakładania psu asystującemu kagańca oraz prowadzenia go na smyczy. Niewątpliwie Rada nie jest upoważniona do określenia kto może wyprowadzać psa i w jakich sytuacjach może to być tylko osoba dorosła, jak już bowiem wskazano, ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela muszą być uregulowane wyłącznie w drodze ustawy. Z powyższych powodów za istotnie naruszający prawo należało uznać § 19 ust. 2 pkt 1 i 2, § 19 ust. 3. Regulaminu. § 19 ust. 2 pkt 4 załącznika do zaskarżonej uchwały stanowi, że zwolnienie z uwięzi psa bez kagańca jest dozwolone wyłącznie na terenie nieruchomości należycie ogrodzonej, w sposób uniemożliwiający wydostanie się zwierzęcia na zewnątrz, odpowiednio oznakowanej tabliczką ze stosownym ostrzeżeniem. Należy zauważyć, że powyższa kwestia została uregulowana w art. 10 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. – na datę podjęcia zaskarżonej uchwały – Dz.U. z 2022 r. poz.572.), zgodnie z którymi zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Zakaz, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście. Przytoczony przepis uchwały wkracza zatem w materię ustawową, dodatkowo modyfikując regulację zawartą w ustawie. Poza tym Rada gminy nie jest upoważniona do wskazywania miejsc czy sytuacji, w których psy (jak też inne zwierzęta) mogą zostać zwolnione z uwięzi (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 443/16). Realizacja delegacji ustawowej ma polegać na określeniu obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe w taki sposób, by zapewnić ochronę przed zagrożeniem i uciążliwościami dla ludzi (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. II SA/Gd 43/19). Kwestionowany zapis należało zatem wyeliminować z treści uchwały. W odniesieniu do zawartego w § 19 ust. 5 Regulaminu zakazu szczucia psów lub doprowadzania ich do stanu, w którym pies może stać się niebezpieczny dla człowieka lub zwierzęcia, należy w pełni podzielić stanowisko Prokuratora, że przepis ten stanowi wkroczenie w materię ustawową objętą regulacjami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń, jak również przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Przepisy art. 6 ust. 1aw zw. z art. 6 ust. 2 pkt 9 ustawy o ochronie zwierząt wskazują bowiem, iż tego rodzaju zachowania, traktowane jako akty znęcania się nad zwierzętami, są zabronione. Ponadto zaskarżony przepis załącznika do uchwały nie może znajdować się w regulaminie, albowiem zakaz szczucia zwierząt został uregulowany w art. 78 i art. 108 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń. Stanowisko, zgodnie z którym w uchwale nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych znajduje oparcie w treści § 118 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2002 r. ,Nr 100, poz. 908). Podobny pogląd dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdzie zwraca się uwagę, że powtórzenie przepisu może powodować obawy, że jego interpretacja w kontekście uchwały, w której go powtórzono, doprowadzi do całkowitej lub częściowej zmiany intencji pracodawcy (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. sygn. akt II SA/Wr 1179/90, publ. OSS 2000/1/17, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 243/11, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc, uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego dublująca zapis zawarty w obowiązującej ustawie lub regulująca w sposób odmienny kwestię ustawową, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Z tych samych względów za zasadny należy uznać zarzut istotnego naruszenia prawa w § 23 Regulaminu, zgodnie z którym stosownie do przepisu art. 10 ust. 2a ustawy, kto nie wykonuje obowiązków określonych w Regulaminie podlega karze grzywny. Przepis ten stanowi podstawę odpowiedzialności za wykroczenie, a zatem jego charakter i doniosłość przemawiają za przyjęciem, że tego rodzaju powtórzenie jest niedopuszczalne. Ewentualna zmiana lub uchylenie art. 10 ust. 2a u.c.p.g. może spowodować niezgodność § 23 Regulaminu z ustawą. Ponadto § 23 regulaminu odnosi się do "art. 10 ust. 2a ustawy", nie precyzując o jaka konkretnie ustawę chodzi. Zgodzić należy się ze skarżącym, że przepis art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. wymaga wprost od lokalnego prawodawcy "wyznaczenia obszarów podlegających deratyzacji". Sformułowanie "wyznaczyć" powinno być rozumiane jako: "oznaczyć, odgraniczyć, wyróżnić za pomocą znaków, określić jakąś wielkość za pomocą obliczeń" – zgodnie z definicją w małym słowniku języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1997, s. 1087. Chodzi zatem o wskazanie konkretnego miejsca deratyzacji. Tego warunku nie spełnia określenie w § 22 ust. 1 Regulaminu: "w miejscach zagrożonych bytowaniem gryzoni". Brak jest również podstawy ustawowej do nakładania obowiązku deratyzacji na właścicieli nieruchomości. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2875/18, zakładając racjonalność ustawodawcy, należy przyjąć, że celem upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. było zobligowanie organu gminy do kazuistycznego wskazania obszarów na terenie gminy, które ze względu na szczególne usytuowanie, otoczenie czy realizowane tam funkcje bądź inne okoliczności, wymagają poddania ich obowiązkowej deratyzacji. Wobec tego brak określenia w regulaminie obszarów podlegających deratyzacji oraz nałożenie tego obowiązku na właścicieli nieruchomości, stanowi istotne naruszenie prawa. Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażane już wielokrotnie w orzecznictwie, że z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy nie sposób wyprowadzić wniosku, jakoby gmina mogła regulować zakres podmiotowy w odniesieniu do deratyzacji, to znaczy wskazywać podmioty - w realiach sprawy właścicieli nieruchomości - którzy powinni podejmować się zwalczania gryzoni. Ustawodawca obciąża tym obowiązkiem gminę, i jest przekroczeniem delegacji ustawowej, działaniem bez podstawy prawnej, przeniesienie tego obowiązku na właścicieli nieruchomości (por. przykładowo wyrok NSA z 13 września 2016 r., II OSK 3026/14, LEX nr 2143534; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 czerwca 2023 r., II SA/Wr 812/22, LEX nr 3575389; wyrok WSA we Wrocławiu z 23 marca 2023 r., II SA/Wr 827/22, LEX nr 3511093; wyrok WSA w Kielcach z 6 kwietnia 2022 r., II SA/Ke 103/22, LEX nr 3337813; wyrok WSA w Białymstoku z 14 października 2021 r., II SA/Bk 594/21, LEX nr 3253832). Z przedstawionych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność w części: § 3 ust. 8 lit. a; § 3 ust. 9 lit c; § 19 ust. 2 pkt 1 i 2; § 19 ust. 3, 4 i 5; § 22 ust. 1 oraz § 23 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały.