II SA/Ke 300/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 maja 2011r. sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Ke 300/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania H.Z., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora MOPR z dnia [...] w sprawie przyznania H. Z. pomocy w formie zasiłku celowego na dofinansowanie kosztów zakupu kuchenki gazowej, opasek zaciskowych, węża gumowego, zamka do drzwi oraz montażu kuchenki gazowej w miesiącu listopadzie 2010 r. w wysokości 150 zł z jednoczesną odmową przyznania skarżącej pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w miesiącu listopadzie 2010 r. w wysokości 800 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 29 października 2010 r. H.Z. zwróciła się o przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego na miesiąc listopad 2010 r. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podnosząc, że zgromadzona dokumentacja oraz ustalenia wywiadu środowiskowego potwierdzają zasadność przyznania H.Z. pomocy społecznej na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, skarżąca bowiem spełnia kryterium dochodowe osoby czyniącej starania o pomoc. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła H.Z. podnosząc, że wydatkowana na przełomie października i listopada 2010 r. kwota w 292,88 zł absolutnie nie odzwierciedla otrzymanego tzw. dofinansowania w wysokości 150 zł. Skarżąca przedstawiła wysokość otrzymywanych od listopada 2009 r. do października 2010 r. świadczeń z pomocy społecznej, na które złożył się zasiłek stały, zasiłki celowe z programu państwa na dożywianie oraz zasiłki celowe. W przekonaniu H.Z. otrzymywana pomoc jest poniżej minimum socjalnego, co więcej fakt, że skarżąca nie wie, w jakiej wysokości pomoc otrzyma w kolejnym miesiącu, naraża ją na ciągły stres i powoduje brak płynności finansowej. Rozpoznając powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytaczając treść przepisów art. 7 pkt 1, 4 i 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (zwanej dalej ustawą ), art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z § 1 pkt 1 b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 8 ust. 4 ustawy wskazało, że z materiału dowodowego wynika, że H. Z. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały w wysokości 444 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że bezsporne zatem w niniejszej sprawie pozostaje, iż skarżąca spełnia kryterium dochodowe wynikające z przepisu art. 8 ust. 1 cyt. ustawy kwalifikujące do przyznania bezzwrotnej, pieniężnej pomocy społecznej, przyznawanej na zasadach ogólnych. Przytaczając treść przepisów art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy organ II instancji wyjaśnił, że organ samorządu ds. pomocy społecznej w K. przyznał H.Z. pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie części kosztów zakupu kuchenki gazowej, opasek zaciskowych, węża gazowego, zamka do drzwi oraz montaż kuchenki gazowej, uzasadniając wysokość przyznanego zasiłku wielkością posiadanych środków oraz ilością osób znajdujących się w podobnej sytuacji, oczekujących na wsparcie. I tak w listopadzie 2010 r. organ wydatkował kwotę 45.562,05 zł na pomoc społeczną w ramach zasiłków celowych, zasiłków celowych specjalnych i zasiłków celowych z tytułu zdarzenia losowego, przyznając pomoc 353 środowiskom. Średnia wysokość zasiłku celowego wynosiła 129 zł, a zatem przyznany zaskarżoną decyzją zasiłek celowy w wysokości 150 zł mieści się w tych granicach. Organ odwoławczy podał, że z analizy zasiłków celowych za miesiąc listopad 2010 r. wynika, że pomoc w tej formie najczęściej- aż w 64,7 % udzielana była na zakup leków i leczenie, w 18,3% na opał, energię i gaz, natomiast w 17 % na zaspokojenie innych niezbędnych potrzeb. SKO wyjaśniło, że organ orzekający wydając decyzję wziął pod uwagę zarówno wysokość pomocy przyznanej stronie przez MOPR odrębnymi decyzjami, jak również przedłożone podczas wywiadu środowiskowego wydatki poniesione na zakup kuchenki gazowej w kwocie 179 zł, koszt jej montażu – 50 zł, zamka do drzwi w wys. 52,78 zł i opaski zaciskowej oraz węża gazowego - 11,10 zł. Przy ustaleniu wysokości przyznanego zasiłku celowego pokrywającego w części wykazane wyżej wydatki w łącznej kwocie 292,88 zł organ wziął pod uwagę możliwości własne strony. Spośród wydatków obciążających dochód posiadaona jedynie koszty utrzymania mieszkania, tj. opłatę za energię elektryczną i gaz, które nie stanowią nadmiernego obciążenia budżetu domowego. Organ II instancji podkreślił, że analiza okoliczności sprawy uzasadnia twierdzenie, że przyznając H. Z. zasiłek celowy w listopadzie 2010 r. na pokrycie części kosztów zakupu kuchenki gazowej, opasek zaciskowych, węża gazowego, zamka do drzwi oraz montaż kuchenki gazowej, organ orzekający nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H. Z., podnosząc, że zaskarżona decyzja nie wyjaśnia przyczyn odmowy "wyrównania poniesionych nakładów finansowych". Skarżąca wskazała, że za kwotę 477 zł nie można dokonać opłat za lokal mieszkalny, gaz, prąd, wyżywienie oraz przeprowadzić stosownych napraw i remontów. W jej przekonaniu "kwota 477 zł to poniżej nawet minimum biologicznego" i świadczy o złośliwości organów wobec jej osoby. H.Z. podniosła, że MOPR systematycznie i uporczywie dąży do jej "biologicznego wyniszczenia". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 p.p.s.a.). Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie był kwestionowany i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że H.Z. spełnia wszelkie kryteria określone w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, uprawniające ją do otrzymania stosownego świadczenia w postaci zasiłku celowego (na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy). Kwestią budzącą sprzeciw i protest skarżącej jest natomiast wysokość przyznanej jej kwoty, nie odpowiadająca jej oczekiwaniom i treści wniosku, w którym zażądała na zaspokojenie swoich potrzeb kwoty 800 zł. Jak podniósł już organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostało w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 39 ust. 1 ustawy. Przedmiotem kontroli sądowej będzie zatem w głównej mierze zbadanie, czy zakres uznania administracyjnego, o jakim mowa wyżej, nie został przez organy przekroczony, a także, czy w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadnione zostało orzeczenie o przyznaniu H.Z. zasiłku w takiej, a nie innej wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza – jak wynika z art. 7 kpa – załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z 26 września 2000 r., I SA 945/00, LEX 79608). Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznając konieczność udzielenia pomocy (co w sprawie nie jest kwestionowane), organ winien zatem rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji o wysokości przyznanych na rzecz konkretnej osoby środków w ramach uznania administracyjnego, rozumianego w sposób przedstawiony wyżej. Są to przede wszystkim: uzasadnione potrzeby uprawnionego, własne możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób starających się o pomoc społeczną. Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych ośrodka. Dowody zgromadzone w sprawie przemawiają za przyjęciem poglądu, że w sprawie niniejszej organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przyznając skarżącej zasiłek celowy w kwocie 150 zł., z przeznaczeniem na pokrycie części kosztów zakupu kuchenki gazowej, opasek zaciskowych, węża gazowego, zamka do drzwi oraz montaż kuchenki gazowej. Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego, znajdujących oparcie w piśmie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 30 grudnia 2010 r., wysokość udzielonej skarżącej pomocy nie odbiega od średniej wysokości zasiłków celowych przyznawanych przez wskazany organ pomocy społecznej w listopadzie 2010 r. Podkreślić także należy, że przy ograniczonych możliwościach finansowych Ośrodka, uwzględnienie wniosku H.Z. w całości pozbawiłoby pomocy inne osoby potrzebujące, co pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z zasadą solidaryzmu społecznego, ale także z celami ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że przyznając skarżącej zasiłek celowy w zakresie, jaki nie odpowiadał jej oczekiwaniom, organy postąpiły w sposób dowolny i bez logicznego uzasadnienia swojego stanowiska. Niemożność uwzględnienia wniosku w całości podyktowana była bowiem możliwościami finansowymi jakimi dysponował Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie. Skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.