II SA/Ke 304/05
WyrokWSA w Kielcach2005-10-19
Skład orzekający: Anna Żak, Teresa Kobylecka, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy obiekt budowlany pełniący funkcję pawilonu handlowego, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać zalegalizowany po zmianach w Prawie budowlanym z 2003 roku, a w przypadku niespełnienia obowiązków legalizacyjnych, czy zasadne jest wydanie nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że tymczasowy obiekt budowlany pełniący funkcję pawilonu handlowego, wybudowany bez pozwolenia na budowę, nie spełniał warunków zwolnienia z tego obowiązku, nawet po zmianach w Prawie budowlanym z 2003 roku. W przypadku niespełnienia przez inwestorów obowiązków określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, organ administracji miał obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu, co zostało prawidłowo uczynione. Zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej i braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych uznano za niezasadne.Stan faktyczny
Skarżący Z.D. wybudował w listopadzie 2002 roku samowolnie tymczasowy obiekt budowlany (pawilon handlowy "warzywniak") bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę obiektu. Po zmianach w Prawie budowlanym z 2003 roku, organ I instancji zobowiązał inwestorów do złożenia dokumentów legalizacyjnych, czego nie uczynili. W konsekwencji wydano decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 304/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. D.od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego tymczasowego obiektu konstrukcji stalowej na targowisku "A" przy ul. A. w S., działając w oparciu o art.138 par.1 pkt.1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją organ I instancji na podstawie art.48 ust.1 w zw. z art.48 ust.4 ustawy Prawo budowlane z 1994r./ Dz.U.z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm./ nakazał E. i Z. D. rozbiórkę przedmiotowego tymczasowego obiektu. W odwołaniu od tej decyzji Z. D. wniósł o zezwolenie mu na użytkowanie wiaty handlowej do czasu zagospodarowania terenu targowiska zgodnie z miejccowym planem zagospodarowania przestrzennego. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że E.i Z.D. w listopadzie 2002r. wybudowali samowolnie na targowisku przy ul. A. w S. tymczasowy obiekt konstrukcji metalowej "warzywniak" o wymiarach 5m x 6,10m. Obudowę ścian zewnetrznych i dach wykonano z blachy trapezowej ocynkowanej z ociepleniem od strony wewnętrznej. Decyzją z dnia [...] nakazano inwestorom rozbiórkę tego obiektu. Decyzja ta została jednak uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na wejście w życie z dniem 11 lipca 2003r. zmian do obowiazującej ustawy Prawo budowlane z 1994r.dających możliwość zalegalizowania samowolnie wybudowanych obiektów po spełnieniu przez inwestora obowiązków określonych w art.48 ust.2 i 3 tej ustawy. Po przeprowadzeniu ponownie postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia 16.10.2003r. powiatowy inspektor nadzoru budowlanego zobowiązał inwestorów do złożenia niezbędnych dokumentów w celu ewentualnego zalegalizowania popełnionej samowoli. Ponieważ E. i Z. D. nie wykonali nałożonego obowiązku organ I instancji zaskarżoną decyzją z dnia [...]. nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W ocenie organu odwoławczego decyzja ta jest poprawna pod względem formalnym i merytorycznym. Zgodnie z treścią art.48 ust.4 ustawy Prawo budowlane z 1994r. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art.48 ust.3,organ ma obowiązek zastosować przepis ust.1art.48, który zobowiązuje do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.Odpowiadając na wniosek zawarty w odwołaniu Z. D., w sprawie pozostawienia wiaty handlowej do czasu zagospodarowania terenu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ wyjaśnił, że postępowanie prowadzone przez organ l instancji miało na celu pozostawienie obiektu, ale należało wykonać wskazane obowiązki. Ponieważ właściciel nie wykonał obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] organ wydał nakaz rozbiórki.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. D. domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji podnosząc, że zaskarżona decyzja rażąco narusza: art.6-9 kpa a także art. 77 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, art.80 kpa poprzez dokonanie wybiórczej oceny zebranych w sprawie dowodów, art. 138 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, chociaż powinna być ona uchylona. Natomiast decyzji organu I instancji zarzucił nieważność w rozumieniu art.156 par.1 pkt.2 kpa.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że większość podmiotów prowadzących działalność na placu "A" znajduje się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej jak skarżący. Postępowanie administracyjne zakończone decyzją nakazującą rozbiórkę wiaty toczy się jednak tylko w stosunku do niego i jeszcze jednej osoby. Poza tym powołany w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]przepis art. 33 ustawy Prawo budowlane nie może znaleźć zastosowania do przedmiotowej wiaty, gdyż jest ona "tymczasowym obiektem budowlanym" w rozumieniu art. 29 ust. l pkt. 12 tej ustawy. Podniósł, że tymczasowy charakter wiaty zauważył między innymi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swojej decyzji z dnia [...]Dla tego typu budowli nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Nie mogły więc być nałożone obowiązki wynikające z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.z dnia [...]Niezależnie od tego, zgodnie z art. 50 ust. 5 w zw. z art. 50 ust. l i art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, na postanowienie w sprawie wstrzymania robót budowlanych przysługuje stronie zażalenie. Tymczasem inwestorzy zostali poinformowani, że na postanowienie to zażalenie nie przysługuje. W ten sposób pozbawieni zostali możliwości obrony swoich praw, co skutkuje nieważnością postępowania. Tym samym oparta na tym postanowieniu decyzja dotknięta jest nieważnością.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Dodał odnosząc sie do zarzutu naruszenia przepisów, że skarżący nie wskazał jakie dowody w sprawie nie zostały zebrane, jakie zostały, a także na czym miałoby polegać naruszenie przepisów 6-9 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest obiekt nazywany w toku postępowania administracyjnego budką warzywną lub warzywniakiem, nie związany trwale z gruntem, o konstrukcji stalowej z jednospadowym dachem i ścianami obudowanymi blachą ocynkowaną, ocieplonymi od strony wewnętrznej. Niesporne jest, że obiekt ten został wykonany przez skarżących w listopadzie 2002r. bez pozwolenia na budowę. Skarżący prowadzą w nim sprzedaż warzyw i owoców na targowisku miejskim.
Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r nr 207 poz.2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Wskazane przepisy art. 29 zawierają wyliczenie obiektów i robót, na które nie jest wymagane pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa roboty i obiekty wymagające zgłoszenia ( art.31 dotyczy zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę).
Wbrew twierdzeniom skargi, omawiany obiekt nie należy do grupy wyszczególnionych w tych przepisach obiektów zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że jest to tymczasowy obiekt budowlany, na wykonanie którego było wymagane uzyskanie pozwolenie na budowę.
Zauważyć bowiem należy, że w dacie wykonania tego obiektu, ustawa Prawo budowlane z 1994r. ( Dz.U. z Dz.U.00.106.1126) stanowiła w art.29 ust.1 pkt. 5 i pkt.5a, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel a także /art.29 ust.1 pkt.5a/ tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie nie dotyczy obiektów związanych z przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska.
Nie ulega wątpliwości, że omawiany obiekt tym warunkom nie odpowiada, ponieważ pełni inną funkcję tj. funkcję pawilonu handlowego, w którym inwestorzy prowadzą działalność gospodarczą. Inwestorzy obowiązani byli więc uzyskać - przed przystąpieniem do wznoszenia tego obiektu - decyzję ostateczną o pozwoleniu na budowę.
W świetle zmienionej z dniem 11 lipca 2003r. ustawy Prawo budowlane z 1994r. (Dz. U. z 2003r nr 207 poz.2016 ze zm.) - dalej zwanej ustawą, właściwy organ stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez pozwolenia na budowę jest obowiązany wydać postanowienie wstrzymujące prowadzone roboty budowlane jednocześnie nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów o jakich mowa w art.48 ust.3 tej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] działając w oparciu o przepis art.48 ust.2 i 3 ustawy rozpoczął proces legalizacji i wstrzymał roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie, nakazując inwestorom złożenie do 30.11.2003r. zaświadczenia właściwego organu w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a do 31.01.2004r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jeśli jest ona wymagana, 4 egzemplarzy projektu budowlanego obiektu wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednocześnie pouczył inwestorów, iż w przypadku niespełnienia w/w obowiązków będzie nakazana rozbiórka przedmiotowego obiektu.
Ponieważ inwestorzy niespełnili tych obowiązków organ I instancji słusznie decyzją z dnia [...] orzekł nakaz rozbiórki tego tymczasowego obiektu. Zgodnie bowiem z art.48 ust.4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, który w tych okolicznościach obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki.
Nie jest trafny zarzut skargi, iż na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art.48 ust.2 ustawy Prawo budowlane, przysługuje stronie zażalenie. Na postanowienia wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane służy stronie zażalenie, gdy ta ustawa tak stanowi, tymczasem przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nie przewiduje zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Ustawodawca nie przewidział możliwości kwestionowania przez stronę trafności postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust.2 Prawa budowlanego w drodze zażalenia.
Zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przewiduje natomiast art.50 ust.5 ustawy, ale przepis art.50 ust.1-5 dotyczy innych przypadków niż określone w art.48 ust.1 lub w art.49 b ust.1, wobec czego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Natomiast zarzuty skargi dotyczące rażącego naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów art. 77, 80 kpa oraz art.7-9 kpa, jako nie poparte żadnymi dowodami uznać należy za gołosłowne.
Odnosząc się dalej do zarzutów skarżącego podkreślić trzeba, że zasada równości obywateli wobec prawa ( art.67 ust.2 Konstytucji RP) wymaga, aby właściwy organ nadzoru budowlanego podjął przewidziane prawem działania w każdym przypadku i w stosunku do każdego, kto dopuszcza się samowoli budowlanej.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz.1270 ze zm) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło