II SA/Ke 305/06
WyrokWSA w Kielcach2006-12-08
Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obniżenie wynagrodzenia pracownika, przy zachowaniu stosunku pracy, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzasadnia przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków?Ratio decidendi
Obniżenie wynagrodzenia pracownika, przy zachowaniu stosunku pracy, nie jest traktowane jako "utrata dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Definicja utraty dochodu zawarta w ustawie obejmuje ściśle określone sytuacje, takie jak utrata zatrudnienia, a nie zmniejszenie wysokości uzyskiwanych zarobków. W związku z tym, dochód rodziny obliczany na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego nie uwzględnia obniżonego wynagrodzenia jako podstawy do jego przyznania, jeśli przekracza ustalone kryterium dochodowe.Stan faktyczny
Skarżąca D. W. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dziecko J. W. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego w roku 2004. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że obniżenie wynagrodzenia męża skarżącej nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że obniżenie dochodów rodziny powinno być uwzględnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oddala skargę.
II SA / Ke 305/06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze
po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji wydanej
z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] odmawiającej przyznania D. W. Prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na dziecko J. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 10.02.2006r. D.W. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na syna J. Organ I instancji swoją decyzję, opartą na przepisach art. 4, 5, 6, 10, 13,2 9 ust.1 i 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.
o świadczeniach rodzinnych uzasadnił tym, że łączny dochód przypadający na członka rodziny w 2004r. wyniósł [...] zł co przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego oraz, że nie jest utratą dochodu w rozumieniu tej ustawy obniżenie się dochodów T. W. w wyniku zmniejszenia etatu.
W odwołaniu od tej decyzji D. W. zarzuciła, iż nie zgadza się ze zdaniem MOPR, iż utratą dochodu jest dopiero zwolnienie z pracy, natomiast nie jest uznawane za utratę dochodów obniżenie wynagrodzenia w związku ze zmianą warunków pracy i płacy u dotychczasowego pracodawcy.
Rozpoznając to odwołanie organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu
I instancji nie narusza prawa. Zgodnie z art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228 poz. 2255 ze zm./ prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód ten nie przekracza kwoty 583zł. Rodzina D. W. składa się z trzech osób. Z przedłożonego zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że w 2004r., po potrąceniu podatku i składek na ubezpieczenie społeczne D. i T. małżonkowie W. osiągnęli wspólnie dochód w wysokości [...] zł, co daje kwotę [...] miesięcznie na osobę
w rodzinie. Dochód ten przekracza kwotę określoną w art. 5 ust. 2. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy
o świadczeniach rodzinnych utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną:
- uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
- utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
- utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,
- utratą emerytury lub renty,
- nieotrzymaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych,
- wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej.
Skoro T. W. w dalszym ciągu pracuje, chociaż uzyskuje z tego tytułu niższe wynagrodzenie, nie jest to utratą dochodu.
Skargę na tę decyzję, mylnie nazwaną odwołaniem, wniosła D. W. zarzucając, iż nie zgadza się z interpretacją przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazując, że taka interpretacja jest dla niej krzywdząca bowiem na skutek obniżenia wynagrodzenia obniżeniu uległa wysokość dochodów na jednego członka jej rodziny i obecnie wynosi ona znacznie poniżej ustawowego minimum [...] zł na jedną osobę. Skarżąca powołała się na telefonicznie udzielonej jej przez pracownika Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej informację, z której ma wynikać, że utratą dochodów jest także obniżenie wynagrodzenia.
W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżącej dodatkowo zarzucił, iż ustawa o pomocy społecznej nie zawiera legalnej definicji pojęcia utraty dochodu
a art. 8 ust. 3 tej ustawy, na który powołał się MOPR, nie mówi
o całkowitej utracie dochodu z określonego źródła a takie znaczenie usiłuje przypisać ustawie ten organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zmianami/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy,
a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną / art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej uppsa /.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności / art. 145 § 1 uppsa /.
Przede wszystkim w związku ze sprecyzowaniem na rozprawie przed sądem zarzutów skargi podnieść należy, iż podstawę prawną zarówno zaskarżonej decyzji jaki i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228 poz. 2255
z późniejszymi zmianami /, nie zaś, jak to twierdzi skarżąca, przepisy ustawy
o pomocy społecznej. W art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawarta jest definicja pojęcia utraty dochodu, pod którym to pojęciem w dacie wydawania zaskarżonej decyzji ustawodawca rozumiał tylko i wyłącznie utratę dochodu spowodowaną:
- uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
- utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych,
- utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,
- utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
- nieotrzymaniem części lub całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych,
- wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej.
Z powyższego wyliczenia wynika, iż ustawodawca nie uznał obniżenia wynagrodzenia za utratę dochodu, która stosownie do art. 5 ust. 4 tej ustawy podlegałaby uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do zasiłku.
W niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz
z dodatkami skarżąca wystąpiła w lutym 2006r. a więc w trakcie trwającego od
1 stycznia 2005r. do 31 sierpnia 2006r. okresu zasiłkowego / definicja okresu zasiłkowego zawarta jest w art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych/. Zgodnie z art. 3 pkt 2 tej samej ustawy pod pojęciem dochodu rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tej konkretnej sprawie tym rokiem kalendarzowym był rok 2004, w którym rodzina skarżącej uzyskała dochód brutto 39.675,95 zł a po odliczeniu podatku i składek dochód netto [...] , co
w przeliczeniu na jednego członka rodziny dało miesięcznie kwotę [...]zł. Ponieważ stosownie do art. 5 ust. 2 zasiłek rodzinny przysługuje / gdy, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności / jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł, prawidłowo organy uznały, iż obowiązujące przepisy nie pozwalają na przyznanie skarżącej takiego zasiłku. Skoro zaś prawo do dodatków zależy od ustalenia prawa do zasiłku, również prawidłowo uznały, że prawo takie nie może być przyznane. Na ocenę tę nie może mieć żadnego wpływu okoliczność, iż jak to wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia / k. 20a / poczynając od 1 listopada 2005r. zarobki T. W., który od 1 stycznia 2003r. jest zatrudniony w pełnym wymiarze pracy na czas określony, uległy zmniejszeniu. Jak bowiem wcześniej wskazano, ustawodawca nie uważa obniżenia wynagrodzenia za utratę dochodu, która na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych podlegałaby uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z tego też względu w niniejszej sprawie organy nie mogły przyznać świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego z dodatkami, byłoby to bowiem sprzeczne
z obowiązującymi przepisami. Z kolei, jak to wskazano na wstępie, sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności decyzji a więc ich zgodność
z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa. Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, nie stwierdzono także uchybień procesowych, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, dlatego też skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 uppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło