II SA/Ke 305/09

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 9 czerwca 2009 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 marca 2009r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych z wyłączeniem opłat kancelaryjnych za sporządzenie kserokopii z akt sprawy, II. ustanowić dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. K. K. złożyła w dniu 8 czerwca 2009 r. formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami i mieszka z nimi w K.. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, studiuje stacjonarnie na Uniwersytecie w K. i na drugim kierunku w Wyższej Szkole w K. Wnioskodawczyni jest na utrzymaniu rodziców. Matka skarżącej choruje na raka, od 2001 r. jest leczona w Instytucie Onkologii i pobiera rentę z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 750 zł netto. Ojciec wnioskodawczyni jest inwalidą III grupy, dodatkowo pracuje w Zakładzie Pracy Chronionej i uzyskuje z renty oraz wynagrodzenia za pracę kwotę 1500 zł miesięcznie. W sumie dochód trzyosobowej rodziny wynosi 2250 zł netto miesięcznie. Dużą część dochodu pochłaniają wydatki na zakup lekarstw, dojazdy skarżącej na uczelnie, czesne za studia w wysokości 300 zł miesięcznie. Matka skarżącej spłaca kredyt odnawialny w PKO w kwocie 8000 zł miesięcznie. Ponadto spłaca pożyczkę w Banku w wysokości 4000 zł w ratach po 350 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni i jej brat są właścicielami gospodarstwa rolnego w miejscowości P. wielkości 5,48 ha w skład którego obok gruntów rolnych wchodzi budynek mieszkalny wielkości 180 m kw w stanie surowym, inne zabudowania również w stanie surowym oraz licząca 40 lat stodoła i 30 lat obora. Koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa rolnego, w tym: podatki, ubezpieczenie, opłaty licznikowe, wynajem ludzi i maszyn rolniczych są, według oświadczenia skarżącej, wyższe niż otrzymywane dopłaty do rolnictwa. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni w sposób przekonujący wykazała, że nie stać jej na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru i poniesienie kosztów sądowych. Przemawia za tym przede wszystkim przede fakt, że skarżąca pozostaje na utrzymaniu rodziców, a osiągane przez nich dochody oraz uzyskiwane z banków pożyczka i kredyt są przeznaczane na bieżące potrzeby trzyosobowej rodziny, w tym zakup leków i leczenie. Nakładów finansowych wymaga także uprawa i utrzymanie posiadanego przez wnioskodawczynię we współwłasności z bratem gospodarstwa rolnego. Skarżąca nie pracuje, jednakże jest studentką na dwóch uczelniach i podjęcie pracy w takiej sytuacji jest mocno utrudnione i nie można od niej oczekiwać, aby w ten sposób zdobyła środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Przyznane zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje opłat kancelaryjnych za sporządzenie kserokopii z akt sprawy (2 zł za stronę), aby zapobiec nadużywaniu tego uprawnienia. Wobec powyższego działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.