II SA/Ke 305/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Z. B. od decyzji z [...] znak [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, odmawiającej przyznania zasiłku stałego na okres od 1 stycznia do 29 lutego 2008r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił, że Z. B. został zaliczony wyrokiem Sądu Rejonowego, Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w sprawie o sygn. [...] do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres od 13 kwietnia 2004r. do 13 kwietnia 2007r. Z kolei orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 25 maja 2007r. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia 31 maja 2012r. Uzasadnia to przyjęcie, że spełniał on przesłankę całkowitej niezdolności do pracy z powodu niepełnosprawności, uprawniającą do nabycia zasiłku stałego. Z. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem N. Z decyzji Wójta Gminy z dnia [...] wynika, że z dniem 10 października 2007r. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej wpis dotyczący działalności prowadzonej przez Z. B. Dalej organ odwoławczy podał, że w sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej regułą jest, że przyjmuje się dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Natomiast w przypadku utraty dochodu należy przyjąć dochód z miesiąca złożenia wniosku bądź przyznania świadczenia z urzędu. W miesiącu styczniu 2008r. na dochód rodziny Z. B. składały się: zasiłek rodzinny w wysokości 64 zł, zasiłek pielęgnacyjny na syna w wysokości 153 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 80 zł, zasiłek pielęgnacyjny przyznany Z. B. w wysokości 153 zł, dochód z udziału w gospodarstwie rolnym o pow. 0,2885 ha przeliczeniowych w wysokości 29,86 zł (0,2885 ha x 11/2 z 2207), jak również zasiłek okresowy w kwocie 211,07 zł. Łącznie dochód ten wynosił 690,93, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę 345,47 zł. Natomiast dochód własny Z. B. wyniósł 393,93 zł, na który składały się kwoty: 153 zł – zasiłek pielęgnacyjny, 29,86 zł – dochód z gospodarstwa rolnego oraz 211,07 zł – zasiłek okresowy. Kolegium podało, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. Nr 175 z 2009r. poz. 1362 ze zmianami) - dalej ustawy, osoba ubiegająca się o zasiłek stały musi spełniać taki warunek, że zarówno jej własny dochód, jak i dochód na osobę w rodzinie muszą być poniżej kryterium dochodowego. Tymczasem dochód Z. B. przekracza kryterium dochodowe, zatem odmowa przyznania zasiłku stałego na okres od 1 stycznia do 29 lutego 2008r. jest zasadna. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że wykaz wymienionych w art. 8 ust. 4 ustawy świadczeń, które nie podlegają wliczeniu na potrzeby ustalania dochodu, stanowi katalog zamknięty. W tej sytuacji jedynie świadczeń wymienionych w tym przepisie nie wlicza się do dochodu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Z. B. zarzucił Kolegium, że nie zastosowało odpowiedniej ustawy, na podstawie której można by prawidłowo ustalić wysokość przysługującego mu zasiłku stałego przy uwzględnieniu sytuacji, w jakiej się znalazł. Zdaniem skarżącego zapis "jeżeli ustawa nie stanowi inaczej" obligował organ do zastosowania przepisu odpowiedniej regulacji, na podstawie której można odliczyć od dochodu takie świadczenia jak: zasiłek rodzinny, dodatek do tego zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, czy też zasiłek pielęgnacyjny. Należy bowiem mieć na uwadze cel tych świadczeń i to, że nie są one przeznaczane na podstawowe utrzymanie rodziny. Z. B. podkreślił ponadto, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko, które jest wyłącznie na jego utrzymaniu, a pojęcie dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku stałego należy wiązać z dochodem, jaki strona uzyskuje dzięki własnej aktywności życiowej, bądź z uwagi na przysługujące wyłącznie jej przymioty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zawarte w niej zarzuty są uzasadnione. Zgodzić się należy ze skarżącym, że pojęcie dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku stałego należy wiązać z dochodem, jaki strona uzyskuje dzięki własnej aktywności życiowej, bądź z uwagi na przysługujące wyłącznie jej przymioty. Dlatego też niezasadnie zdaniem Sądu do dochodu własnego Z. B. został zaliczony w całości zasiłek okresowy w wysokości 211.07 zł. Zgodnie bowiem z art. 38 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej albo rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zgodnie z legalną definicją osoby samotnie gospodarującej, zawartą w art. 6 pkt 10 ustawy, za taką osobę uznaje się osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że Z. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim synem N., tak więc nie jest on osobą samotnie gospodarującą. W takiej zaś sytuacji przyznany zasiłek okresowy został przyznany rodzinie, nie zaś tylko skarżącemu, stąd brak jest podstaw do uznania, że cała kwota odpowiadająca temu zasiłkowi (to jest okresowemu) powinna być wliczona do dochodu skarżącego, jako osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku stałego. Ponieważ jednocześnie z prawidłowych ustaleń organu wynika, że dochód w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego (351 zł), bowiem wynosił on 345,47 zł, niewątpliwie doliczenie do dochodu własnego skarżącego całego zasiłku okresowego, zamiast połowy miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270). Natomiast pozostałe, zawarte w skardze zarzuty są niezasadne. Przepisy art. 8 ustawy w sposób samodzielny regulują kwestie dotyczące tego, co należy uznać za dochód rodziny i jakich uzyskanych przez osoby ubiegające się o przyznanie świadczeń jak i członków ich rodzin należności nie wlicza się do dochodu. Brak jest przepisów, które pozwalałyby na niewliczanie do dochodu, od którego zależy możliwość uzyskania pomocy społecznej, takich świadczeń jak zasiłek rodzinny, dodatek do tego zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz zasiłek pielęgnacyjny. Dlatego też wbrew zarzutom skarżącego dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie został przez organy ustalony prawidłowo. Ponownie rozpoznając sprawę organ przy ustalaniu dochodu własnego skarżącego uwzględni wcześnie wskazaną wykładnię, a więc, że nie może być do tego dochodu wliczony cały zasiłek okresowy.