II SA/Ke 308/06
WyrokWSA w Kielcach2006-12-07
Skład orzekający: Renata Detka, Danuta Kuchta, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej wydający decyzję o przyznaniu uprawnień kombatanckich jest właściwy do określenia daty, od której skarżącemu przysługuje prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu tych uprawnień?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej wydający decyzję o przyznaniu uprawnień kombatanckich nie jest właściwy do określenia daty, od której skarżącemu przysługuje prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu tych uprawnień. Data ta jest ustalana przez właściwe organy rentowe, zgodnie z przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym lub przepisami wykonawczymi do ustawy o kombatantach, które określają, że świadczenia wypłaca się od dnia powstania prawa do nich, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, albo za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające miesiąc złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący D.G. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich od daty wejścia w życie ustawy o kombatantach (1991 r.), argumentując, że jego uprawnienia zostały pozytywnie zweryfikowane. Organ administracji odmówił przyznania świadczeń od wskazanej daty, wskazując, że nie jest właściwy do określenia terminu wypłaty świadczeń, a jedynie do stwierdzenia spełnienia warunków. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Kuchta, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant: Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. stwierdzającą, że D. G. spełnia warunki, o jakich mowa w art. 21 ustawy o kombatantach oraz przyznającą mu uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Batalionach Chłopskich w okresie od maja 1944 do stycznia 1945 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że ponowna analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała prawidłowość przyznania stronie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach zwłaszcza, że strona nie podważała tytułu i okresu działalności kombatanckiej. Ponieważ natomiast przepisy ustawy o kombatantach, ani też przepisy kpa nie dają organowi administracji możliwości uznaniowego określenia daty, od której stronie przysługiwałoby prawo do świadczeń, to nie było możliwe przyznanie D. G. uprawnień kombatanckich ze skutkiem od 1991 r., czego domagał się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skargę od powyższego rozstrzygnięcia w części odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich z dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, wniósł D. G.. Skarżący zarzucił, że ponieważ jego uprawnienia do świadczeń należnych na podstawie ustawy o kombatantach zostały zweryfikowane pozytywnie, to świadczenia te powinny mu zostać przyznane od 1991 r., tj. od roku w którym ustawa o kombatantach weszła w życie. Ustawa ta bowiem nie daje podstaw do wypłaty świadczeń w terminie późniejszym. Skarżący powołał się przy tym na jego trudną sytuację materialną i rodzinną.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
Przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, przytaczanej dalej jako ustawa o kombatantach (tekst jednolity Dz. U. Nr 42/02 poz. 371 ze zm.), określają m. in. zasady orzekania o uprawnieniach określonych w tej ustawie (art. 21 i 22 ustawy o kombatantach). Uprawnienia te mogą mieć charakter uprawnień pracowniczych (art. 9 - 11 ustawy o kombatantach), uprawnień emerytalnych (art. 12 - 17 tej ustawy), uprawnień związanych z ochroną zdrowia, z pomocą socjalną i innych szczególnych uprawnień takich jak ulga taryfowa przy przejazdach, dodatek kompensacyjny, ryczałt energetyczny czy dodatek kombatancki (art. 18 - 20- ustawy).
Przepisy ustawy o kombatantach nie regulują natomiast zasad ustalania ani wypłacania świadczeń pieniężnych przewidzianych w tej ustawie, pozostawiając tę kwestię innym regulacjom. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 ustawy o kombatantach, do ustalania wysokości świadczeń, o których mowa w art. 15 i 16 (tj. dodatku kombatanckiego oraz emerytur i rent przyznawanych w drodze wyjątku) oraz w innych sprawach nieokreślonych w ustawie mają zastosowanie odpowiednio przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (obecnie przepisy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stosownie do art. 192 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.98.162.1118), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.). Stosownie do treści art. 129 ostatnio wymienionej ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Istotna w niniejszej sprawie kwestia daty od jakiej wypłaca się świadczenia z tytułu dodatku kombatanckiego oraz wyjątkowych emerytur i rent, uregulowana jest również w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 lipca 1991 r. w sprawie trybu postępowania przy przyznawaniu dodatku kombatanckiego oraz emerytur lub rent, w drodze wyjątku, kombatantom i innym osobom uprawnionym (Dz. U. Nr 65/91 poz. 283), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 17 ust. 2 ustawy o kombatantach. Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia, świadczenia określone w § 2 i 3 tego rozporządzenia (tj. świadczenia z tytułu dodatku kombatanckiego oraz emerytur i rent przyznawanych w drodze wyjątku) wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, jednakże za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc, w którym zgłoszono wniosek.
Z przytoczonych przepisów należy wyciągnąć wniosek, że data nabycia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie o kombatantach jest związana z datą złożenia wniosku o te świadczenia, a nie z datą wejścia w życie ustawy o kombatantach, czy z datą wydania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji stwierdzającej spełnienie warunków do przysługiwania uprawnień określonych w ustawie o kombatantach, czy też z datą wydania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaświadczenia stwierdzającego posiadanie uprawnień przewidzianych w tej ustawie (częściowo por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1994 r. II URN 9/94, OSNP nr 3/94 poz. 48). Skoro tak, to niedopuszczalne, bo wykraczające poza kompetencje organu administracji wydającego zaskarżoną decyzję było by określanie daty, od jakiej skarżącemu przysługiwało by prawo do świadczeń z ustawy o kombatantach. Data ta bowiem, wynikająca z regulacji ustawowych, jest określana przez organy właściwe do wypłacania świadczeń pieniężnych przewidziane dla kombatantów i innych osób uprawnionych oraz pozostałych po nich członków rodzin, a także dodatków kompensacyjnych określonych w art. 20 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o kombatantach oraz ryczałtów energetycznych określonych w art. 20 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 tej ustawy, tj. przez właściwe organy rentowe. Ponadto, jak to trafnie zauważył Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, przepisy ustawy o kombatantach, ani przepisy kpa nie dają podstaw do uznaniowego określania daty, od której stronie przysługiwało by prawo do świadczeń.
Uwzględniając powyższe rozważania oraz nie kwestionowane w sprawie i prawidłowo ustalone przez organ administracji przesłanki przyznania D. G. uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Batalionach Chłopskich w okresie od maja 1944 do stycznia 1945 r. należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W szczególności zgodne z przywołanymi przepisami było zaniechanie określania w decyzji daty, od której stronie przysługuje prawo do świadczeń. Bez względu bowiem na to jakich uprawnień pobierający emeryturę D. G. domagał się w przeszłości, domaga się obecnie, bądź będzie domagał się w przyszłości (czego skarżący w toku sprawy nie sprecyzował), określenie daty nabycia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie o kombatantach nie należało do kompetencji organu wydającego w niniejszej sprawie decyzje administracyjne. Dlatego też nie miały dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia, powołane przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji rodzinnej i materialnej.
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło