II SA/Ke 309/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka-Armańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2009r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...] o odmowie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] nr [...]. Do wydania tej decyzji doszło na tle następujących okoliczności. Decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił W.G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez b. ZBoWiD- ze względu na zatrudnienie w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w okresie od dnia 2 listopada 1945r. do 15 kwietnia 1946r. Rozpoznając w trybie art. 154 k.p.a. złożony przez stronę wniosek Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], odmówił zmiany w/w decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Pismem z dnia 2 października 2008r. W.G. wniósł o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Decyzją z dnia [...] organ odmówił wznowienia postępowania - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 5, art. 149 § 3, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano na uchybienie przez stronę miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jak również brak przedstawienia organowi orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument będący dowodem w sprawie został sfałszowany. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniósł W.G., kwestionując przyjęcie przez Kierownika Urzędu daty poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii akt osobowych z Instytutu Pamięci Narodowej jako daty od której należy liczyć termin do wznowienia postępowania - nie zaś datę doręczenia tej kserokopii stronie. Skarżący wyraził także swoją dezaprobatę wobec poglądu organu, iż jedynie sąd może stwierdzić czy dokument jest sfałszowany. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...], stwierdził, iż w złożonym wniosku o wznowienie postępowania nie wskazano, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające zmianę decyzji ostatecznej. Jednocześnie organ powołał się na zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 k.p.a. oraz podkreślił, iż dla wszczęcia postępowania, określonego w art. 149 § 2 k.p.a., niezbędne jest, aby podstawa wznowienia, na której swój wniosek opiera strona, mieściła się w katalogu przewidzianym w art. 145 § 1 k.p.a. Odnosząc się do wniosku W.G., który domaga się wznowienia postępowania podnosząc, że dowód na którym oparto rozstrzygnięcie okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), Kierownik Urzędu wskazał, iż w takiej sytuacji strona winna przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument został sfałszowany. Na potwierdzenie swego stanowiska organ przytoczył szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ustosunkowując się z kolei do powołanej przez stronę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ stwierdził, iż również ta przesłanka nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, przytaczając art. 148 § 1 k.p.a., wskazał, iż poza tym, aby podstawa wznowienia, na której swój wniosek opiera strona, mieściła się w katalogu przewidzianym w art. 145 § 1 k.p.a. ustawodawca wymaga by wniosek taki został złożony w odpowiednim czasie - pod rygorem wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Mając na uwadze zarzuty skarżącego dotyczące przyjętej w zakwestionowanym rozstrzygnięciu daty, od której należy liczyć termin do wznowienia postępowania, organ orzekający zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach o wyjaśnienie tej kwestii. W rezultacie ustalono, iż kserokopia akt osobowych wraz z pismem z dnia 17 marca 2008r. została doręczona W.G. w dniu 21 marca 2008r. Tym samym podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., co prawidłowo stwierdzono w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia [...] wniósł W.G., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia. Skarżący ponownie zakwestionował ustalenia organu o uchybieniu przez niego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wobec stwierdzenia niezgodności swoich danych osobowych i przebiegu służby strona zwróciła się do Komendy Policji i poprzez nią do IPN Oddział w K. o sprostowanie tych zapisów. Postępowanie weryfikujące w IPN trwało aż do 18 listopada 2008r., na dowód czego W.G. przedstawił pismo tego organu. W przypadku nie uwzględnienia stanowiska zaprezentowanego w skardze - skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania wskazując na brak stosownego pouczenia przez Kierownika Urzędu. Zdaniem strony zasada prawdy obiektywnej winna mieć pierwszeństwo przed zasadą trwałości decyzji administracyjnej, na jaką powołuje się organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, każda decyzja ostateczna podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawa - bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych regulacji. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zobowiązuje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania tj. ustalenia, czy: 1. decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna, 2. wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, 3. podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., 4. żądanie wznowienia postępowania oparte jest o jedną z wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. podstaw wznowienia. Dopiero łączne wystąpienie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), natomiast brak którejkolwiek z nich obliguje organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Nie jest sporne w niniejszej sprawie, iż decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] o pozbawieniu W.G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez b. ZBoWiD jest ostateczna. Dodać trzeba, iż skarga W.G. na w/w decyzję z dnia [...] została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt: II SA/Kr 3812/01 (k. 33). Z akt administracyjnych wynika także, że wniosek W.G. o wznowienie postępowania został wniesiony w dniu 2 października 2008r. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Strona powołuje się przy tym na nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w dniu wydawania decyzji, to jest dokumenty zebrane w Teczce Akt Osobistych o sygn. akt IPN [...] oraz IPN [...], podnosząc przy tym, iż fakty i okoliczności, które legły u podstaw wydania tego rozstrzygnięcia okazały się fałszywe. Jednocześnie wnioskodawca przedstawił kserokopie powyższych dokumentów, sporządzone w Instytucie Pamięci Narodowej, zaopatrzone pieczęcią "za zgodność z oryginałem" oraz datą [...]. W tym miejscu godzi się podnieść, iż z odpowiedzi Instytutu Pamięci Narodowej (k. 105), do którego organ zwrócił się pismem z dnia 12 lutego 2009r., wynika, iż kserokopia akt osobowych W.G. została mu doręczona w dniu 21 marca 2008r. Ze względu na powyższe podstawą odmowy wznowienia postępowania, o jakiej Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł decyzją z dnia [...], było złożenie przez W.G. wniosku w tym przedmiocie z uchybieniem 1 - miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., który należy liczyć od dnia 21 marca 2008r., w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej - jej zdaniem - podstawę do wznowienia postępowania. Stanowisko organu administracji należy uznać za trafne. To samo trzeba odnieść do twierdzeń organu, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2000r., sygn. akt: I SA 1123/99., LEX nr 55743, zgodnie z którym nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Odnosząc się natomiast do twierdzeń W.G,, iż usiłował sprostować błędne - jego zdaniem zapisy - w aktach osobowych i dopiero pismem z dnia 18 listopada 2008r. Instytut Pamięci Narodowej poinformował go odmownym załatwieniu jego wniosku, wskazać należy, iż powyższych okoliczności skarżący nie powoływał we wniosku o wznowienie postępowania, ani w jego uzupełnieniu. Tym samym organ administracji nie mógł się w żaden sposób ustosunkować do powyższych twierdzeń. Natomiast sąd administracyjny - orzekając wyłącznie w przedmiocie legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej - bierze pod uwagę stan prawny oraz faktyczny zaistniały w dacie wydania zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Co zaś się tyczy zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego to wskazać trzeba, iż leży on poza kognicją Sądu Administracyjnego (art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.). Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.