II SA/Ke 312/08

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 25 sierpnia 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] numer [...] w przedmiocie płatności obszarowych postanawia: I. ustanowić dla E. Ł. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę E. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] numer [...] w przedmiocie płatności obszarowych. W dniu 12 sierpnia 2008 r. skarżący złożył formularz urzędowy PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z czworgiem dzieci, z których dwoje studiuje, a pozostali uczą się w szkołach w Kiecach, do których muszą dojeżdżać. Jedynym źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny jest gospodarstwo rolne o powierzchni 9,81 ha, które zdaniem skarżącego przynosi mały dochód. Wnioskodawca podał, że jest właścicielem domu wielkości 70 m kw i samochodu o wartości 5 tysięcy złotych. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący uprawia pszenicę, pszenżyto, kukurydzę ziemniaki, posiada jabłonie w sadzie oraz 7 sztuk bydła i 50 sztuk drobiu. Na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] numer [...] przyznano E. Ł. płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę ( post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Natomiast stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę przedstawioną wyżej sytuację życiową i majątkową skarżącego, przede wszystkim konieczność utrzymania czworga dzieci oraz posiadanie jedynie gospodarstwa rolnego i samochodu o wartości 5 tysięcy złotych uznano, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu. Uznano natomiast, że przy racjonalnym gospodarowaniu dochodem z gospodarstwa rolnego zwiększonego o płatności obszarowe oraz możliwość korzystania z własnych płodów rolnych wnioskodawca będzie w stanie zgromadzić środki finansowe na uiszczenie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a w dalszej kolejności na wpłacenie wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego 100 zł (o ile zostanie ona sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika prawnego) oraz poniesienie innych kosztów sądowych jakie ewentualnie mogą pojawić się na tym etapie postępowania. Należy podkreślić, że skarżący w dniu 17 czerwca 2008 r. uiścił jednorazowo kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi bez ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, a zatem koszty sądowe występujące na obecnym etapie postępowania sadowego nie powinny nie przekroczyć jego możliwości finansowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.