II SA/Ke 312/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2014r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego R. G. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 3 marca 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy R. z dnia 8 stycznia 2014r. w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych oraz zwolnienia w całości z odpłatności za usługi opiekuńcze świadczone na rzecz M. G. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2013r. M. G. wystąpił o przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia prosi o przedłużenie usług opiekuńczych w okresie od 1 stycznia 2014r. do 31 marca 2014r. w wymiarze po 1 godzinie dziennie, z uwzględnieniem świąt i niedziel. Do wniosku dołączono orzeczenie z dnia 15 listopada 2013r. o zaliczeniu M. G. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z orzeczenia wynika, że wymaga on korzystania z m.in. z usług socjalnych. We wniosku o przedłużenie usług opiekuńczych M. G. podał także, że należy podjąć działania mające na celu wdrożenie specjalistycznych usług opiekuńczych z zastosowaniem prawidłowego leczenia ortopedycznego z usztywnieniem złamanego trzonu kręgu. Odrębnym podaniem z dnia 8 stycznia 2014r. M. G. wystąpił o zwolnienie go z opłat za usługi opiekuńcze z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Po rozpatrzeniu w/w wniosku oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (w tym wywiadu środowiskowego) organ I instancji decyzją z dnia 8 stycznia 2014r. przyznał M. G. pomoc w postaci usług opiekuńczych w zakresie zaspokojenia codziennych potrzeb życiowych w wymiarze 1 godzina dziennie w dni robocze i święta na okres od 1 stycznia 2014r. do 31 marca 2014r. oraz zwolnił M. G. w całości z odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Wnioskiem z dnia 15 stycznia 2014r., adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. G. wystąpił o unieważnienie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku M. G. wskazał, że w grudnia 2013r. wystąpił o przedłużenie na okres od 1 stycznia 2014r. do 31 marca 2014r. usług opiekuńczych ze względu na obłożną chorobę spowodowaną złamaniem trzonu kręgu i trwającymi intensywnymi bólami. M. G. zwracał się także o podjęcie działań mających na celu wdrożenie usług specjalistycznych i leczenia ortopedycznego, z zastosowaniem środków i przedmiotów ortopedycznych. Organ I instancji wydał decyzję tylko na podstawie wywiadu środowiskowego. M. G. wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ortopedii na okoliczność zastosowania odpowiedniego leczenia i wdrożenia specjalistycznej usługi, w tym diagnostyka obrazowa w kierunku ortopedycznym - skierowanie na oddział ortopedyczny. Obecnie nie jest w stanie poruszać się nawet przy pomocy wózka inwalidzkiego. W jego ocenie szpital, do którego kierowany jest pacjent obowiązany jest przyjąć chorego na oddział ortopedyczny i zastosować leczenie. Gdyby nawet diagnoza lekarza pierwszego kontaktu była błędna, nadal istnieje konieczność przewiezienia do szpitala karetką z powodu intensywnego bólu złamanego trzonu kręgu. Lekarz nie stwierdził konieczności natychmiastowego leczenia ortopedycznego. W kolejnym piśmie z dnia 23 stycznia 2014r., także adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. G. ponownie wystąpił o kontynuowanie czynności w związku z wdrożeniem specjalistycznej usługi z zastosowaniem prawidłowego leczenia, potwierdził, że należy kontynuować usługi opiekuńcze przyznane decyzją organu I instancji, o które występował, lecz należy także podjąć działania w celu dalszego leczenia, w tym szpitalnego. Odmowa przyjęcia do szpitala w dniu 4 marca 2012r. spowodowała, że stan zdrowia M. G. uległ pogorszeniu. Do tragedii przyczynił się także Szpital Wojewódzki, który m.in. odmówił przyznania karetki w celu odwiezienia do miejsca zamieszkania. Lekarze manipulują wynikami badań, ukrywają fakt kompresyjnego złamania trzonu kręgu. M. G. podniósł także, że w uzasadnieniu decyzji wspomniano o chorobie, nie podając czego dotyczy choroba i o całej tragedii. W/w pisma zostały przekazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. Ustalono, że decyzja organu I instancji z dnia 8 stycznia 2014r. doręczona została Markowi G. w dniu 21 stycznia 2014r. Zatem pismo z dnia 15 stycznia 2014r., sporządzone przed doręczeniem decyzji organu I instancji Kolegium potraktowało jako pismo dotyczące specjalistycznych usług opiekuńczych i odrębnym pismem przekazało do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., jako organu właściwego do jego rozpatrzenia. Natomiast pismo z dnia 23 stycznia 2014r., wprawdzie adresowane zostało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, lecz dotyczy decyzji organu I instancji z dnia 8 stycznia 2014r., a skoro złożone zostało w terminie przewidzianym do złożenia odwołania, zostało rozpatrzone jako odwołanie od przedmiotowej decyzji. Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Wg art. 50 ust. 6 powołanej ustawy rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. W dniu 8 stycznia 2014r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w wyniku którego ustalono, że M. G. jest osobą samotnie gospodarującą i wymaga pomocy w formie usług opiekuńczych. Ponadto M. G. wnioskiem z dnia 8 stycznia 2014r. wystąpił o zwolnienie z opłat za usługi opiekuńcze z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i materialną W grudniu 2013r. M. G. pobrał świadczenie rentowe w kwocie 501,51zł i jest to jego jedyny dochód. Biorąc pod uwagę podniesione wyżej okoliczności organ stwierdził, że decyzja organu I instancji przyznająca pomoc w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy w wymiarze wskazanym przez wnioskodawcę, tj. 1 godziny dziennie w dni robocze i święta na okres od 1 stycznia 2014r. do 31 marca 2014 r. oraz zwalniająca w całości z odpłatności za usługi opiekuńcze, wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że przedmiotem postępowania odwoławczego była ocena zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej. W postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją rozstrzygana była wyłącznie sprawa usług opiekuńczych bytowych. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczegółowych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4 ustawy). Do wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych należy dołączyć zaświadczenie lekarskie dotyczące rodzaju usług . Wskazać także należy, że stosownie do § 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. z 2005r. Nr 189, poz.1598) ustala się rodzaje specjalistycznych usług dostosowanych do szczególnych potrzeb wymagających pomocy w formie specjalistycznych usług: rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( j.t. Dz.U. z 2008r., Nr 164, poz. 1027). Oznacza to, że uprawnienia do określonych usług specjalistycznych wynikają z innych przepisów, niż ustawa o pomocy społecznej i przepisy wykonawcze do tej ustawy. Pomoc społeczna poprzez przyznanie świadczenia w formie specjalistycznych usług opiekuńczych jedynie dopełnia świadczenia, które są zagwarantowanie na podstawie innych przepisów. Zatem ustalając prawo do specjalistycznych usług opiekuńczych należy, jak przy ustalaniu prawa do każdego ze świadczeń z pomocy społecznej, mieć na uwadze zasadę subsydialności wyrażoną w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, Jak wyżej wskazano, przedmiotem postępowania odwoławczego była ocena zgodności z prawem decyzji wydanej z wniosku M. G. o przyznanie usług opiekuńczych. We wniosku o przyznanie usług opiekuńczych M. G. zasygnalizował konieczność podjęcia działań mających na celu wdrożenie specjalistycznych usług opiekuńczych. Jeżeli M. G. złoży wniosek o przyznanie określonych usług specjalistycznych, organ I instancji zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania stosownej decyzji, od której przysługiwać będzie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ przed wydaniem decyzji w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych powinien ustalić, w jakim zakresie pomoc udzielana na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zabezpiecza potrzeby M. G. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia 3 marca 2014r. wniósł M. G., domagając się jej uchylenia, unieważnienia decyzji organu I instancji, przeprowadzenia postępowania celem wdrożenia specjalistycznej usługi opiekuńczej, powołania biegłego z zakresu ortopedii na okoliczność stwierdzenia konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia i wdrożenia usługi specjalistycznej. W uzasadnieniu skarżący opisał swój stan zdrowia, wymagający, jego zdaniem wdrożenia specjalistycznych usług opiekuńczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, nie przeprowadza dowodu z opinii biegłego, ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz bada czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, czy były one przez organ uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia i w jaki sposób zostały ocenione (art. 133 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 3 marca 2014r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 stycznia 2014r., którą przyznano Markowi G. usługi opiekuńcze w zakresie zaspokojenia codziennych potrzeb życiowych w wymiarze - 1 godzina dziennie w dni robocze i święta, na okres od 1 stycznia 2014r. do 31 marca 2014r. oraz zwolniono M. G. w całości z odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Na wstępie należy podkreślić, że M. G. we wniosku z dnia 31 grudnia 2014r. prosił "o przyznanie (przedłużenie) usługi opiekuńczej w okresie 01/01/14 do 31/03/14 włącznie w wymiarze minimum po 1 godz. codziennie, w tym w niedziele i święta". Do wniosku skarżący dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 15 listopada 2013r. o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z którego wynika m.in., że wymaga on korzystania z usług socjalnych. Należy zauważyć, że wprawdzie skarżący na marginesie wniosku napisał, że "należy podjąć zdecydowane działania mające na celu wdrożenie specjalistycznej usługi opiekuńczej...", jednak nie można jednym wnioskiem żądać dwóch odrębnych usług. Dalsze postępowanie skarżącego wykazywało, że jednak jego wniosek dotyczy "przyznania (przedłużenia) usługi opiekuńczej". Odrębnym podaniem z dnia 8 stycznia 2014r. M. G. wystąpił o zwolnienie go z opłat za "usługi opiekuńcze" z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 8 stycznia 2014r., zawierający oczekiwania M. G. w zakresie przyznania "usług opiekuńczych", a nie specjalistycznych usług, skarżący podpisał bez zastrzeżeń. Z powyższego wynika, że decyzją wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R. z dnia 8 stycznia 2014r. organ I instancji w całości uwzględnił wniosek M. G. z dnia 31 grudnia 2014r.. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 3 "usługi opiekuńcze" obejmują pomoc w zaspakajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zalecaną przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Natomiast "specjalistyczne usługi opiekuńcze" to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4). Rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych określa rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U.2005.189.1598). Organ wydając decyzję z dnia 8 stycznia 2014r. uznał, że na podstawie art. 50 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. 2013r., poz. 182 ze zm.) M. G. spełnia warunki otrzymania pomocy w postaci usług opiekuńczych, Usługi te zostały już wykonane, dotyczyły bowiem okresu od 1 stycznia do 31 marca 2014r., a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 k.p.a.). Decyzja organu I instancji z dnia 8 stycznia 2014r. została skarżącemu doręczona w dniu 21 stycznia 2014r., co potwierdził on własnoręcznym podpisem na drugiej stronie decyzji (k. 6 akt administracyjnych), stąd organ odwoławczy prawidłowo potraktował pismo z dnia 23 stycznia 2014r., przekazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (do którego pismo zostało skierowane przez M. G.) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w dniu 28 stycznia 2014r. – jako złożone w terminie odwołanie od tej decyzji. Należy w tym miejscu podnieść, że pismo z dnia 15 stycznia 2014r., w którym M. G., podobnie jak we wszystkich pozostałych pismach opisywał swój stan zdrowia i konieczność "wdrożenia usług specjalistycznych" zostało przekazane do organu I instancji, jako odrębny wniosek. Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie przyznanie skarżącemu "usług opiekuńczych", a nie "specjalistycznych usług opiekuńczych", zaś wniosek został uwzględniony w całości, Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, wobec czego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.