II SA/Ke 317/05
WyrokWSA w Kielcach2005-11-09
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego mógł nałożyć obowiązek zamurowania wrót garażowych w budynku gospodarczym usytuowanym w odległości 1 m od granicy działki, gdy działka ta oraz sąsiednia działka są własnością tego samego inwestora i tworzą jedność gospodarczą?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo nałożył obowiązek zamurowania wrót garażowych, ponieważ działka, na której znajduje się budynek, oraz sąsiednia działka stanowią własność tego samego inwestora i tworzą jedność gospodarczą. W takiej sytuacji nie można uznać, że lokalizacja budynku narusza interesy osób trzecich ani powoduje niebezpieczeństwo, które uzasadniałoby nakaz zamurowania wrót. Ponadto połączenie działek w jedną działkę ewidencyjną eliminuje podstawy do badania legalności usytuowania budynku względem granicy działki sąsiedniej.Stan faktyczny
W 1993 r. na działce nr 190, będącej własnością skarżących, wybudowano samowolnie budynek gospodarczy usytuowany w odległości 1 m od granicy działki sąsiedniej nr 188, również będącej własnością skarżących. Organ nadzoru budowlanego nałożył obowiązek zamurowania wrót garażowych w ścianie budynku od strony działki sąsiedniej, powołując się na naruszenie przepisów odległościowych i bezpieczeństwa pożarowego. Skarżący wskazali, że obie działki tworzą jedność gospodarczą i zostały połączone w jedną działkę ewidencyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 317/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant: ref. staż. Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E.S. i K.S. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E.S. 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [..]Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].
Decyzją, podjętą na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 kpa organ I instancji nałożył na E i K.S. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 września 2004 r. zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami zrealizowanego murowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4,75 x 5,47m, położonego na działce [...] w Z., obejmujących wykonanie pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane ściany pełnej od strony z działką sąsiednią poprzez likwidacje bramy garażowej oraz wykonanie otworu drzwiowego (wejścia do budynku) w jednej z pozostałych ścian, poprzedzone opracowaniem projektu budowlanego opracowanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uchylenia powyższej decyzji.
Przedmiotowy budynek został wybudowany samowolnie w 1993 r., zatem na mocy art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zastosowanie mają przepisy dotychczasowej ustawy z dnia 24.X.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z § 12 ust. 1 obowiązującego w dacie realizacji budowy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), budynki gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące w jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki, odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.
Przedmiotowy budynek jest usytuowany na działce nr 190 w odległości 1 m od granicy z działką sąsiednią nr 188, a w ścianie zachodniej od strony tej granicy znajdują się wrota garażowe, co powoduje niezgodność z ww. przepisem. Mają zatem do niego zastosowanie obowiązujące przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego w myśl § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.IV.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Organ odwoławczy podniósł, że po zmianie przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 109, poz. 1156) - do przedmiotowego budynku ma zastosowanie przepis § 12 ust. 1 pkt 1, w myśl którego budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że skoro znajdująca się w odległości 1m od granicy ściana zachodnia przedmiotowego budynku posiada wrota garażowe, to narusza to obowiązujące zarówno w dacie jego budowy, jak również obowiązujące obecnie przepisy, powodując niebezpieczeństwo ludzi i mienia oraz ogranicza prawidłową zabudowę na działce sąsiedniej. Niezbędne jest zatem doprowadzenie przedmiotowego budynku do zgodności z przepisami obowiązującymi obecnie poprzez zamurowanie istniejących wrót garażowych w ścianie zachodniej (nadając tej ścianie cechy ściany oddzielenia przeciwpożarowego), z jednoczesnym wykonaniem wejścia do budynku w jednej z trzech pozostałych ścian w celu przywrócenia funkcji użytkowych. Zmierza to do legalizacji przedmiotowego budynku, zgodnie z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Ponadto organ podniósł, że fakt, iż działki nr 188 i 190 stanowią własność skarżących nie ma znaczenia, gdyż odległości od granicy działki określają przepisy, a skoro są przeznaczone pod zabudowę zagrodową, to "musiały zostać wyłączone (przynajmniej częściowo) z produkcji rolnej, a zatem są działkami budowlanymi z istniejącą wyraźnie granicą pomiędzy nimi".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli E. i K.S, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że działka nr 190, na której usytuowany jest budynek gospodarczy oraz znajdująca się w odległości 1m działka sąsiednia nr 188, a także działka nr 187 stanowią ich własność i mają łączną szerokość ok. 53,5 mb szerokości na wysokości lokalizacji budynku, wchodzą w skład jednego gospodarstwa rolnego. Na planie zagospodarowania działki z 1992 r. dla potrzeb uzyskania pozwolenia na budowę określono granice działki budowlanej w obszarze, który obejmował szerokość wszystkich trzech działek geodezyjnych. Żadna działka nie jest "sama w sobie" działką budowlaną, stanowią one jedność gospodarczą - budownictwo zagrodowe.
Ponadto skarżący podnieśli, że działki nr [...] i [...] decyzją z dnia [...] Starosty S. zostały połączone w jedną działkę ewidencyjną oznaczoną nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany na działce oznaczonej nr [...] bez pozwolenia na budowę w 1993 r., a jego położenie narusza normy odległościowe sytuowania budynków od granicy działki, określone zarówno w § 12 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), jak również w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Organ nadzoru budowlanego zmierzając do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, stwierdzając naruszenie tego przepisu w konsekwencji nakazał usunięcie wrót garażowych w ścianie budynku usytuowanego 1m od działki sąsiedniej w celu zabezpieczenia przeciwpożarowego.
Skarżący już w odwołaniu zarzucali, że zarówno działka 190 jak i sąsiednia działka 188 są działkami rolnymi, nie mają widocznych granic i wchodzą w skład jednego gospodarstwa o powierzchni 1.16 ha, stanowiącego ich własność i są przeznaczone pod zabudowę zagrodową. Najbliższa "obca" działka położona jest w odległości ok. 20 m od budynku gospodarczego, w związku z czym usytuowanie bramy nie narusza warunków technicznych. Dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy potwierdza te wyjaśnienia skarżących. Wynika z niej, że od strony działki nr 188 nie ma żadnych zabudowań, a grunt tej działki nie jest ogrodzony.
Organ jedynie zajął się ustaleniem braku odpowiedniej, zgodnej z przepisem odległości od granicy działki, natomiast nie badał co znajduje się na działce sąsiedniej, która także stanowiła własność inwestora i obie tworzyły jedność gospodarczą. Nie badał zatem czy w konkretnej sytuacji istnieje niebezpieczeństwo pożarowe, jak te działki są zabudowane, czy stanowią ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu.
Podnieść należy, że ustawa Prawo budowlane oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze ustanowiły w zakresie usytuowania budynków nieprzekraczalne granice ingerencji w wykonywanie prawa własności. Celem regulacji § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest również zapewnienie osobom trzecim - właścicielom sąsiednich nieruchomości możliwości zagospodarowania swojej działki w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami i z poszanowaniem ich uzasadnionego interesu prawnego. Społeczno-gospodarczy cel tego przepisu sprowadza się natomiast do tego, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 kc).
Jeżeli jednak inwestor narusza warunki techniczne, sytuując na swojej działce obiekt budowlany w niezgodnej z przepisami odległości od granicy działki oznaczonej innym nr ewidencyjnym, która nie należy do innej osoby lecz również jest jego własnością, a równocześnie obie działki stanową jedność gospodarczą - siedlisko, to trudno uznać, że taka lokalizacja uniemożliwia lub ogranicza zagospodarowanie działki sąsiedniej przez osobę trzecią. Nie można w tej sytuacji podzielić poglądu organu, że skoro ściana zachodnia przedmiotowego budynku znajdująca się w odległości 1m od granicy posiada wrota garażowe, to powoduje to "niebezpieczeństwo ludzi i mienia oraz ogranicza prawidłową zabudowę na działce sąsiedniej", który to pogląd spowodował w konsekwencji nałożenie obowiązku zamurowania wrót garażowych w celu stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
Ponadto za takim stanowiskiem przemawia również i to, że ostateczną decyzją Starosty S. z dnia [...]. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów w obrębie Z., którą złożyli skarżący w postępowaniu sądowym wykreślono z ewidencji działki nr [...] i [...] i wpisano działkę nr [...]. Tak więc obecnie stan faktyczny uległ zmianie, gdyż po dokonaniu scalenia przedmiotowy budynek położony jest na działce [...] i nie ma podstaw do badania legalności jego usytuowania w stosunku do granicy z działką nr [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji. Na podstawie art. 152 ustawy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, zaś w oparciu o art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło