II SA/Ke 319/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-08-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Dorota Chobian
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca liczne przedsięwzięcia budowlane, która popadła w zadłużenie w wyniku niepowodzenia tych inwestycji, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca liczne przedsięwzięcia budowlane, wymagające znacznych nakładów finansowych, nie może zostać uznana za osobę żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych, nawet jeśli popadła w zadłużenie w wyniku niepowodzenia tych inwestycji. Przyznanie prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałoby przeniesienie konsekwencji nieudanych przedsięwzięć na podatników, co jest niedopuszczalne. Fakt zamieszkiwania w schronisku dla bezdomnych i pobierania zasiłku nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli stan majątkowy skarżącego nie uzasadnia takiego wsparcia.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, podając, że pobiera niski zasiłek przedemerytalny, który przeznacza na leczenie, nie posiada majątku i korzysta z pomocy społecznej. Wskazał na pogorszenie sytuacji materialnej i zdrowotnej, planowane zamieszkanie w schronisku dla bezdomnych oraz zadłużenie wynikające z wstrzymanych inwestycji budowlanych. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
S. S. złożył w dniu 25 czerwca 2008r. urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W formularzu wnioskodawca podał, że pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości 460 zł netto miesięcznie, który w większej części przeznacza na leczenie, gdyż cierpi na nadciśnienie tętnicze, ma problemy urologiczne, psychiatryczne, chorobę wieńcową serca i zwyrodnienie stawów. Ponadto został skierowany do szpitala na operację, która jest niezbędna, aby mógł chodzić. Skarżący stwierdził, że nie posiada żadnego majątku, nie ma stałego miejsca pobytu, korzysta z pomocy społecznej w formie ciepłych posiłków o wartości 5,50 zł każdy.
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2008r. Referendarz sądowy oddalił wniosek S. S. o ustanowienie prawa pomocy w całości.
W sprzeciwie od tego postanowienia S. S. podniósł, że znacznie pogorszyła się jego sytuacja materialna i zdrowotna, gdyż od 1 sierpnia 2008r. będzie zamieszkiwał w schronisku dla bezdomnych w Kielcach. Wyjaśnił, że inwestycje, które prowadził, są wstrzymane i nie przynoszą mu żadnych dochodów materialnych. Aktualnie jest zadłużony, wszystkie pieniądze jakie posiadał przeznaczył na realizację inwestycji, a w chwili obecnej nie ma środków by dalej budować. Dodał, że pobierany zasiłek w wysokości 460 zł nie wystarcza na jego utrzymanie, zwłaszcza że jeszcze musi kupować leki, które kosztują 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie art. 241 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej uppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 uppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
Sądowi z urzędu wiadome jest, że z udziałem skarżącego toczyły się oraz nadal się toczą sprawy związane z prowadzonymi przez niego inwestycjami. Ze spraw tych wynika, że S. S. jako inwestor prowadził budowę baru szybkiej obsługi z zapleczem, stacji paliw LPG, wykonywał roboty polegające na utwardzeniu działki nr [...] wsi B. gm. M., na której zamierza wybudować hotel z zapleczem. Z kolei w niniejszej sprawie, zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, skarżący miał wybudować dwa budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy 25 m2 każdy.
Z powyższego wynika, że skarżący jest inwestorem licznych przedsięwzięć budowlanych wymagających znacznych nakładów finansowych /np. budowa hotelu z zapleczem/. W tych okolicznościach trudno go uznać za osobę żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia swoich potrzeb
i w związku z tym wymagającą pomocy państwa, polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy nie może usprawiedliwiać okoliczność, że jak twierdzi skarżący, w wyniku prowadzonych inwestycji popadł on w zadłużenie. Skoro bowiem zdecydował się na ich prowadzenie, powinien mieć świadomość, że ponosi ryzyko związane z niepowodzeniem swoich przedsięwzięć i liczyć się ze związanymi z tym kosztami – także sądowymi, na które winien zabezpieczyć odpowiednie środki finansowe. Przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący w wyniku niepowodzenia swoich interesów popadł w zadłużenie, oznaczałoby przeniesienie na podatników konsekwencji tych nieudanych przedsięwzięć. Ze środków podatników pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
Za uwzględnieniem wniosku nie może również przemawiać podany przez skarżącego fakt, iż będzie mieszkał w schronisku dla bezdomnych, a jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek. Sąd w każdej indywidualnej sprawie rozstrzyga, czy istnieją podstawy do przyznania stronie prawa pomocy. W świetle ustaleń dotyczących stanu majątkowego skarżącego, fakt korzystania z pomocy społecznej nie może uzasadniać zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania pełnomocnika
z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując przesłanek, o jakich mowa art. 246 § 1 uppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło