II SA/Ke 319/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 9 maja 2008r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia S. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 kwietnia 2008r. ustalające - celem zalegalizowania samowolnie budowanego budynku gospodarczo – socjalnego z przybudowaną kotłownią i pomieszczeniem garażowym, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...] – opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł /dwadzieścia pięć tysięcy/, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skargę na powyższe postanowienie wniósł S. S., domagając się jego uchylenia. Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2008r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 750 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W dniu 25 czerwca 2008r. S. S. złożył urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W formularzu podał, że pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości 460 zł netto miesięcznie, który w większej części przeznacza na leczenie. Skarżący stwierdził, że nie posiada żadnego majątku, nie ma stałego miejsca pobytu, korzysta z pomocy społecznej w formie ciepłych posiłków o wartości 5,50 zł każdy /k- 8/. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2008r. Referendarz sądowy oddalił wniosek S. S. o ustanowienie prawa pomocy w całości. W sprzeciwie od tego postanowienia S. S. podniósł, że znacznie pogorszyła się jego sytuacja materialna i zdrowotna, gdyż od 1 sierpnia 2008r. będzie zamieszkiwał w schronisku dla bezdomnych. Wyjaśnił że inwestycje, które prowadził, są wstrzymane i nie przynoszą mu żadnych dochodów materialnych. Dodał, że pobierany zasiłek w wysokości 460 zł nie wystarcza na jego utrzymanie, zwłaszcza że jeszcze musi kupować leki, które kosztują 100 zł /k- 21/. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że jest mu wiadome z urzędu, że skarżący jest inwestorem licznych przedsięwzięć budowlanych wymagających znacznych nakładów finansowych /np. budowa hotelu z zapleczem/. W tych okolicznościach trudno go uznać za osobę żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia swoich potrzeb i w związku z tym wymagającą pomocy państwa, polegającej na przyznaniu mu prawa pomocy. Sąd wskazał również, że zamieszkiwanie w schronisku dla bezdomnych w świetle ustaleń dotyczących stanu majątkowego skarżącego nie przemawia za uwzględnieniem jego wniosku /k- 29/. Na powyższe postanowienie S. S. złożył zażalenie podnosząc, iż nieprzyznanie mu prawa pomocy uniemożliwi mu dochodzenia jego praw obywatelskich. Zarzucił, że z winy urzędników państwowych poniósł wiele strat i to oni powinni odpowiadać za swoje błędne decyzje. Dodał, że jest bezdomny i zmuszony jest mieszkać w schronisku, na które musi uiszczać opłatę w wysokości 290 zł, a 100 zł wydaje na leki /k-46/. Postanowieniem z dnia 24 października 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd ten podzielił stanowisko Sądu niższej instancji, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna w zestawieniu z takimi faktami, jak budowa przez niego baru szybkiej obsługi z zapleczem, zrealizowanie stacji tankowania gazem, utwardzenie powierzchni działki, wskazują że stan majątkowy skarżącego nie spełnia dyspozycji art. 246 § 1 uppsa. Zdaniem Sądu nie można też, jak wywodzi to skarżący, przyjąć że jego stan majątkowy uległ obecnie zmianie na tyle, aby uznać, że jest on uprawniony do przyznania mu prawa pomocy /k- 53/. W związku z uprawomocnieniem się postanowienia z dnia 1 sierpnia 2008r. skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 750 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W zakreślonym terminie skarżący wpisu nie uiścił, natomiast złożył pismo, w którym ponownie domagał się przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że nadal mieszka w schronisku dla bezdomnych, jedynym jego dochodem jest zasiłek w wysokości 460 zł, z którego 290 zł przeznacza na opłatę za schronisko, a pozostałą kwotę wydaje na leki. Podniósł, że jest leczony kardiologicznie, urologicznie, neuro - psychiatrycznie oraz na zwyrodnienie kręgosłupa i stawów, w związku z czym nie prowadzi już żadnych inwestycji, a jego stan psychiczno – emocjonalny uniemożliwia mu samodzielne prowadzenie swoich spraw. Dodał, że w sprawie [...] zostało mu przyznane prawo pomocy w całości. W związku z powyższym pismem skarżący został wezwany do złożenia wypełnionego formularza PPF. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę S. S. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 stycznia 2009r. skarżący podał, że jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek w wysokości 468 zł, leczy się urologicznie, neuro- psychiatrycznie, cierpi na chorobę wieńcową serca, zwyrodnienie kręgosłupa i stawów kolanowych. Nie prowadzi żadnych inwestycji, a do ubóstwa został doprowadzony z powodu błędnych decyzji urzędników nadzoru budowlanego. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009r. Referendarz sądowy oddali wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego. W sprzeciwie od tego postanowienia S. S. wskazał, że roboty budowlane, których był inwestorem, nie zostały dokończone, o czym świadczy jego obecny stan ubóstwa i choroby. Podał, że bez pomocy państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nie jest w stanie samodzielnie dochodzić swoich praw obywatelskich. Stwierdził, że nową okolicznością w jego sprawie jest fakt, że w innej sprawie prawo pomocy zostało mu przyznane oraz to, że postanowienie Referendarza sadowego z dnia 27 stycznia 2008r. zostało oparte na błędnym rozumowaniu co do jego możliwości inwestycyjnych i podawaniu nieprawdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego była przedmiotem badania zarówno przez Sąd I instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Oba te Sądy zgodnie orzekły, że powoływane przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają przyznania mu prawa pomocy w żadnej części. W postanowieniu z dnia 1 sierpnia 2008r. Sąd I instancji stwierdził m. in., że przyznanie prawa pomocy nie może usprawiedliwiać okoliczność, że jak twierdzi skarżący, w wyniku prowadzonych inwestycji popadł w zadłużenie. Skoro bowiem zdecydował się na ich prowadzenie, powinien mieć świadomość, że ponosi ryzyko związane z niepowodzeniem swoich przedsięwzięć i liczyć się ze związanymi z tym kosztami – także sądowymi, na które winien zabezpieczyć odpowiednie środki finansowe /k- 28/. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko Sądu I instancji dodał, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna w zestawieniu z takimi faktami, jak budowa przez niego baru szybkiej obsługi z zapleczem, zrealizowanie stacji tankowania gazem, utwardzenie powierzchni działki wskazują, że stan majątkowy skarżącego nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Od wydania powyższych postanowień sytuacja skarżącego nie uległa zmianie. W sprzeciwie od postanowienia referendarza z dnia 9 lutego 2009r. S. S. nie podaje żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby uznanie, że jego sytuacja uległa pogorszeniu. W szczególności, nie jest nową okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy fakt, że w innej sprawie skarżącemu została taka pomoc przyznana. Również we wniosku skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia lutego 2009r., a zawartym w formularzu PPF, S. S. nie przytacza żadnych nowych okoliczności, wskazując, że nie posiada żadnego majątku i że jedynym jego źródłem utrzymania jest renta. Prawdziwość tego oświadczenia może budzić poważne wątpliwości jeśli się zważy chociażby to, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie organu nadzoru budowlanego ustalające, celem zalegalizowania, opłatę legalizacyjną od wzniesionych przez skarżącego dwóch budynków gospodarczych. Skoro skarżący jest zainteresowany legalizacją tych budynków, nie może być wiarygodne jego twierdzenie, że żadnego majątku nie posiada. Inne sprawy, jakie toczyły się i nadal toczą przed WSA, także dotyczyły prowadzonych przez skarżącego inwestycji budowlanych, co jedynie potwierdza małą wiarygodność jego oświadczeń odnośnie jego sytuacji majątkowej. Mając powyższe na uwadze wniosek jako niezasadny należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 254 i 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).