II SA/Ke 319/11
WyrokWSA w Kielcach2011-06-22
Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, mimo istnienia dwóch decyzji dotyczących tej samej nieruchomości dla różnych podmiotów oraz wątpliwości co do statusu prawnego jednego z podmiotów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organ nie wykonał wytycznych zawartych w poprzednim orzeczeniu sądu. W szczególności nie ustalił statusu prawnego Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B.", jego ewentualnego następcy prawnego oraz czy istniało ono w dacie wydania decyzji. Brak wyjaśnienia tych kwestii stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i PPSA, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Gmina Sitkówka-Nowiny złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Skarżąca podnosiła, że decyzja Naczelnika Gminy zawierała wady uniemożliwiające zawarcie umowy notarialnej i była niewykonalna. W obrocie prawnym funkcjonowały dwie decyzje o jednakowym numerze i podstawie prawnej, rozstrzygające o oddaniu w wieczyste użytkowanie tego samego gruntu dwóm różnym podmiotom: Przedsiębiorstwu Zagranicznemu "B." i M. F.. Istniały wątpliwości co do statusu prawnego Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B.".Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 4 stycznia 2011r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011r. sprawy ze skargi Gminy Sitkówka-Nowiny na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 16 marca 2011r. znak: SKO GN-70/465/117/2011 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 4 stycznia 2011r. znak: GN-70/4630/455/2010; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku Gminy S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego samego organu z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przekazania na rzecz Przedsiębiorstwa Zagranicznego ,,B." w użytkowanie wieczyste działki nr 35/45 o pow. 9270 m2 wydzielonej z działki nr 35/18 zaewidencjonowanej w Urzędzie Wojewódzkim Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia w dniu 2.08.1988r. za nr 2463/4/88, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną.
W uzasadnieniu organ ustalił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. II SA/Ke 364/09 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] w przedmiocie nieważności w/w decyzji Naczelnika Gminy S. przekazującej nieruchomość w użytkowanie wieczyste.
W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Kolegium nie wzięło pod uwagę, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje
o jednakowym numerze i identycznej podstawie prawnej, rozstrzygające o oddaniu
w wieczyste użytkowanie tego samego gruntu, w tej samej dacie dwóm różnym podmiotom: Przedsiębiorstwu Zagranicznemu "B." i M. F..
WSA wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno w pierwszej kolejności zbadać i ocenić, która
z decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] może zgodnie
z prawem funkcjonować w obrocie prawnym, a która dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) skutkującym stwierdzeniem jej nieważności.
Kolegium ponownie badając przedmiotową sprawę dostrzegło, iż decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia [...] przekazująca
w użytkowanie wieczyste działkę nr 35/45 dla M. F., która została wydana
w tej samej dacie, co decyzja rozstrzygająca o oddaniu tego samego gruntu Przedsiębiorstwu Zagranicznemu "B.", może zawierać cechy podrobienia lub przerobienia w rozumieniu art. 270 § 1 k.k., a co najmniej poświadczenia nieprawdy
w rozumieniu art. 271 § 1 k.k.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt 3Ds. 458/10/Spc Prokurator umorzył śledztwo w sprawie poświadczenia nieprawdy w 1989 r. w N. przez osobę uprawnioną do wydania decyzji administracyjnej poprzez wydanie decyzji o nr [...] z upoważnienia Naczelnika Urzędu Gminy S. o przekazaniu dla Przedsiębiorstwa Zagranicznego B. w użytkowanie wieczyste działki o numerze ewidencyjnym 34/45 oraz potwierdzenie na niniejszej decyzji jej wykonalności, tj.
o przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. wobec przedawnienia karalności.
Dalej Kolegium wskazało, iż podstawę prawną wydania kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami
i wywłaszczaniu nieruchomości oraz wydane na podstawie art. 24 ust. 9 i art. 36 ust. 4 pkt 1 powołanej wyżej ustawy Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami (j.t. Dz.U.89.14.75, zwane dalej "Rozporządzeniem").
Rozpatrując przedmiotową sprawę w I instancji, Kolegium stwierdziło, że nieprecyzyjne określenie we wniosku nieruchomości nie stanowi samo w sobie rażącego naruszenia prawa.
Ponadto, Kolegium zgodnie z zaleceniami WSA dokonało ustaleń w zakresie możliwości rażącego naruszenia art. 233 kc w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Wskazując na zeznania M. F. złożone w postępowaniu karnym, Kolegium uznało, iż wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa dotknięta jest decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia 07.03.1989 r. znak: [...] w przedmiocie przekazania na rzecz M. F. w użytkowanie wieczyste działki nr 35/45 o pow. 9270 m2 wydzielonej z działki nr 35/18 zaewidencjonowanej w Urzędzie Wojewódzkim Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia w dniu 2.08.1988r. za nr 2463/4/88, jako kolejna decyzja o przekazaniu tej samej nieruchomości w odniesieniu do dwóch różnych podmiotów, nie będących współużytkownikami.
W ocenie Kolegium brak jest natomiast przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy S. z tej samej daty i o tym samym znaku
w przedmiocie przekazania na rzecz Przedsiębiorstwa Zagranicznego ,,B."
w użytkowanie wieczyste działki nr 35/45 z uwagi na fakt jej niewykonania.
W ocenie Kolegium nie można również badanej decyzji zarzucić, iż jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, w tym wadliwością polegającą na rażącym naruszeniu prawa oraz wadą niewykonalności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Gmina S. podniosła, iż decyzja Naczelnika Gminy S. zawiera wady uniemożliwiające zawarcie umowy notarialnej o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Wady te czyniły przedmiotową decyzję niewykonalną, z uwagi na oczywistą sprzeczność ułomnej i niepełnej decyzji z wymogami prawnymi zawartymi w przepisach prawa materialnego, tj. w art. 24 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a także § 24 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami. Wskazanie w decyzji Naczelnika Gminy działki gruntu, bez jej miejsca położenia powoduje, iż nie został określony w sposób właściwy przedmiot decyzji, a co za tym idzie przedmiot przyszłej umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
Ponadto skarżący wskazał, iż decyzja o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu powinna zawierać termin, w jakim powinna być zawarta umowa w F. aktu notarialnego oraz pouczenie o skutkach niezawarcia umowy w wyznaczonym terminie. W decyzji wskazano jedynie, iż "ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpi w drodze umowy zawartej w Państwowym Biurze Notarialnym w terminie ustalonym przez Notariusza". Takie wskazanie terminu nie wypełnia dyspozycji § 24 pkt 7 w zw. z pkt 8 i § 26 powołanego wyżej rozporządzenia.
Poza wyżej przedstawionymi okolicznościami skarżący podniósł, że podmiot decyzji, tj. Przedsiębiorstwo Zagraniczne "B." z siedzibą na ul. T. 56
, nie istnieje. Jak wynika z pisma Sądu Rejonowego z dnia 20.10.2008 r., istnieje tylko "A." sp. z o.o., nie wiadomo jaki jest status prawny tego podmiotu, nie ma też żadnego przeprowadzonego przez Kolegium dowodu wskazującego na to, iż " A." sp. z o.o. (które przez Kolegium zostało uznane za stronę postępowania) jest następcą prawnym tej strony.
Rozpatrując sprawę powtórnie w wyniku wniesionego wniosku o ponowne jej rozpoznanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze czyniąc ustalenia zgodne z przedstawionymi wyżej, przytoczyło treść art. 156 § 1 kpa i podkreśliło, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień. Tak więc postępowanie o stwierdzenie nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa i stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji.
W przedmiotowej sprawie wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji złożony został przez Gminę S. reprezentowaną przez Wójta.
Organ administracyjny właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka, co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny.
W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie o nieważności decyzji albo o jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących jej istoty. Ponadto Kolegium podkreśliło, że istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia nieważności istniała już w dacie wydawania tej decyzji. Oznacza to, że decyzja, co do której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania,
a niezgodność ta odpowiada co najmniej jednej z ustawowo określonych przesłanek warunkujących nieważność.
Zgodnie z § 22 powołanego już wyżej rozporządzenia, wniosek o oddanie
w użytkowanie wieczyste gruntu składało się terenowemu organowi administracji państwowej właściwemu ze względu na położenie gruntu. Wniosek o oddanie
w użytkowanie wieczyste gruntu powinien zawierać:
określenie położenia i powierzchni gruntów,
oznaczenie granic gruntu na załączonej mapie sytuacyjnej nieruchomości,
3) uzasadnienie przeznaczenia gruntu na określony cel, z dołączeniem dokumentów stwierdzających zgodność realizacji inwestycji bądź zamierzonego sposobu korzystania z gruntu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie natomiast do brzmienia § 24 Rozporządzenia, decyzja o sprzedaży lub oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu i sprzedaży budynków powinna zawierać:
1) dokładne określenie gruntu według oznaczeń zawartych w ewidencji gruntów,
2) określenie charakteru i wielkości domu (budynku) lub lokalu będącego przedmiotem sprzedaży,
3) imię, nazwisko, adres lub nazwę i siedzibę nabywcy,
4) udział nabywcy we współwłasności domu i gruntu lub współużytkowaniu wieczystym gruntu, jeżeli przedmiotem zbycia jest lokal mieszkalny,
5) określenie obciążeń nieruchomości, jeżeli przechodzą one na nabywcę,
6) wysokość ceny sprzedaży i opłat za użytkowanie wieczyste, sposób zapłaty oraz wysokość przyznanej obniżki,
7) termin, w jakim powinna być zawarta umowa w F. aktu notarialnego,
8) pouczenie o skutkach niezawarcia umowy w wyznaczonym terminie.
Kolegium podniosło, że wnioskodawca - Gmina S. prezentuje stanowisko, że decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia 07.03.1989 r.
w przedmiocie przekazania na rzecz Przedsiębiorstwa Zagranicznego ,,B."
w użytkowanie wieczyste działki nr 35/45, została podjęta bez prawidłowego wniosku strony oraz zawiera wady uniemożliwiające zawarcie umowy
o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
Jako rażące naruszenie prawa procesowego należy potraktować wydanie decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste bez prawidłowego wniosku strony
i prowadzenie tego postępowania z pogwałceniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, przy czym rozpatrując przedmiotową sprawę Kolegium stwierdziło, że nieprecyzyjne określenie we wniosku nieruchomości nie stanowi samo w sobie rażącego naruszenia prawa.
Organ podkreślił także, że zgodnie z zaleceniami WSA dokonał ustaleń w zakresie możliwości rażącego naruszenia art. 233 kc w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Zgodnie z art. 233 k.c. w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać.
Korzystanie przez użytkownika wieczystego z nieruchomości gruntowej odbywa się
z wyłączeniem innych osób.
Skoro tak, to brak było podstaw prawnych do wydania dwóch decyzji administracyjnych o przekazaniu tej samej nieruchomości w odniesieniu do dwóch różnych podmiotów, nie będących współużytkownikami, a taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Reasumując, w danych okolicznościach faktycznych mamy do czynienia
z przypadkiem rażącego naruszenia prawa, stanowiącym podstawę do stwierdzenia nieważności stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, iż przesłuchany w charakterze świadka przez Prokuratora M. F. zeznał, że z uwagi na fakt, że Przedsiębiorstwo Zagraniczne "B." miało zostać zlikwidowane, złożył kolejny wniosek we własnym imieniu o przekazanie dla niego w użytkowanie wieczyste działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 34/45. Dodał, iż została wydana decyzja administracyjna o przekazanie mu w użytkowanie wieczyste niniejszej nieruchomości, przy czym decyzja ta została mu doręczona w marcu 1989 roku.
A zatem wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa dotknięta jest decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia 07.03.1989 r. znak: [...] w przedmiocie przekazania na rzecz M.a F. w użytkowanie wieczyste działki nr 35/45 o pow. 9270 m2, jako kolejna decyzja o przekazaniu tej samej nieruchomości w odniesieniu do dwóch różnych podmiotów, nie będących współużytkownikami.
W ocenie Kolegium, brak jest natomiast przesłanki do stwierdzenia nieważności drugiej decyzji co do przekazania działki nr 35/45 w wieczyste użytkowanie na rzecz Przedsiębiorstwa Zagranicznego ,,B.", na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa z uwagi na fakt jej niewykonania.
Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na tej podstawie może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Organ podniósł, że decyzja Naczelnika Gminy S. nie zawierała wady uniemożliwiającej zawarcie umowy notarialnej o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Wady te nie czyniły tej decyzji niewykonalną w obowiązującym wówczas stanie prawnym. W ocenie Kolegium nie można badanej decyzji zarzucić, iż jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, w tym wadliwością polegającą na rażącym naruszeniu prawa oraz wadą niewykonalności.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący braku wyjaśnienia przez Kolegium statusu prawnego "A." sp. z o.o. Z zaświadczenia
z dnia 20.10.2008r. wydanego przez Sąd Rejonowy wynika bowiem, iż wcześniejsza firma w/w spółki to "B." sp. z o.o. Dodatkowo należy zauważyć, iż brak wpisu Spółki do KRS nie jest okolicznością przesądzającą o braku posiadania przez ten podmiot zdolności sądowej i procesowej (zdolności administracyjnej). Zważyć bowiem należy, że z mocy art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.), do czasu rejestracji zgodnie z przepisami ustawy o KRS zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych, a więc także wpisy w prowadzonym uprzednio przez sądy rejestrze handlowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I CSK 21/06).
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina S. zarzucając naruszenie prawa, a mianowicie art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 4 i art. 40 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.
o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz § 24 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami, poprzez przyjęcie, że wady którymi obarczona jest kwestionowana decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia 07.03.1989 r. znak: [...], nie są wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzenie nieważności w/w decyzji Naczelnika Gminy S., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
stoi w rażącej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, a organ nie odniósł się do podniesionych we wniosku strony zarzutów.
Decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności zawiera wady uniemożliwiające zawarcie umowy notarialnej o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Wady te czyniły decyzję niewykonalną w obowiązującym wówczas stanie prawnym i pozostaje ona w oczywistej sprzeczności z wymogami zawartymi
w przepisach prawa materialnego, a mianowicie art. 24 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz § 24 Rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania
w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów
i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami.
Zgodnie z wymienionym wyżej przepisem § 24 rozporządzenia, decyzja powinna zawierać dokładne określenie gruntu według oznaczeń zawartych w ewidencji gruntów. Dokładne określenie gruntu było niezbędne do późniejszego wskazania w umowie notarialnej o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nieruchomości, której dotyczyć miała ta umowa, czego też przedmiotowa decyzja nie zawierała.
Z kolei zgodnie z § 24 pkt 7 i 8 powołanego wyżej rozporządzenia, decyzja o oddaniu
w użytkowanie wieczyste gruntu powinna zawierać termin, w jakim powinna być zawarta umowa w F. aktu notarialnego oraz pouczenie o skutkach niezawarcia umowy w wyznaczonym terminie. W decyzji natomiast wskazano tylko, iż "ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpi w terminie ustalonym przez notariusza". Takie wskazanie terminu nie wypełnia dyspozycji wskazanego przepisu.
W kwestionowanej decyzji nie określony został również cel na jaki oddaje się grunt
w użytkowanie wieczyste oraz termin jego realizacji. Decyzja ta nie zawiera także pouczenia o skutkach niezawarcia umowy w wyznaczonym terminie, czym narusza postanowienia § 24 pkt 8 rozporządzenia.
W ocenie skarżącej, wymienione w § 24 pkt 1 - 8 rozporządzenia elementy, które decyzja powinna zawierać, oznacza, że organ nie mógł dowolnie kształtować treści decyzji rezygnować z niektórych postanowień, uznając je za zbędne.
Poza tym, będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzja Naczelnika Gminy S. zawiera całkowicie błędną podstawę prawną jej wydania, a co za tym idzie decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W decyzji z dnia 07.03.1989 r. Naczelnik Gminy S. jako podstawę prawną orzeczonego w sentencji "przekazania w użytkowanie wieczyste działki...", wskazuje art. 4 ust. 1 pkt 2 , art. 39 i 40 ustawy o gospodarce gruntami
i wywłaszczeniu nieruchomości" oraz § 5 ust. 1 i § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 16 września 1985 r., podczas gdy powołany przepis ustawy stanowi podstawę prawną do oddawania nieruchomości w użytkowanie, a nie w użytkowanie wieczyste. Należy też zauważyć, iż Przedsiębiorstwo Zagraniczne "B.", nie mogło być podmiotem na rzecz którego można było ustanowić prawo użytkowania, bo
z żadnego dokumentu nie wynika aby miało ono status organizacji społecznej. Podobnie powołane w omawianej decyzji przepisy art. 39 i 40 ustawy o gospodarce gruntami, odnoszą się do ustanowienia użytkowania, a nie użytkowania wieczystego, tak jak i przywołane w decyzji, a wymienione wyżej rozporządzenie, które odnosi się do zasad ustanawiania trwałego zarządu, a nie użytkowania wieczystego.
Skarżąca Gmina podniosła, że czytając uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie sposób nie odnieść wrażenia, iż organ skupił się wyłącznie na ustaleniu, która z decyzji jest ważniejsza, ale tylko w kontekście czasu jej wydania tzn. tego, która została wcześniej wydana.
Kolegium uznając, iż M. F. złożył prawidłowy wniosek o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jako podmiot uprawniony do reprezentowania Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B.", nie poczynił w tym względzie żadnych ustaleń. Z akt postępowania w sprawie o oddanie w wieczyste użytkowanie działki, nie wynika uprawnienie do reprezentacji podmiotu tj. Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B.", brak jest też jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego uprawnienie do reprezentacji tego podmiotu przez M. F. (poza pieczęcią), takiego jak odpis z właściwego rejestru ewidencyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzega faktu, iż pismo z Sądu Rejonowego X Wydział Krajowego Rejestru Sądowego (traktowane przez ten organ jako zaświadczenie, pomimo to, że jest to tylko informacja), dotyczy spółki "B." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kapitału zagranicznego, a zarówno wniosek jak i wydana w tej sprawie decyzja dotyczy podmiotu jakim było Przedsiębiorstwo Zagraniczne "B.", a nie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
Gdyby bowiem okazało się, iż wniosek w imieniu Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B." , podpisała nieuprawniona osoba, to zasadnym okazałby się zarzut, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ponieważ sprawa była już przedmiotem osądu w sprawie II SA/Ke 364/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny zbadał w pierwszym rzędzie, czy organ zrealizował wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 sierpnia 2009r. Zgodnie bowiem
z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W uzasadnieniu w/w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do wskazania, kto jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy S., której adresatem było Przedsiębiorstwo Zagraniczne "B."
. Organ ustalił, że to przedsiębiorstwo jest reprezentowane przez adwokata M.S. pełnomocnika M. F., który udzielił mu w dniu 15.12.2008r. pełnomocnictwa do reprezentowania w obu sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności. Jednakże z zakresu udzielonego przez M. F. pełnomocnictwa tj. w sprawach o sygn. [...] nie wynika by zostało ono udzielone również w imieniu Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B." . Potwierdzenie takiego stanowiska stanowi treść pisma pełnomocnika A. F. z dnia 5.01.2009r., w którym stwierdza, że Przedsiębiorstwo Zagraniczne "B." nie istnieje i w związku z tym wnosi o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Naczelnika Gminy S.
z dnia [...] wydanej dla tego podmiotu jako bezprzedmiotowej i umorzenie postępowania. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Z uwagi na okoliczności faktyczne sprawy związane ze stwierdzeniem nieważności decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] (w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje
o jednakowym numerze, przekazujące w tej samej dacie użytkowanie wieczyste tej samej nieruchomości dla dwóch różnych podmiotów) przymiot stron postępowania
w rozumieniu art. 28 kpa w obu tych sprawach powinny mieć oba podmioty, którym przekazano ten sam grunt w użytkowanie wieczyste. Dla prawidłowości postępowania nadzorczego istnieje zatem konieczność wyjaśnienia statusu prawnego Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B." i ustalenia właściwej reprezentacji tego podmiotu w tym postępowaniu".
Wyrażone wyżej stanowisko Sądu jest nadal wiążące, a dla jego aktualności nie ma znaczenia fakt, że druga wydana w dniu [...] decyzja Naczelnika Gminy S. w przedmiocie przekazania działki nr 35/45 w użytkowanie wieczyste na rzecz M. F. została wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną i prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stroną niniejszego postępowania winno być w pierwszej kolejności Przedsiębiorstwo Zagraniczne "B." , a jeśli ono nie istnieje – na co może wskazywać wspomniane już w uzasadnieniu w/w wyroku pismo pełnomocnika M. F. – adw. M. S. z dnia 5.01.2009r. – jego następca prawny, o ile został taki powołany.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek uchylenia decyzji Kolegium przez Sąd w sprawie II SA/Ke 364/09, organ nie podjął jakichkolwiek kroków celem wykonania wytycznych wynikających z zacytowanego wyżej fragmentu uzasadnienia,
a w szczególności nie ustalił statusu prawnego Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B.", ani jego ewentualnego następcy prawnego. Czynności procesowe organu po wyroku Sądu ograniczyły się do złożenia zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 kk, a następnie zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Jak wynika natomiast z akt sprawy, Kolegium uznało, że stroną niniejszego postępowania jest "A." spółka z o.o., do której kierowano wszystkie wydane w sprawie decyzje i postanowienia. Jedynym zaś dokumentem, który dotyczy kwestii statusu prawnego Przedsiębiorstwa Zagranicznego B., jest pismo skierowane do Urzędu Gminy S. przez Sąd Rejonowy Wydział X Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 20 października 2008r., zgodnie z którym w rejestrze handlowym figuruje "A. spółka z o.o. (wcześniej B. sp. z o.o. kapitału zagranicznego z/s , ul. T. 56 – RHB 505). Spółka nie jest w stanie likwidacji. W skład Zarządu wchodzą: Ł. W. – Prezes, zam. K., ul. G., F. M. – członek Zarządu, zam. K., ul. A. 72, B. H. – członek Zarządu, zam. K., M. 50, Niemcy."
Rację ma skarżąca Gmina zarzucając, że powyższe pismo nie wyjaśnia w żaden sposób kwestii związanej z następstwem prawnym Przedsiębiorstwa Zagranicznego B., do którego skierowana została decyzja z dnia [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego. Nawet przy przyjęciu, że Przedsiębiorstwo to istotnie nie istnieje – na co w sprawie nie ma dowodów, jednak okoliczność ta wydaje się być nie kwestionowana przez żadną ze stron postępowania – to w powołanym wyżej piśmie mowa o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością ("A." spółka
z o.o., a wcześniej B. sp. z o.o. kapitału zagranicznego, K. ul. T. 52)
i wobec braku wyjaśnienia statusu prawnego Przedsiębiorstwa Zagranicznego B. – K., ul. T. 6), co nakazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny
w wyroku II SA/Ke 364/09, nie można w żadnym razie stwierdzić, że spółki te stały się następcami prawnymi tego Przedsiębiorstwa. Wprawdzie w piśmie z 18 lutego 1989r. M. F. używa nazwy "Przedsiębiorstwo Zagraniczne "B." sp. z o.o.
, ul. T. 56", jednak wobec braku jakichkolwiek innych dowodów
i przy powoływaniu się w pozostałych pismach tego Przedsiębiorstwa na nazwę Przedsiębiorstwo Zagraniczne B., K. ul. T. 6, nie można uznać aby okoliczność związana ze statusem prawnym tego Przedsiębiorstwa i jego ewentualnym następcą prawnym została należycie przez organ wyjaśniona.
Nadal nie zostało zatem ustalone, kto winien być stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa.
Wyjaśnienie powyższej okoliczności ma także inne istotne znaczenie. Jak wynika bowiem z akt, pierwsze pismo Przedsiębiorstwa Zagranicznego B. do Naczelnika Gminy S. zawierające wniosek o "zarezerwowanie terenu po Fabryce Tlenku Glinu w N.", nosi datę 18 października 1988r., drugie zaś 10 listopada 1988r. Kolejne pismo w tej samej sprawie, pochodzące już od M. F. jako osoby fizycznej, datowane jest na 18 lutego 1989r. i złożone zostało "w związku
z likwidacją Przedsiębiorstwa Zagranicznego "B." sp. z o.o. , ul. T. 56". Niezbędnym w tej sytuacji staje się wyjaśnienie, jaka była sytuacja prawna Przedsiębiorstwa Zagranicznego B. w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego w sprawie, a konkretnie - czy Przedsiębiorstwo to istniało jeszcze w tej dacie czy też nie. Ustalenie powyższego ma wpływ na ocenę, czy zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Brak wyjaśnienia okoliczności, o jakich mowa wyżej (w tym niewykonanie wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 20 sierpnia 2009r. w sprawie II SA/Ke 364/09) stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 153 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wykona wytyczne zawarte
w niniejszym wyroku oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
z dnia 20 sierpnia 2009r. w sprawie II SA/Ke 364/09, a w szczególności ustali, jaki był status prawny Przedsiębiorstwa Zagranicznego B., czy zostało ono zlikwidowane, a jeśli tak – kiedy i czy istniało w dacie wydawania przez Naczelnika Gminy S. decyzji z dnia [...], będącej przedmiotem postępowania w sprawie oraz czy i jaki podmiot jest następcą prawnym tego Przedsiębiorstwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło