II SA/Ke 320/17
PostanowienieWSA w Kielcach2017-06-21
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa zwalnia z obowiązku uiszczania kosztów w tego typu sprawach?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1a PPSA, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku rodzinnego, jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
A.R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni wraz z mężem i synem utrzymuje się z renty męża w wysokości 1400 zł netto miesięcznie. Mąż jest osobą niepełnosprawną wymagającą całodobowej opieki. Rodzina ponosi znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie. Skarżąca nie wykazała innego majątku poza domem i wydzierżawionym gospodarstwem rolnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla A.R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r.. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla A.R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
A.R. złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku rodzinnego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trzynastoletnim synem. Cała rodzina utrzymuje się z renty męża skarżącej w 1400 zł netto miesięcznie. Mąż wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, oczekuje na przeszczep serca i wymaga całodobowej opieki. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz domu wielkości 120 m kw i gospodarstwa rolnego wydzierżawionego nieodpłatnie starszemu synowi. Wnioskodawczyni podała następujące stałe wydatki miesięczne: lekarstwa i opatrunki - 700 zł, energia elektryczna – 200 zł, gaz ziemny -100 zł, wydatki związane z uczęszczaniem syna do szkoły- 150 zł.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, przede wszystkim niski dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych trzyosobowej rodziny, w tym jednej niepełnosprawnej wymagającej leczenia i całodobowej opieki oraz brak majątku poza domem i gospodarstwem rolnym oddanym w nieodpłatną dzierżawę, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239§ 1 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku rodzinnego. Zatem skarga A.R. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżących jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a, art. 239 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło